XVII AmT 46/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił decyzję Prezesa UKE nakładającą na (...) S.A. karę pieniężną w wysokości 1,5 mln zł, uznając naruszenie prawa do obrony i nieprawidłowości proceduralne.
Sąd Okręgowy w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) nakładającą na (...) S.A. karę pieniężną w wysokości 1,5 miliona złotych. Sąd uznał, że spółka została ukarana za czyn, który nie został jej jednoznacznie zarzucony na etapie wszczynania postępowania, co naruszyło jej prawo do obrony. Dodatkowo, sąd wskazał na nieprawidłowości w wykorzystaniu materiału dowodowego z kontroli oraz brak możliwości oceny adekwatności kary ze względu na nałożenie jednej kary za dwa odrębne czyny.
Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę z powództwa (...) S.A. przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa UKE z dnia 31 października 2012 r., która nałożyła na (...) S.A. karę pieniężną w wysokości 1 500 000,00 zł. Kara została nałożona za niewypełnienie obowiązku określonego w art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, poprzez występowanie wobec abonentów z zawyżonymi i bezpodstawnymi roszczeniami z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy. Sąd uznał odwołanie spółki za zasadne, wskazując na istotne naruszenia proceduralne popełnione przez Prezesa UKE. Po pierwsze, sąd stwierdził naruszenie prawa do obrony strony, ponieważ decyzja ostatecznie ukarała spółkę za dwa czyny: występowanie z zawyżonymi roszczeniami (w zakresie ulgi przyznanej) oraz występowanie z bezpodstawnymi roszczeniami (w zakresie, w jakim ulga nie została przyznana). Drugi z tych czynów nie został jednak jednoznacznie wymieniony w postanowieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, co uniemożliwiło spółce skuteczne przygotowanie obrony w tym zakresie. Sąd podkreślił, że w sprawach o nałożenie kar administracyjnych stosuje się zasady prawa karnego, w tym prawo do informacji o zarzutach. Po drugie, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowości w gromadzeniu dowodów. Postępowanie kontrolne, które dostarczyło dowodów na drugi z zarzucanych czynów, odbyło się po wszczęciu postępowania administracyjnego, a jego wyniki zostały wykorzystane w decyzji bez wcześniejszego wydania zaleceń pokontrolnych. Sąd uznał to za naruszenie zasady rzetelnego procesu. Po trzecie, sąd wskazał na wadliwość decyzji w zakresie wymiaru kary. Nałożono jedną karę pieniężną za dwa odrębne czyny, co uniemożliwiło sądowi weryfikację adekwatności i proporcjonalności kary do każdego z naruszeń. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym organ musi relatywizować kryteria wymiaru kary do każdego zindywidualizowanego naruszenia. Z uwagi na powyższe wady, które nie mogły zostać konwalidowane w postępowaniu sądowym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 479^64 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadach ogólnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, narusza prawo do obrony, ponieważ strona nie miała świadomości, że takie działanie jest jej zarzucane i nie mogła w tym zakresie podjąć stosownych czynności obronnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przypadek opisany w pkt 2 decyzji (występowanie z bezpodstawnymi roszczeniami) nie został wymieniony w postanowieniu o wszczęciu postępowania, co stanowiło rozszerzenie zakresu przedmiotowego zarzutu już w samej decyzji. Powód nie miał więc świadomości zarzucanego mu czynu, co naruszyło jego prawo do obrony, zgodnie z zasadami rzetelnego procesu wynikającymi z art. 6 EKPC.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie decyzji
Strona wygrywająca
(...) S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
Pt art. 57 § ust. 6
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Obowiązek nie występowania wobec abonentów z zawyżonymi lub bezpodstawnymi roszczeniami z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy.
Pt art. 209 § ust. 1 pkt 13a
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązków.
