XVII AMW 62/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z odwołania spółki Zakład (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ż. przeciwko Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., z udziałem J. I., dotyczącą sporu o zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków. Zaskarżona decyzja organu regulacyjnego nakazywała spółce zawarcie umowy z J. I. Sąd Okręgowy uchylił tę decyzję, uznając ją za wadliwą. Głównym argumentem sądu było naruszenie przez organ regulacyjny przepisów dotyczących treści decyzji administracyjnej, w szczególności art. 27e ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Sąd uznał, że decyzja nakazująca zawarcie umowy musi zawierać precyzyjne określenie jej istotnych postanowień (essentialia negotii), takich jak ilość i jakość usług, sposób rozliczeń, prawa i obowiązki stron, warunki usuwania awarii, procedury kontroli, ustalenia z zezwolenia, okres obowiązywania umowy oraz odpowiedzialność stron. Brak takich postanowień czyni decyzję niewykonalną i nie rozstrzyga sporu w sposób definitywny. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (I NZP 3/22), która potwierdziła, że spółka komunalna może być uznana za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nawet bez formalnego zezwolenia, jeśli posiada infrastrukturę i faktycznie świadczy usługi. Jednakże, rozstrzygnięcie organu regulacyjnego powinno zawierać istotne elementy umowy. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania treści umowy, w tym stawek i opłat, gdyż kompetencje te należą do przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego i organu regulacyjnego. W konsekwencji, sąd uchylił decyzję organu, zasądzając jednocześnie od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, w tym spółki komunalne, oraz wymogów formalnych decyzji organu regulacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków i roli organu regulacyjnego. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw z zakresu prawa wodnego i administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja organu regulacyjnego nakazująca zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków musi zawierać istotne postanowienia umowy (essentialia negotii)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja nakazująca zawarcie umowy musi precyzyjnie określać jej istotne postanowienia, aby była wykonalna i skutecznie rozstrzygała spór.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak określenia istotnych elementów umowy w decyzji administracyjnej czyni ją wadliwą i niewykonalną, co stoi w sprzeczności z celem instytucji rozstrzygania sporów przez organ regulacyjny.
Czy spółka komunalna, utworzona przez gminę w celu świadczenia usług wodno-kanalizacyjnych, może być uznana za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu ustawy, nawet jeśli nie posiada formalnego zezwolenia na prowadzenie takiej działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka komunalna, która posiada infrastrukturę i faktycznie świadczy usługi odprowadzania ścieków, może być uznana za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, nawet bez formalnego zezwolenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego, która wskazuje, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności i posiadanie infrastruktury, a nie samo formalne zezwolenie, w sytuacji gdy gmina powierzyła realizację zadania spółce komunalnej.
Kto jest zobowiązany do zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków – gmina czy spółka komunalna utworzona przez gminę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sytuacji, gdy gmina utworzyła spółkę komunalną i wyposażyła ją w infrastrukturę do świadczenia usług wodno-kanalizacyjnych, to spółka ta, a nie gmina, jest podmiotem zobowiązanym do zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale I NZP 3/22 wskazał, że utworzenie spółki komunalnej do realizacji zadań wodno-ściekowych oznacza, że to spółka przejmuje status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | odwołujący |
| Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. | instytucja | pozwany |
| J. I. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (33)
Główne
u.z.z.w. art. 27e § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Organ regulacyjny rozstrzyga spory dotyczące odmowy zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków.
u.z.z.w. art. 27e § ust. 2 pkt 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Rozstrzygnięcie organu regulacyjnego może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu zawarcia umowy.
u.z.z.w. art. 27e § ust. 2 pkt 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Nakazanie zawarcia umowy bez wskazania istotnych elementów umowy jest wadliwe.
u.z.z.w. art. 6 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy.
u.z.z.w. art. 6 § ust. 2
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z wnioskiem.
u.z.z.w. art. 6 § ust. 3
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawiera w szczególności postanowienia dotyczące ilości i jakości usług, rozliczeń, praw i obowiązków stron, warunków awarii, kontroli, ustaleń z zezwolenia, okresu obowiązywania i odpowiedzialności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 32
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.z.w. art. 2 § pkt 4
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.
Prawo przedsiębiorców art. 3
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Definicja działalności gospodarczej.
Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Definicja przedsiębiorcy.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym sprawy kanalizacji i oczyszczania ścieków.
u.g.k. art. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Formy realizacji przedsięwzięć gospodarczych przez gminę.
u.z.z.w. art. 16 § ust. 1 i 2
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Wymóg posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności.
u.z.z.w. art. 15 § ust. 1 i 4
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci.
k.p.c. art. 235 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479 § 86 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm. art. 14 § ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm. art. 20
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm. art. 15 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
u.z.z.w. art. 20
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Określanie taryf przez przedsiębiorstwo.
u.z.z.w. art. 24b
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zatwierdzanie taryf przez organ regulacyjny.
u.z.z.w. art. 27a
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Organ regulacyjny - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.
Prawo energetyczne art. 8
Ustawa Prawo energetyczne
Rozstrzyganie sporów przez Prezesa URE.
u.z.z.w. art. 19
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.
u.z.z.w. art. 18
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zezwolenia na prowadzenie działalności.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej.
Prawo wodne art. 86 § ust. 3 pkt 1
Ustawa Prawo wodne
u.z.z.w. art. 3 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków jako zadanie własne gminy.
u.z.z.w. art. 3 § ust. 2
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Wspólne wykonywanie zadań przez gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaskarżona decyzja nie zawierała istotnych elementów umowy o odprowadzanie ścieków, co czyni ją niewykonalną i wadliwą. • Organ regulacyjny nie mógł nakazać zawarcia umowy bez określenia jej essentialia negotii. • Spółka komunalna może być uznana za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nawet bez formalnego zezwolenia, jeśli faktycznie świadczy usługi i posiada infrastrukturę.
Odrzucone argumenty
Argumenty strony pozwanej (choć nie zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu sądu, można wnioskować, że opierały się na prawidłowości decyzji organu regulacyjnego).
Godne uwagi sformułowania
decyzja nakazująca zawarcie umowy musi zawierać precyzyjne określenie jej istotnych postanowień (essentialia negotii) • brak zezwolenia nie jest przeszkodą dla uznania, że przedsiębiorstwo spełnia wymogi • kluczowe znaczenie dla określenia podmiotu zobowiązanego do zawarcia umowy jest to, do czyjej sieci kanalizacyjnej jest przyłączony odbiorca usług • nie jest takim rozstrzygnięciem ograniczenie się organu do nakazania zawarcia umowy bez wskazania istotnych elementów umowy
Skład orzekający
Małgorzata Wiliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, w tym spółki komunalne, oraz wymogów formalnych decyzji organu regulacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków i roli organu regulacyjnego. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw z zakresu prawa wodnego i administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z dostępem do usług odprowadzania ścieków i rolą organów regulacyjnych. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne formułowanie decyzji administracyjnych.
“Decyzja o zawarciu umowy o ścieki musi być precyzyjna – sąd uchyla wadliwe rozstrzygnięcie organu.”
Dane finansowe
koszty procesu: 837 PLN
Sektor
gospodarka wodno-ściekowa
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.