XVII AmE 90/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uchylił decyzję Prezesa URE dotyczącą opłaty koncesyjnej, uznając, że przedsiębiorca nie powinien być obciążony podwójną opłatą za ten sam okres.
Powód zaskarżył decyzję Prezesa URE nakładającą opłatę koncesyjną, twierdząc, że nie powinien płacić podwójnej opłaty za ten sam okres, gdy otrzymał nową koncesję na kontynuację tej samej działalności. Sąd Okręgowy przychylił się do tego stanowiska, uchylając decyzję Prezesa URE. Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia dotyczące podwójnej opłaty są sprzeczne z delegacją ustawową i Konstytucją, która wymaga, aby daniny publiczne były regulowane ustawowo.
Sprawa dotyczyła odwołania E. O. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezesa URE) z dnia 15 listopada 2016 r., która ustaliła dla powoda opłatę koncesyjną w wysokości 23 195,00 zł. Powód prowadził działalność w zakresie obrotu paliwami ciekłymi na podstawie koncesji z 2001 r., która miała wygasnąć w lutym 2011 r. Przed jej wygaśnięciem, w listopadzie 2010 r., złożył wniosek o nową koncesję, która została mu udzielona decyzją z 23 lutego 2011 r. na okres do 2030 r. Wcześniej, w marcu 2011 r., uiścił opłatę za 2011 r. od starej koncesji. Prezes URE wezwał następnie powoda do wniesienia opłaty z tytułu nowej koncesji za ten sam rok, powołując się na § 4 ust. 3 rozporządzenia, który nakłada obowiązek pierwszej opłaty w terminie 30 dni od wydania koncesji, jeśli przedsiębiorca uzyskał przychody w roku poprzedzającym. Powód zakwestionował tę decyzję, argumentując, że nie powinien być obciążony podwójną opłatą za ten sam okres, a przepisy rozporządzenia są sprzeczne z ustawą Prawo energetyczne oraz Konstytucją. Sąd Okręgowy w Warszawie przychylił się do argumentacji powoda. Sąd uznał, że opłata koncesyjna ma charakter daniny publicznej i powinna być regulowana ustawowo. Przepis art. 34 ust. 1 P.e. stanowi o corocznej opłacie, co oznacza płatność raz do roku. Rozporządzenie, wprowadzając obowiązek dwukrotnego uiszczenia opłaty w ciągu roku w sytuacji uzyskania nowej koncesji na kontynuację tej samej działalności, przekroczyło delegację ustawową. Sąd stwierdził, że nie jest związany przepisami rozporządzenia, które są niezgodne z ustawą, i uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa URE. Zasądził również od Prezesa URE na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca nie powinien być obciążony podwójną opłatą koncesyjną za ten sam rok w sytuacji uzyskania nowej koncesji na kontynuację tej samej działalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia wprowadzające obowiązek dwukrotnego uiszczania opłaty koncesyjnej w ciągu roku w opisanej sytuacji są sprzeczne z delegacją ustawową zawartą w Prawie energetycznym oraz z Konstytucją RP, która wymaga, aby daniny publiczne były regulowane ustawowo. Ustawa przewiduje coroczną opłatę, co oznacza płatność raz do roku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie decyzji
Strona wygrywająca
E. O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
P.e. art. 34 § 1
Ustawa - Prawo energetyczne
Przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja, wnoszą coroczne opłaty do budżetu państwa.
Pomocnicze
P.e. art. 34 § 3
Ustawa - Prawo energetyczne
Delegacja dla Rady Ministrów do określenia wysokości i sposobu pobierania opłat koncesyjnych, z uwzględnieniem przychodów przedsiębiorstw i kosztów regulacji.
Rozporządzenie art. 4 § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja
Przedsiębiorstwo energetyczne, któremu udzielono koncesji na wniosek, wnosi pierwszą opłatę w terminie 30 dni od dnia wydania koncesji, jeżeli w roku poprzedzającym uzyskało przychody ze sprzedaży produktów w zakresie działalności objętej koncesją. Sąd uznał ten przepis za niezgodny z delegacją ustawową w kontekście podwójnej opłaty.
Rozporządzenie art. 6 § 1-3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja
Przepisy dotyczące ustalania opłaty koncesyjnej, które sąd uznał za nieuzasadnione w sytuacji powoda.