Pomocnicze
Pt art. 210 § ust. 1
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Kpa art. 104 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 206 § ust. 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 61 § § 1 i § 4
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 50 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 10
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 210 § ust. 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 11 a
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 479 § 64 § 2
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § ust. 3 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1 pkt 2)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony poprzez ukaranie za czyn niezarzucony jednoznacznie na etapie wszczęcia postępowania. Wykorzystanie ustaleń z kontroli bez wydania zaleceń pokontrolnych przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Nałożenie jednej kary pieniężnej za dwa odrębne czyny, co uniemożliwia sądową weryfikację jej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem merytorycznej oceny Sądu powszechnego powinny być bowiem dowody zgromadzone i ustalenia poczynione w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu antymonopolowym. W niniejszym przypadku doszło do ich naruszenia, gdyż powoda ukarano za działanie w postaci występowania w stosunku do abonentów z bezpodstawnymi roszczeniami, bez uprzedniego postawienia mu tego zarzutu. Można więc mówić o naruszeniu prawa do obrony. Doszło więc po raz kolejny do naruszenia standardów prawa karnego t.j. zasady rzetelnego procesu i prawa strony do obrony. W przeciwnym razie nie można mówić o adekwatności wymierzonej kary do czynu podlegającego karze, co z kolei uniemożliwia sądowa weryfikację proporcjonalności nałożonej kary pieniężnej.
Skład orzekający
Magdalena Sajur-Kordula
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym, prawidłowość gromadzenia dowodów przez organy, wymóg indywidualizacji kar administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Prezesem UKE i kar administracyjnych, ale zasady rzetelnego procesu są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i prawo do obrony, nawet w sprawach o wysokie kary finansowe. Pokazuje też, że organy państwowe muszą przestrzegać tych samych zasad co w postępowaniu karnym.
“Milionowa kara uchylona przez sąd: Prezes UKE naruszył prawo do obrony operatora telekomunikacyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 1 500 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 477 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVII AmT 46/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Sajur-Kordula Protokolant: Andrzej Tracz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. w W. (dawniej: (...) S.A. ) przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej o nałożenie kary pieniężnej na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 31 października 2012 r. Nr (...) I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz (...) S.A. w W. (dawniej: (...) S.A. ) kwotę 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Magdalena Sajur-Kordula Sygn. akt XVII AmT 46/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31 października kwietnia 2012 r., numer (...) Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE), na podstawie art. 210 ust. 1 i art. 209 ust. 1 pkt 13a w związku z art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.), zwanej dalej „Pt", oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., zwanej dalej „Kpa") w związku z art. 206 ust. 1 Pt, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na (...) S.A. z siedzibą w W. , zwaną dalej (...) , (...) ; Spółką lub (...) , za niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 57 ust. 6 Pt, nałożył na Novum karę pieniężną w wysokości 1 500.000,00 zł (słownie: jeden milion pięćset tysięcy złotych) płatną do budżetu państwa, za niewypełnienie obowiązku określonego art. 57 ust. 6 Pt, poprzez: 1. występowanie w stosunku do abonentów z zawyżonymi roszczeniami z tytułu jednostronnego rozwiązania przez abonenta umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta; 2. występowanie w stosunku do abonentów z bezpodstawnymi roszczeniami z tytułu jednostronnego rozwiązania przez abonenta umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, w zakresie w jakim| ulga nie została przyznana. Od powyższej decyzji (...) Spółka Akcyjna z/s w W. (obecnie: (...) Spółka Akcyjna z/s w W. - dalej powód), złożyła odwołanie zaskarżając tę decyzję w całości, podnoszący przy tym następujące zarzuty: 1. zarzut naruszenia art. 201 ust. 1 i 3 pkt 3 Pt w związku z art. 10 ust. 2 i 3 dyrektywy 20O2/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa o zezwoleniach) (Dz.U.UE.L.02.108.21, Dz.U.UE-sp.13-29-337, zwanej dalej „ Dyrektywą o zezwoleniach") przez przyjęcie, że wykładni przepisów prawa krajowego (art. 201 ust. 1 i 2 pkt 3 PT) należy dokonywać w związku z art. 10 ust. 2 i 3 Dyrektywy o zezwoleniach po ich zmianie na mocy dyrektywy 2009/140/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2009 r. zmieniającej dyrektywy 2002/21/WE w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (...) w sprawie dostępu do nieci i usług łączności elektronicznej oraz wzajemnych połączeń oraz wzajemnych połączeń oraz (...) w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U.UE.L.09.337.37 zwanej dalej „Dyrektywą zmieniającą”) podczas gdy w szczególności: a. przepisy art.201 ust. 1 i 3 pkt 3 Pt transponują przepisy art. 10 ust. 2 i 3 Dyrektywy o zezwoleniach przed ich zmianą, a zmiany wynikające z Dyrektywy zmieniającej nie zostały na dzień wydania Decyzji transponowane do polskiego porządku prawnego; b. niedopuszczalne jest powoływanie sie przez państwo na bezpośredni skutek Dyrektywy o zezwoleniach w brzmieniu nadanym przez Dyrektywę zmieniającą (niedopuszczalny tzw. bezpośredni skutek dyrektywy w odwróconym układzie horyzontalnym); c. zgodnie z zasadą in dubio pro reo wątpliwości związane z treścią przepisów w sprawie o charakterze karnym należy tłumaczyć na korzyść obwinionego (tu Novum); 2. zarzut naruszenia art. 201 ust. 1 oraz ust 1 pkt 3 Pt przez wykorzystanie ustaleń poczynionych w wyniku przeprowadzonej w dniach od 19 marca 2012 r. do dnia 30 kwietnia 2012 r. kontroli (zwanej dalej „Kontrolą”) działalności Novum w powyższym postępowaniu bez wydania zaleceń pokontrolnych; 3. zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 i 3 Dyrektywy o zezwoleniach w brzmieniu sprzed ich zmiany na mocy Dyrektywy zmieniającej oraz przepisów art. 201 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 Pt polegający na niewezwaniu Novum do „usunięcia naruszeń" i tym samym przez pozbawianie Novum dobrowolnej możliwości ich usunięcia bez konieczności nałożenia kary pieniężnej; 4. zarzut naruszenia art. 209 ust. 1 pkt 13a Pt przez jego zastosowanie podczas gdy Prezes UKE nie udowodnił okoliczności przemawiających za nałożeniem kary pieniężnej (zarzut alternatywny - naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p. a ); 5. zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 3 w związku z art. 8 ust. 11 a Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie konstytucyjnych zasad równości i zakazu dyskryminacji przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej; 6. zarzut naruszenia art. 210 ust. 2 Pt oraz art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez nałożenie na Novum kary rażąco wysokiej zważywszy na zakres naruszenia, ustalenia przez Prezesa UKE usunięcia skutków 99.9973840684328% naruszenia, dotychczasowa działalność Novum oraz biorąc pod uwagę kary nałożone na innych Przedsiębiorców telekomunikacyjnych; 7. zarzut naruszenia art. 6 oraz 7 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez wykorzystanie ustaleń z Kontroli w postępowaniu w sprawie ukazania bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania naprawczego (wydania zaleceń pokontrolnych), co jest niezgodne z przepisami prawa, i co w konsekwencji narusza zasadę rzetelności procesu oraz zasadę domniema niewinności; 8. zarzut naruszenia art. 6 oraz 7 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez niezgodnie z zasadami uczciwego procesu rozszerzenie zakresu postępowania, w wyniku czego Novum została pozbawiona ochrony swych praw (nie mogła skutecznie podejmować obrony). W oparciu o tak sformułowane zarzuty (...) Spółka Akcyjna z/s W. wniosła o uchylenie decyzji w całości, w tym o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych ( k. 28-54 akt sądowych). W odpowiedzi na odwołanie z dnia 26 sierpnia 2013 r. ( data stempla pocztowego), pozwany Prezes UKE podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, w sprawie i wniósł o oddalenie odwołania w całości. Ponadto, wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 720 zł, w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, według norm przepisanych z uwzględnieniem nakładu pracy radcy prawnego, stopnia zawiłości sprawy i jej obszerności. (k. 78-106 akt sądowych). W toku postępowania strony podtrzymały powyższe stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Powódka – (...) S.A. w W. (dawniej: (...) S.A. w W. ) jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnymi w rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (dalej Pt) (Dz. U. Nr 171 poz. 1800 ze zm.) /okoliczność bezsporna, KRS k.169-133v/. Zawiadomieniem z 12 stycznia 2012r. Prezes UKE na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na (...) S.A. z/s w W. kary pieniężnej w związku z niewypełnieniem obowiązku określonego w art. 57 ust. 6 Pt, poprzez zawyżanie wysokości roszczeń z tytułu jednostronnego rozwiązania umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta /dowód: zawiadomienie k.1-2 akt administracyjnych/. Tym samym zawiadomieniem Prezes UKE poinformował, że do wszczętego postępowania, dołącza materiał dowodowy stanowiący kopie dokumentów pochodzących ze spraw mediacyjnych wszczętych na wniosek: D. Ż. , A. K. , J. T. ./dowód: zawiadomienie k.1-2 akt administracyjnych/. Wezwaniem z 29 lutego 2012r. Prezes UKE na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. zobowiązał (...) S.A z/s w W. do dostarczenia uwierzytelnionych kopii dokumentów tj: regulaminów świadczenia usług (...) , formularzy umów o świadczenie usług (...) , cenników usług (...) dla klientów indywidualnych, procedur dla pracowników lub przedstawicieli Novum, określających tryb i sposób składania ofert w celu zmiany operatora na Novum z zachowaniem przedzielonego numeru - w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2010r. do dnia otrzymania przez spółkę wezwania. Tym samym wezwaniem Prezes UKE poinformował spółkę o dołączeniu w poczet materiału dowodowego: zaleceń pokontrolnych dla Novum z dnia 2 września 2012 r. o sygn. akt: (...) (15), stanowiska Novum do zaleceń pokontrolnych z 8 października 2010 r. , wniosku (...) S.A. z 10 stycznia 2012 r. o przeprowadzenie kontroli w związku z naruszeniem przepisów ustawy Pt. /dowód: wezwanie k.16 akt administracyjnych/. W dniu 12 marca 2012r. powód odmówił złożenia żądanych dokumentów, powołując się na brak podstawy prawnej /dowód: pismo k.19-24 akt administracyjnych/. W dniach 19 marca- 30 kwietnia 2012r. Prezes UKE przeprowadził w powodowej spółce kontrolę celem sprawdzenia przestrzegania przez Novum obowiązków określonych w art. 56, 57, 59, 60a, 61 Pt /okoliczność bezsporna/. Prezes UKE w piśmie z 14 września 2012r. poinformował (...) S.A. z/s w W. w oparciu o art. 10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, z prawa tego skorzystała i przedstawiła stanowiska i wnioski w pismach z 19 września 2012r.(data stempla pocztowego), 24 września 2012r. i 29 października 2012r. /k. 161, k. 180, k. 220, k.238 akt admin./. W dniu 31 października 2012r. prezes UKE wydał zaskarżona decyzję, w której uzasadnieniu powołał się na wyniki postępowania kontrolnego przeprowadzonego w dniach 19 marca- 30 kwietnia 2012r. /decyzja k.5-27/. W dniu 13 grudnia 2012r. Prezes UKE wydał zalecenia pokontrolne, dotyczące kontroli przeprowadzonej w dniach 19 marca-30 kwietnia 2012r. /dowód: zalecenia pokontrolne k.155-159/. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sądowych sprawy oraz w aktach przesłanych przez organ regulacyjny. Nie były one kwestionowane przez strony. Sąd Okręgowy w Warszawie- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Odwołanie powoda okazało się zasadne. Na wstępie na podkreślenie zasługuje okoliczność, że postępowanie przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów ma charakter hybrydowy. Z jednej strony jest to postępowanie pierwszoinstancyjne, merytoryczne, oparte na zasadzie kontradyktoryjności stron. Z drugiej zaś strony, z uwagi na to, że wszczyna je odwołanie od decyzji administracyjnej -w tym wypadku Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej- nie można odmówić SOKiK pewnych cech charakterystycznych dla sądu drugo instancyjnego. Z tych względów, Sąd winien uwzględnić zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, o charakterze szczególnie rażącym, ewentualnie takie- gdy wady postępowania administracyjnego nie mogą zostać konwalidowane w postępowaniu sądowym. Pogląd dopuszczający weryfikację prawidłowości procedowania przez Prezesa Urzędu na etapie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji, dopuścił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2013r. w sprawie o sygnaturze III SK 67/12. Sprawa powyższa dotyczyła procedowania przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ale pogląd ten co do zasady, można przenieść na grunt postępowania przed Prezesem UKE, zwłaszcza, że założenie sformułowane przez Sąd Najwyższy jest następujące: „Przedmiotem merytorycznej oceny Sądu powszechnego powinny być bowiem dowody zgromadzone i ustalenia poczynione w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu antymonopolowym”. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w w/w orzeczeniu, dlatego uważa, że w pierwszej kolejności należało zbadać zarzuty powoda dotyczące prawidłowości ustaleń poczynionych w postępowaniu przed Prezesem UKE. Powód zarzucił, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 6 oraz 7 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, przez niezgodnie z zasadami uczciwego procesu rozszerzenie zakresu postępowania, w wyniku czego Novum została pozbawiona ochrony swych praw (nie mogła skutecznie podejmować obrony). Odnosząc się do tego zarzutu, ponownie należy przywołać orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie III SK 67/12, w którym Sąd Najwyższy uznał za niedopuszczalną zmianę przez Prezesa UOKiK postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego poprzez rozszerzenie zakresu przedmiotowego postępowania. Ocenił taką zmianę postanowienia jako wadę, która nie podlegałaby konwalidacji w postępowaniu sądowym. W niniejszym przypadku nie doszło do zmiany postanowienia o wszczęciu postępowania, lecz do sytuacji, gdy postanowienie o wszczęciu ma inną treść niż sentencja decyzji. Należało ocenić więc, czy zmiana ta ma tylko charakter językowo- gramatyczny, czy też w istocie rozszerza zakres przedmiotowy zarzutu postawionego powodowi, co z kolei mogłoby prowadzić do naruszenia przez Prezesa UKE prawa do obrony powoda. Zawiadomienie (postanowienie) o wszczęciu postępowania zawiera informację o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na (...) S.A. z siedzibą w W. kary pieniężnej w związku z niewypełnieniem obowiązku określonego w art. 57 ust. 6 Pt, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 209 ust. 1 pkt 13a Pt. Dalej stwierdzono, iż „istnieje uzasadnione podejrzenie, że N. nie wypełnia obowiązku określonego w art. 57 ust.6 Pt, poprzez zawyżanie wysokości roszczeń z tytułu jednostronnego rozwiązania umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta, przed upływem terminu, na jaki zostały zawarte (k.1-2 akt administracyjnych). Decyzją ukarano powoda karą pieniężną za niewypełnienie obowiązku określonego art. 57 ust. 6 Pt, poprzez: 1. występowanie w stosunku do abonentów z zawyżonymi roszczeniami z tytułu jednostronnego rozwiązania przez abonenta umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta ; 2. występowanie w stosunku do abonentów z bezpodstawnymi roszczeniami z tytułu jednostronnego rozwiązania przez abonenta umowy o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, w zakresie w jakim ulga nie została przyznana. Dokonując analizy treści sentencji decyzji oraz jej uzasadnienia należy dojść do wniosku, iż powoda ukarano za dwa czyny t.j. za: - występowanie w stosunku do abonentów z zawyżonymi roszczeniami (w zakresie ulgi przyznanej) - występowanie w stosunku do abonentów z bezpodstawnymi roszczeniami (w zakresie w jakim ulga nie została przyznana). W uzasadnieniu decyzji Prezes UKE osobno omawia przypadki, gdy powód zawyżył opłaty aktywacyjne a osobno przypadki, gdy powód występował do abonentów z bezpodstawnymi roszczeniami, nie miał więc wątpliwości, iż były to dwa osobne przypadki naruszenia przez powoda obowiązku wynikającego z art. 57 ust.6 Pt. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przypadek opisany w pkt 2) decyzji, nie został wymieniony w postanowieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, doszło do rozszerzenia zakresu przedmiotowego już w samej decyzji. Powód nie miał wiec świadomości, że takie działanie jest mu zarzucane, nie mógł w tym zakresie podjąć stosownych czynności. Można więc mówić o naruszeniu prawa do obrony. Utrwalony jest już pogląd Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych, że w przypadku postępowań dotyczących nałożenia kar administracyjnych, zastosowanie znajdują zasady i standardy prawa karnego. Takie standardy są wymienione m.in. w przytoczonym przez powoda art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wartości, określającym ogólne zasady rzetelnego procesu. Z art. 6 ust. 3 a i b wynika, iż oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma prawo otrzymania informacji o istocie i przyczynie postawionego mu zarzutu oraz posiadania odpowiedniego czasu i możliwości przygotowania obrony. Aczkolwiek niniejsze postępowanie nie jest postępowaniem karnym, ale powyższe zasady- w sposób ogólny- winny być respektowane również przez Prezesa UKE w postępowaniu administracyjnym. W niniejszym przypadku doszło do ich naruszenia, gdyż powoda ukarano za działanie w postaci występowania w stosunku do abonentów z bezpodstawnymi roszczeniami, bez uprzedniego postawienia mu tego zarzutu. Za takie poinformowanie o istocie i przyczynie postawionego zarzutu nie może być uznane wymienienie w treści postanowienia z dnia 12 stycznia 2012r. art. 57 ust. 6 i 209 ust. 1 pkt 13a Pt. Zarzut powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały dla strony. Kolejną kwestią zarzucaną przez powoda było naruszenie przez Prezesa UKE art. 201 ust. 1 oraz ust 1 pkt 3 Pt, przez wykorzystanie ustaleń poczynionych w innym postępowaniu t.j. w wyniku przeprowadzonej w dniach od 19 marca 2012 r. do dnia 30 kwietnia 2012 r. kontroli działalności Novum bez wydania zaleceń pokontrolnych. Zauważyć należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było wszczęte w dniu 12 stycznia 2012r., zaś w dniach 19 marca -30 kwietnia 2012r. przeprowadzono postępowanie kontrolne, którego przedmiotem było sprawdzenie przestrzegania przez N. obowiązków określonych w art. 56 Pt, art. 57 Pt, art. 59 Pt, art. 60a Pt oraz art. 61 Pt. Wydając decyzję w dniu 31 października 2012r., Prezes UKE w jej uzasadnieniu powołał się na wyniki przeprowadzonej kontroli. Ustalenia kontroli, jak wynika z uzasadnienia decyzji, potwierdziły zaistnienie drugiego z czynów, za który powód został ukarany. Koincydencja czasowa zdarzeń powoduje, że zasadny okazał się zarzut powoda, iż w toku postępowania kontrolnego pozwany gromadził dowody naruszeń art. 57 ust. 6 Pt na potrzeby innej sprawy administracyjnej. Jest to o tyle istotne, że w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, pozwany dysponował jedynie dowodami w postaci dokumentów w sprawach mediacyjnych, co pozwoliło mu sformułować zarzut dotyczący zawyżania przez powoda opłat. Na względzie należy mieć również okoliczność, że takiego sposobu uzyskania dowodów dopuścił się organ państwowy, dysponujący instrumentami i środkami niewspółmiernie większymi niż ukarany przedsiębiorca. Doszło więc po raz kolejny do naruszenia standardów prawa karnego t.j. zasady rzetelnego procesu i prawa strony do obrony. Kolejny zarzut powoda, który okazał się trafny to brak możliwości dokonania przez Sąd oceny co do trafności i wysokości nałożonej kary pieniężnej, gdyż na za dwa czyny nałożono na powoda jedną karę pieniężną. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 6 marca 2013r. w sprawie III SK 31/12, z którego wynika, iż w sytuacji gdy Prezes Urzędu w jednym postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej stwierdza dopuszczenie się przez przedsiębiorcę różnych czynów sankcjonowanych karą pieniężną na podstawie art. 209 ust. 1 Pt, musi zrelatywizować kryteria wymiaru kary pieniężnej do każdego zindywidualizowanego naruszenia stwierdzonego w wydawanej przez siebie decyzji. W przeciwnym razie nie można mówić o adekwatności wymierzonej kary do czynu podlegającego karze, co z kolei uniemożliwia sądowa weryfikację proporcjonalności nałożonej kary pieniężnej. Z uzasadnienia w zakresie dotyczącym kary, które jest bardzo lakoniczne, nie wynika również rozróżnienie, jaka część kary dotyczy każdego z czynów. Decyzja zawiera więc istotne wady, które nie mogą być konwalidowane w postępowaniu sadowym, stąd należało ją uchylić na mocy art. 479 64 § 2 k.p.c. W tej sytuacji Sąd zaniechał rozpoznania zarzutów merytorycznych. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 108 § 1 k.p.c. , obciążając nimi w całości powoda stosownie do wyniku sporu na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Do kosztów tych zaliczono koszty zastępstwa procesowego powoda w wysokości 360 zł określonej w § 14 ust. 3 pkt 3 oraz § 12 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.), koszt opłaty sądowej 100 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. SSO Magdalena Sajur – Kordula ZARZĄDZENIE (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI