XVII AmE 88/15

Sygn. akt XVII AmE 88/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – SSO Andrzej Turliński Protokolant – sekretarz sądowy Iwona Hutnik po rozpoznaniu 7 marca 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania P. U. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki z udziałem (...) Sp. z o.o. w P. o kontynuowanie postępowania administracyjnego na skutek odwołania P. U. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 8 maja 2015 r. Nr (...) 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od P. U. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania. SSO Andrzej Turliński Sygn. akt XVII AmE 88/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 maja 2015 r. Nr (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE, pozwany), po rozpatrzeniu wniosku z 22 stycznia 2015 r. P. U. (powoda) postanowił umorzyć postępowanie administracyjne wszczęte 2 lutego 2015 r. z wniosku powoda w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego ukształtowania treści umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej budynku jednorodzinnego w miejscowości P. , gmina D. (dz. nr (...) ) pomiędzy powodem a (...) Sp. z o.o. w P. . Od ww. decyzji powód złożył odwołanie zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: 1. naruszenie art.7 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawa energetycznego (Dz.U.2012.1059 j.t.) poprzez przyjęcie, że zakład energetyczny nie odmówił zawarcia umowy o przyłączenie do sieci; 2. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 8 Prawa energetycznego poprzez jego niezastosowanie i uznanie przez organ, że w zaistniałym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki dla orzeczenia zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej pomiędzy skarżącym a (...) Sp. z o.o. według projektu umowy zaproponowanego przez (...) Sp. z o.o. w warunkach przyłączenia do sieci (...) z uwzględnieniem wniosków skarżącego; 3. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że postępowanie z wniosku skarżącego stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało jego bezpodstawnym umorzeniem. W związku z tym powód wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W replice na odpowiedź na odwołanie powód wniósł o uwzględnienie wniesionego odwołania oraz o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. Na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. pełnomocnik powoda podtrzymał odwołanie i wniósł o uchylenie decyzji. Podkreślił, że problem dotyczy warunków technicznych, które są sporne. W jego ocenie zastosowanie powinien mieć art. 8 Prawa energetycznego . Stwierdził, że właścicielem działki jest powód, który domaga się zmiany warunków przyłączenia. W sensie administracyjnym jest to więc nowa sprawa. Pełnomocnik powoda powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego z 28 czerwca 2013 r. sygn. akt VI ACa 1682/12. Stwierdził, że nie ma tu do czynienia ze sprawą cywilną. Sąd powszechny nie może zajmować się zmianą warunków technicznych przyłączenia. Należy to do Prezesa URE jako organu wyspecjalizowanego. Prezes URE powinien zająć merytoryczne stanowisko w sprawie, czego nie zrobił i rozstrzygnąć spór. Pełnomocnik pozwanego podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na odwołanie i wniósł o jego oddalenie. Podkreślił, że na działce powoda jest przyłącze, czego strona przeciwna nie kwestionuje. Powód wniósł o zmianę w zakresie umowy już zawartej. W ocenie pozwanego, nie należy to do zakresu jego działania. Pobór energii się nie zmienia, nie ma wniosku o zwiększenie zapotrzebowania na moc. Nie ma tu do czynienia z nową umową. Zdaniem pozwanego, powód ma jedynie rację w tym zakresie, że Prezes URE powinien na wstępie odmówić wszczęcia postępowania. Pełnomocnik powoda podkreślił, że spółka (...) przedstawiła powodowi nowy projekt umowy. Pełnomocnik pozwanego podkreślił, że w podobnych sytuacjach większość operatorów nie wydaje nowej umowy, a jedynie aneks do umowy. Sąd postanowił dopuścić wszystkie materiały zgromadzone w postępowaniu dowodowym przed Prezesem URE. Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 4 czerwca 2014 r. do (...) Sp. z o.o. (dalej (...) ) wpłynął wniosek powoda o określenie warunków przyłączenia do sieci domu jednorodzinnego zlokalizowanego w miejscowości P. , gmina D. (dz. nr (...) ). Powód we wniosku zaznaczył, że wniosek dotyczy rozdziału instalacji w obiekcie istniejącym i jednocześnie wskazał, że na posesji znajduje się złącze przyłączone do linii napowietrznej (K 39 – 40 akt administracyjnych). Na podstawie ww. wniosku zostały określone warunki przyłączenia nr (...) (K 45 akt administracyjnych), które wraz z umową o przyłączenie do sieci nr (...) (K 46 – 47V akt administracyjnych) zostały w dniu 26 czerwca 2014 r. przesłane do powoda (K 48 akt administracyjnych). Nakazano w nich dostosować wewnętrzną linię zasilającą w budynku powoda do zwiększonego poboru mocy oraz dokonać rozdzielenia instalacji elektrycznej – przy zachowaniu istniejącego przyłącza. 13 sierpnia 2014 r. do (...) Sp. z o.o. Oddział (...) B. w I. wpłynął wniosek powoda o zmianę warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej (...) Sp. z o.o. (K 49 – 50 akt administracyjnych). Powód domagał się wymiany istniejącego przyłącza napowietrznego na kablowe i usunięcia słupa rozgałęźnego na koszt (...) Sp. z o.o. w I. . E. , pismem z 15 września 2014 r., poinformowała powoda, że podtrzymuje wydane w dniu 26 czerwca 2014 r. Warunki przyłączenia do sieci, dotyczące rozdzielenia instalacji w istniejącym obiekcie położonym na działce nr (...) w miejscowości P. . Dokonała natomiast zmiany w pkt III ww. Warunków – miejsce dostarczania energii elektrycznej (K 52 akt administracyjnych). W związku z tym, pismem z 22 stycznia 2015 r., powód wystąpił do Prezesa URE z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej budynku jednorodzinnego w miejscowości P. (K 1 – 4 akt administracyjnych). Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Odwołanie nie jest zasadne, a zaskarżona nim decyzja pozwanego Prezesa URE jest prawidłowa. Obowiązek i warunki przyłączenia do sieci normuje treść art. 7 Prawa energetycznego – ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. (tekst jednolity z 2013 r., poz. 267 ze zm.). W świetle treści przepisu art. 7 ust. 1 PE przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Z kolei zgodnie z brzmieniem przepisu art. 7 ust. 3 PE obowiązek, o którym mowa w ust. 1 zdanie pierwsze, nie dotyczy przypadku, gdy ubiegający się o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci nie ma tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, obiektu lub lokalu, do których paliwa gazowe lub energia mają być dostarczane. Celem wprowadzenia do porządku prawnego wyżej przywołanych przepisów było zapewnienie odbiorcom w możliwie najszerszym zakresie dostępu do energii jako podstawowego, powszechnego dobra cywilizacyjnego. Przewidując sporne sytuacje, w których przedsiębiorca energetyczny odmówi, między innymi, zawarcia umowy o przyłączenie, do PE wprowadzony został przepis art. 8, który w ust. 1 przewiduje, że w sprawach spornych dotyczących, między innymi, odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci rozstrzyga Prezes URE, na wniosek strony. Przywołany przepis umożliwia Prezesowi URE kształtowanie w drodze decyzji administracyjnej warunków umowy jeszcze nie zawartej „wobec niedojścia stron tej umowy do porozumienia” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2003 r. I CK 504/01 niepublikowany oraz z dnia 7 października 2004 r. III SK 56/04 OSNP 2005 nr 12, poz. 181). Należy zatem uznać, że kompetencja Prezesa URE określona w art. 8 ust. 1 PE dotyczy ukształtowania treści umowy w przypadku, gdy przedsiębiorstwo energetyczne kwestionuje co do zasady istnienie po swojej stronie obowiązku zawarcia umowy, jak również w przypadku, gdy obowiązek ten nie jest kwestionowany, ale strony nie mogą uzgodnić treści przyszłej umowy (por. wyrok SOKiK z dnia 23 listopada 2007 r. XVII AmE 80/07 opubl. www.ure.gov.pl ). Przyjęta w orzecznictwie sądowym wykładnia art., 8 ust. 1 PE, z którą sąd obecnie rozpoznający sprawę zgadza się w całej rozciągłości, prowadzi do wniosku, że Prezes URE nie może orzekać w sprawach dotyczących umów już zawartych. Nie ma on zatem uprawnień do zmieniania na wniosek strony postanowień umowy (por. wyrok SOKiK z dnia 24 marca 2005 r. XVII AmE 14/04 opubl. www.ure.gov.pl , a także wyrok tego Sądu z dnia 9 lipca 2013 r. XVII AmE 46/12 niepublikowany). Z tej przyczyny Prezes URE nie był uprawniony do dokonania na wniosek powoda zmian w funkcjonującej umowie o przyłączenie, której istnienia nie podważała żadna ze stron postępowania i na podstawie której powód zawarł w dniu 10 marca 2008 r. umowę sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług przesyłowych z E. w P. (K 43 – 44 akt adm.). W rozpoznawanej sprawie powód oraz E. pozostają w sporze co do zmiany warunków technicznych funkcjonującego przyłączenia, który to spór został zainicjowany wnioskiem powoda do przedsiębiorcy z dnia 04.06.2014 r. (K 39 akt adm.) o określenie warunków przyłączenia. Niezależne od formuły zastosowanej w wymianie pism i w projektach umów przedstawianych przez E. wskazującej, że strony kontraktu procedują w sprawach nowych warunków przyłączenia i nowej umowy o przyłączenie, od strony prawnej tj. brzmienia i wykładni przepisów art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 PE w stanie faktycznym sprawy chodzi o zmianę – przekształcenie – istniejącego w tym zakresie stosunku prawnego. Łączący powoda i E. węzeł prawny umowy przyłączenia do sieci i zależnej od niego umowy sprzedaży energii elektrycznej wskazuje jednoznacznie na fakt, że przedsiębiorca energetyczny wywiązał się z ciążącego na nim wobec powoda publicznoprawnego obowiązku z art. 7 ust. 1 PE przyłączenia do sieci. Z tego powodu nie było w sprawie podstawy faktycznej do uruchomienia trybu postępowania administracyjnego określonego w art. 8 ust. 1 PE. W sytuacji, gdy postepowanie takie zostało jednak wszczęte, zachodziła konieczność jego umorzenia, niezależnie od przyczyny wszczęcia, co też Prezes URE uczynił wydając zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 105 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu nie został w sprawie naruszony żaden z przepisów wskazanych w odwołaniu. Skutkuje to oddaleniem odwołania na podstawie przepisu art. 479 53 § 1 k.p.c. Jedynie na marginesie sprawy Sąd zauważa, że odmowa przekształcenia istniejącego stosunku prawnego ze strony E. może być przedmiotem kontroli ze strony Prezesa UOKiK na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a konkretnie pod kątem nadużywania przez tego przedsiębiorcę pozycji dominującej na rynku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. stosownie do wyniku sporu.