Ord.pod. art. 2 § 2-3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 21 § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakładanie podatków i innych danin publicznych następuje w drodze ustawy.
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenia są wydawane na podstawie ustawy i w celu jej wykonania; upoważnienie powinno określać organ, zakres spraw i wytyczne.
Konstytucja RP art. 178
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sądy podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
k.p.c. art. 479 § 53
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy rozporządzenia dotyczące podwójnej opłaty koncesyjnej są sprzeczne z delegacją ustawową. Opłata koncesyjna ma charakter daniny publicznej i powinna być regulowana ustawowo, a nie rozporządzeniem w sposób sprzeczny z ustawą. Ustawa Prawo energetyczne przewiduje coroczną opłatę, co oznacza płatność raz do roku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd doszedł do przekonania, że przepisy Rozporządzenia w zakresie, w jakim regulują obowiązek przedsiębiorcy posiadającego koncesję do dwukrotnego uiszczania w danym roku opłaty koncesyjnej, są sprzeczne z delegacją ustawową. Opłata koncesyjna stanowi w pewnym sensie swoistą cenę za prawo prowadzenia działalności koncesjonowanej... W świetle powyższego stanowiska opłata koncesyjna niewątpliwie ma cechy daniny publicznej... Warto w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP „Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji , na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Reasumując Sąd uznał, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej i dlatego podlegała uchyleniu...
Skład orzekający
Anna Maria Kowalik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa energetycznego dotyczących opłat koncesyjnych, zasada zgodności rozporządzeń z ustawą i Konstytucją, ochrona przedsiębiorców przed podwójnym opodatkowaniem za ten sam okres."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzyskania nowej koncesji na kontynuację tej samej działalności w sektorze energetycznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą interweniować, gdy przepisy wykonawcze (rozporządzenia) wydają się być sprzeczne z ustawą lub Konstytucją, chroniąc przedsiębiorców przed nadmiernymi obciążeniami finansowymi.
“Czy można płacić podwójną opłatę koncesyjną? Sąd Okręgowy odpowiada: Nie, jeśli rozporządzenie narusza prawo!”
Dane finansowe
WPS: 23 195 PLN
zwrot kosztów procesu: 837 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVII AmE 90/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – SSO Anna Maria Kowalik Protokolant – st. sekr. sąd. Joanna Preizner po rozpoznaniu 18 kwietnia 2019 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa E. O. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o obliczenie opłaty z tytułu udzielonej koncesji na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 15 listopada 2016 roku r. Nr (...) 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz E. O. kwotę 837,00 zł (osiemset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Anna Maria Kowalik Sygn. akt XVII AmE 90/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 listopada 2016 r., znak (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Dalej Prezes URE) na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. -Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn. zm.) (dalej P.e.) oraz w związku z § 4 ust. 3 i § 6 ust. 4 w zw. z ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja (Dz. U. z 1998 r. Nr 60, poz. 387, z późn. zm.) (dalej Rozporządzenie), oraz w zw. z art. 2 § 2 i 3 oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. 2015, poz. 613, z późn. zm.) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obliczenia opłaty koncesyjnej ustalił E. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) opłatę należną z tytułu koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, w tym gazem płynnym - LPG, udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 23 lutego 2011 roku znak: (...) na kwotę 23 195,00 zł (decyzja Prezesa URE - k. 4-6v). Od powyższej Decyzji powód wniósł odwołanie zaskarżając ją w całości oraz zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj.: - § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powód był zobowiązany do wniesienia podwójnej opłaty w związku z udzieleniem mu nowej koncesji na wniosek, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że powód naruszył obowiązek wyrażony w art. 34 ust. 1 P.e. w zw. z § 4 ust. 3 Rozporządzenia i niesłusznego ustalenia opłaty koncesyjnej na podstawie § 6 ust. 4 w zw. z § 6 ust. 1-3 Rozporządzenia; - skutkiem błędnej wykładni w/w regulacji było naruszenie § 6 ust. 4 w zw. z § 6 ust. 1-3 Rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (tj. jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji braku przesłanek do wezwanie do ponownego obliczenia opłaty koncesyjnej oraz dokonania ustalenia opłaty przez Prezesa URE), jako że ze zgormadzonego materiału sprawy bezsprzecznie wynika, iż działanie powoda nie miało skutku w postaci uchybienia obowiązkowi wpłacenia rocznej opłaty koncesyjnej, o której mowa w art. 34 P.e. W uzasadnieniu powód wskazał, że podstawę do wnoszenia opłat koncesyjnych stanowi art. 34 p.e. którego literalna wykładania nie pozwala na wyciągniecie wniosku, iż podmiot składający wniosek o udzielenie koncesji w sytuacji, takiej jak w niniejszej sprawie powinien uiścić podwójną opłatę za ten sam okres rozliczeniowy zarówno od koncesji „starej” i „nowej” Zasady tej nie może modyfikować akt wykonawczy tj. Rozporządzenie. Ponadto opłata koncesyjna jest obciążeniem publicznoprawnym o charakterze daniny publicznej, zatem regulujące ją przepisy powinny być interpretowane w sposób ścisły, a w razie wątpliwości rozstrzygane na korzyść podatnika. W rozpoznawanej sprawie Prezes URE przyjął sposób wykładni niekorzystny dla powoda. Zdaniem powoda istota i cel regulacji zawartej w art. 34 p.e. sprowadza się do tego, że każdy przedsiębiorca prowadzący działalność koncesjonowaną powinien wnosić coroczne obligatoryjne opłaty koncesyjne. W oparciu o przedstawione zarzuty, powód wniósł na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych (odwołanie powoda - k. 10-17). Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (odpowiedź na odwołanie - k. 27-32). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. O. prowadził obrót paliwami ciekłymi w oparciu o udzieloną 14 lutego 2001 r. przez Prezesa URE koncesję nr (...) ważną do 20 lutego 2011 roku (okoliczność niesporna). Z tytułu posiadanej koncesji przedsiębiorca 28 marca 2011 r. uiścił należną za 2011 r. opłatę ( potwierdzenie opłaty - k. 8). Przed wygaśnięciem koncesji z 2001 r., powód 24 listopada 2010 r. złożył do Prezesa URE wniosek o udzielenie kolejnej koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, w tym gazem płynnym - LPG. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia koncesji, Prezes URE decyzją z 23 lutego 2011 r. nr (...) udzielił powodowi koncesji na obrót paliwami ciekłymi, w tym gazem płynnym LPG na okres od 24 lutego 2011 roku do 31 grudnia 2030 r. (decyzja z 23 lutego 2011 r.- k. 33-36). W związku z udzieleniem powodowi w 2011 roku kolejnej koncesji, Prezes URE pismem z 20 maja 2016 r. wezwał powoda do wniesienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma opłaty z tytułu udzielonej koncesji na obrót paliwami ciekłymi wraz z odsetkami za zwłokę od 26 marca 2011 r. do dnia wniesienia tej opłaty oraz poinformował o sposobie jej uiszczenia (okoliczność niesporna.). Pomimo wezwania, powód nie uiścił opłaty koncesyjnej we wskazanym terminie. Jednocześnie przedstawił negatywne stanowisko co do jej żądania ( k.3 akt adm .). W związku ze stanowiskiem powoda, Prezes URE pismem z 5 sierpnia 2016 r. zawiadomił go o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obliczenia pierwszej opłaty z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania - k. 5 akt adm.). W piśmie z 19 sierpnia 2016 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie (pismo powoda z 19 sierpnia 2016 r. – k. 7 akt adm.). Powód w 2010 roku, tj. w roku poprzedzającym udzielenie koncesji, uzyskał przychody w zakresie działalności objętej koncesją w wysokości (...) zł (k. 9 akt adm.). Powyższy stan faktyczny był bezsporny między stronami. Sporna była natomiast ocena prawna skutków uzyskania kolejnej koncesji dla obowiązku uiszczenia ponownej opłaty koncesyjnej za 2011 rok. Sama wysokość opłaty koncesyjnej nie była kwestionowana przez powoda. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 1 p.e., przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja , wnoszą coroczne opłaty do budżetu państwa, obciążające koszty ich działalności. Delegacja dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa URE opłat koncesyjnych zawarta w art. 34 ust. 3 p.e., wskazuje, że opłaty te należy określić z uwzględnieniem wysokości przychodów przedsiębiorstw energetycznych osiąganych z działalności objętej koncesją, a także kosztów regulacji. Zgodnie z powyższą delegacją ustawową szczegółowe zasady określania należności z tytułu opłaty koncesyjnej zostały uregulowane w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja ( dalej Rozporządzenie) . Stosownie do § 1 ust. 1 Rozporządzenia, wysokość corocznej opłaty, wnoszonej przez przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, zwanej dalej „opłatą", stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego, uzyskanych ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie jego działalności objętej koncesją, osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie opłaty, oraz współczynników opłat, z zastrzeżeniem § 2. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia, opłatę wnosi się w terminie do 31 marca każdego roku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Ustęp 2 stanowi, że przedsiębiorstwo energetyczne, któremu udzielono koncesji z urzędu, wnosi pierwszą opłatę w terminie do 30 dni od dnia wydania koncesji. Natomiast zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu w terminie określonym w ust. 2 pierwszą opłatę wnosi także przedsiębiorstwo energetyczne, któremu udzielono koncesji na wniosek, jeżeli w roku poprzedzającym udzielenie koncesji uzyskało przychody ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie działalności objętej tą koncesją . Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że przepisy Rozporządzenia w zakresie, w jakim regulują obowiązek przedsiębiorcy posiadającego koncesję do dwukrotnego uiszczania w danym roku opłaty koncesyjnej, są sprzeczne z delegacją ustawową. Opłata koncesyjna stanowi w pewnym sensie swoistą cenę za prawo prowadzenia działalności koncesjonowanej, a jej wysokość stosownie do treści art. 34 ust. 3 p.e. ma być pochodną wysokości przychodów przedsiębiorstwa osiąganych z działalności objętej koncesją a także kosztów regulacji. Z treści przepisu art. 34 p.e. niewątpliwe wynika, że opłaty koncesyjne są wnoszone do budżetu państwa i stanowią dochód tego budżetu. Powyższe determinuje charakter opłaty koncesyjnej, która z tej racji, że stanowi należność budżetową jest daniną publiczną, o której mowa w przepisie art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( dalej Konstytucja RP ). Zgodnie ze wspomnianym przepisem nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że daniną publiczną jest „przymusowe, bezzwrotne, powszechne świadczenie pieniężne o charakterze publicznoprawnym, stanowiące dochód państwa lub innego podmiotu publicznego, nakładane jednostronnie (władczo) przez organ publicznoprawny w celu zapewnienia utrzymania państwa (choć mogą mu towarzyszyć także inne cele, np. stymulacyjne, prewencyjne), które służy wypełnianiu zadań (funkcji) publicznych wynikających z Konstytucji i ustaw” (tak Trybunał Konstytucyjny w wyrokach: z 19 lipca 2011 r., sygn. akt P 9/09, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 59; 4 listopada 2009 r., sygn. akt KP 1/08, OTK ZU nr 10/A/2009, poz. 145; 26 października 2010 r., sygn. akt K 58/07, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 80). W świetle powyższego stanowiska opłata koncesyjna niewątpliwie ma cechy daniny publicznej, gdyż została ustanowiona w drodze przepisów ustawowych, jest powszechna (dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących działalność w oparciu o koncesje udzielane przez Prezesa URE), ma charakter przymusowy (obowiązek zapłaty spoczywa na wszystkich podmiotach prowadzących działalność koncesjonowaną, realizacja tego obowiązku nie zależy od woli podmiotu podlegającego opodatkowaniu), a przychody z opłaty są przeznaczone na realizację celów publicznych, stanowiąc dochód budżetowy. Powyższa kwalifikacja opłaty koncesyjnej sprawia, że możliwość jej kreowania przez przepisy rangi podustawowej jest ograniczona. Jednakże niepodatkowy charakter opłaty koncesyjnej, znacznie obniża standard prawodawczy jaki jest wymagany dla tego typu regulacji. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego dopuszczono, w odniesieniu do opłat o charakterze niepodatkowym, przekazanie do uregulowania w drodze rozporządzenia szerszego zakresu spraw niż w wypadku podatków (zob. wyrok TK z: 9 lutego 1999 r., sygn. akt U 4/98 - dotyczący opłaty eksploatacyjnej; 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02, OTK ZU nr 7/2002, poz. 91 - dotyczący opłat za parkowanie). Trybunał Konstytucyjny uznał w powołanych wyrokach, że określenie w rozporządzeniu stawki opłaty jest dopuszczalne, pod warunkiem wskazania w ustawie minimalnych i maksymalnych stawek oraz dostatecznych kryteriów, pozwalających na ustalenie konkretnej stawki. Powyższa zasada ustawowej regulacji materii dotyczącej podatków i danin publicznych wynikająca z art. 217 Konstytucji RP , powinna determinować wykładnię Rozporządzenia. Konieczne jest zatem odniesienie tej zasady do wykładni treści delegacji ustawowej do wydania powołanego Rozporządzenia, w odniesieniu do oceny jego zgodności z delegacją zawartą w art. 34 ust. 2 p.e. Wspomniany przepis stanowi o obowiązku wnoszenia corocznej opłaty, a zatem powstaje pytanie, czy Rozporządzenie mogło wykreować obowiązek dwukrotnego w ciągu roku uiszczania opłaty koncesyjnej, w jakichkolwiek okolicznościach. Zdaniem Sądu takie ukształtowanie Rozporządzeniem obowiązku zapłaty opłaty koncesyjnej, aby zachodził po stronie przedsiębiorstwa posiadającego koncesję obowiązek uiszczania opłaty dwukrotnie w ciągu tego samego roku nie było prawnie dopuszczalne. Skoro bowiem przepis rangi ustawowej ustanowił jako zasadę opłatę coroczną, a więc płaconą raz do roku, to delegację ustawową do wydania rozporządzenia odnoszącego się li tylko do wysokości i sposobu pobierania tego typu opłat, należy wykładać ściśle i tylko w takim właśnie kierunku. Oznacza to, że Rozporządzenie wydane na podstawie i w granicach delegacji ustawowej mogło wskazywać na wysokość i sposób poboru opłat, ale dokonywanych tylko raz do roku. Skoro Rozporządzenie, mimo treści delegacji ustawowej, wprowadziło obowiązek uiszczania ponownie, w ciągu tego samego roku, kolejnej opłaty koncesyjnej, w sytuacji gdy przedsiębiorca kontynuujący działalność podlegającą koncesjonowaniu uzyskał kolejną koncesję na dalszy okres, to zdaniem Sądu, takie rozwiązanie prawne wykreowane w Rozporządzeniu pozostaje w sprzeczności z delegacją ustawową. Przepis upoważniający nie przewidywał bowiem, bo też i nie mógł w świetle art. 34 ust 1 p.e. przewidywać, wprowadzenia przez Rozporządzenie zasady innej, niż jednokrotne w ciągu roku uiszczanie opłaty koncesyjnej. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP „Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji , na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.”. Zatem upoważnienie do wydania aktu wykonawczego musi mieć charakter szczegółowy pod względem podmiotowym (musi określać organ właściwy do wydania rozporządzenia), przedmiotowym (musi określać zakres spraw przekazanych do uregulowania) oraz treściowym (musi określać wytyczne dotyczące treści aktu). Pomimo zawarcia upoważnienia w ustępie trzecim art. 34 p.e., należy jego treść rekonstruować także w odniesieniu do treści ustępu pierwszego art. 34 p.e., z którego jednoznacznie wynika, że koncesjonariusz, w każdych okolicznościach powinien być obciążony tylko jedną opłatą koncesyjną w ciągu roku, także w sytuacji, gdy kontynuuje działalność koncesjonowaną, nawet na podstawie nowej koncesji, ale odnoszącej się do tożsamej działalności koncesjonowanej. Z tak zrekonstruowanej treści delegacji ustawowej nie można wywieść uprawnienia do zróżnicowania w treści Rozporządzenia obowiązków koncesjonariusza związanych z ponoszeniem opłaty koncesyjnej w zależności od tego, czy kontynuuje on koncesjonowaną działalność na podstawie nowej koncesji, czy też w oparciu o przedłużenie koncesji dotychczasowej. Delegacja ustawowa, która mówi o uregulowaniu w Rozporządzeniu tylko wysokości i sposobu wnoszenia opłaty, nie upoważnia organu do wprowadzenia odstępstwa od zasady wyrażonej w ustawie o jednorazowym w ciągu roku uiszczaniu opłaty przez koncesjonariusza, nawet w sytuacji gdy w celu kontynuowania dotychczasowej działalności uzyskał on nową koncesję. Warto przy tym podkreślić, że stan faktyczny niniejszej sprawy jednoznacznie wskazuje, że pobieranie od koncesjonariusza opłaty w związku z uzyskaniem nowej koncesji, w sytuacji gdy za ten sam rok uiścił on już opłatę koncesyjną w związku z posiadaniem dotychczasowej koncesji, jednoznacznie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 34 ust. 4 p.e., gdyż powoduje, że koncesjonariusz w tym roku wnosi dwie opłaty, przy czym co istotne podstawę do ustalenia każdej z nich stanowią dochody przedsiębiorcy z tego samego okresu, to jest z roku poprzedniego, a więc taka sama jest podstawa do obliczenia koncesji. Zatem koncesjonariusz ponosi dwukrotnie w ciągu roku opłatę z tego samego tytułu. W świetle powyższych rozważań jest niewątpliwe, że analizowane Rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, gdyż określone w nim warunki ustalania opłaty koncesyjnej wykreowały niezgodny z przepisem art. 34 ust. 1 p.e. obowiązek uiszczania opłaty koncesyjnej więcej niż raz do roku. W związku z powyższym, Sąd stosownie do treści przepisu art. 178 Konstytucji RP , zgodnie z którą sądy podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, wywiódł wniosek, że nie jest związany treścią Rozporządzenia w zakresie, w jakim jego regulacje nie odpowiadają delegacji ustawowej, a więc w zakresie w jakim kreują obowiązek uiszczania w ciągu tego samego roku kolejnej opłaty koncesyjnej przez przedsiębiorcę posiadającego koncesję, w sytuacji, gdy uzyskuje on kolejną koncesję na kontynuowanie dotychczasowej działalności koncesyjnej, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Warto w tym miejscu podkreślić, że stanowisko w myśl którego sądy nie są związane aktami podstawowymi w przypadku ich niezgodność z normą hierarchicznie wyższą jest akceptowane w orzecznictwie. W uzasadnieniu do wyroku z 9 marca 2005 roku ( FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził „gdy przed sądem orzekającym w konkretnej sprawie wyłoni się kwestia niezgodności podustawowego aktu normatywnego (np. rozporządzenia) z Konstytucją lub ustawą, sąd może w tej sprawie (ad casum) samodzielnie zdecydować o pominięciu danej normy prawnej (norm) tego aktu podustawowego przy wydawaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim przypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów ustawy” ( podobnie NSA w wyroku z 17 lutego 2010 roku, sygn. akt I OSK 1205/09). Na marginesie należy zaznaczyć, że bez znaczenia dla powyższej konstatacji jest okoliczność, że powód wystąpił z wnioskiem o udzielenie kolejnej koncesji, a nie o przedłużenie poprzedniej koncesji, skoro bowiem była to ta sama działalność koncesyjna, a koncesja została udzielona na okres następujący bezpośrednio po okresie na jaki udzielona była wcześniejsza koncesja, to wiążąca winna być dla organu regulacyjnego treść art. 34 ust 1 p.e., w myśl którego przedsiębiorcy, którym została udzielna koncesja wnoszą coroczne opłaty. Reasumując Sąd uznał, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej i dlatego podlegała uchyleniu na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c. , gdyż na powodzie nie ciążył obowiązek wniesienia kolejnej opłaty koncesyjnej w związku z udzieloną 23 lutego 2011 r. koncesją na obrót paliwami ciekłymi na okres od 24 lutego 2011 r. do 31 grudnia 2030 roku. Powód wprawdzie wypełniał przesłanki określone w § 4 ust. 3 rozporządzenia, tj. złożył wniosek o udzielenie mu koncesji, uzyskał decyzję o udzieleniu mu koncesji, prowadził przed wydaniem przedmiotowej decyzji działalność w zakresie obrotu paliwami ciekłymi oraz uzyskał z tej działalności przychód, który stanowił podstawę obliczenia opłaty koncesyjnej, jednak w ocenie Sądu z obowiązku uiszczenia tej opłaty zwalnia powoda uiszczenie opłaty od koncesji udzielonej decyzją z 14 lutego 2001 r. i obowiązującej do 20 lutego 2011 r. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na uwzględnienie odwołania w całości, pozwanego należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu. Na powyższe koszty składa się opłata od odwołania w wysokości 100,00 zł i wynagrodzenie pełnomocnika powoda w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804 z zm.) oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. SSO Anna Maria Kowalik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI