XVII AmE 85/23

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2023-10-03
SAOSAdministracyjneprawo energetyczneWysokaokręgowy
OZEświadectwa pochodzeniaopłata zastępczakara pieniężnapostępowanie sanacyjneprawo restrukturyzacyjneUREkontrolaenergetyka

Sąd Okręgowy w Warszawie częściowo zmienił decyzje Prezesa URE dotyczące kar pieniężnych za nieuzyskanie świadectw pochodzenia energii odnawialnej, korygując procentowe udziały przychodu, ale oddalił odwołania w pozostałym zakresie.

Spółka w restrukturyzacji odwołała się od decyzji Prezesa URE nakładających kary pieniężne za nieuzyskanie świadectw pochodzenia energii odnawialnej. Spółka argumentowała m.in. objęciem wierzytelności układem w postępowaniu sanacyjnym oraz błędnym ustaleniem wysokości przychodu. Sąd Okręgowy w Warszawie częściowo uwzględnił odwołania, korygując procentowe udziały przychodu użyte do obliczenia kar, ale oddalił pozostałe zarzuty, uznając kary za zasadne i mieszczące się w granicach prawa.

Spółka (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji wniosła odwołania od dwóch decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 14 października 2022 r., które nałożyły na nią kary pieniężne za nieprzestrzeganie obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia energii odnawialnej za rok 2019. Spółka zarzucała m.in. skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu (nie zarządcy masy sanacyjnej), błędne ustalenie wysokości przychodu stanowiącego podstawę obliczenia kary, a także to, że wierzytelność z tytułu opłaty zastępczej powinna być objęta układem w postępowaniu sanacyjnym. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając połączone sprawy, częściowo zmienił zaskarżone decyzje w zakresie procentowego udziału przychodu użytego do obliczenia kar, korygując te wartości. Jednakże, sąd oddalił pozostałe odwołania, uznając kary za zasadne. Sąd podkreślił, że obowiązek uzyskania świadectw lub uiszczenia opłaty zastępczej ma charakter publicznoprawny i nie jest wierzytelnością w rozumieniu prawa restrukturyzacyjnego, a postępowanie sanacyjne nie usprawiedliwiało niewykonania tego obowiązku. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. w kontekście adresowania decyzji, uznając, że postępowanie było prowadzone prawidłowo z udziałem zarządcy masy sanacyjnej. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło stosownie do wyniku sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie sanacyjne nie wyłącza możliwości nałożenia kary pieniężnej, ponieważ obowiązek uzyskania świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej ma charakter publicznoprawny i nie jest wierzytelnością objętą układem w postępowaniu restrukturyzacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek ten jest publicznoprawny, a nie wierzytelnością cywilnoprawną. W związku z tym, nie podlega on układom w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Kara pieniężna, jako sankcja administracyjna, kształtuje stosunek prawny dopiero od momentu wydania decyzji, a zatem nie mogła być objęta układem przed jej wydaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowa zmiana zaskarżonej decyzji i oddalenie odwołań w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (w przeważającej części)

Strony

NazwaTypRola
Zarządca Masy Sanacyjnej (...) sp. z o. o. w restrukturyzacjispółkaodwołujący
Prezes Urzędu Regulacji Energetykiorgan_państwowypozwanym

Przepisy (22)

Główne

ustawa OZE art. 168 § pkt 1

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego, lub uiszczenia opłaty zastępczej.

ustawa OZE art. 52 § ust. 1

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectwa pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego albo uiszczenia opłaty zastępczej.

ustawa OZE art. 59 § pkt 1

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Określa udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia dla roku 2019 (18,5%).

ustawa OZE art. 59 § pkt 2

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Określa udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia biogazu rolniczego dla roku 2019 (0,5%).

rozporządzenie ME art. 2 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Energii

Określa udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia dla roku 2019 (18,5%).

rozporządzenie ME art. 2 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Energii

Określa udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia biogazu rolniczego dla roku 2019 (0,5%).

ustawa OZE art. 170 § ust. 1

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Określa maksymalną wysokość kary pieniężnej (15% przychodu).

ustawa OZE art. 170 § ust. 2

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Określa minimalną wysokość kary pieniężnej (130% nieuiszczonej opłaty zastępczej).

ustawa OZE art. 174 § ust. 1

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Nakazuje uwzględnienie przez organ przy ustalaniu wysokości kary: zakresu naruszeń, ich powtarzalności lub korzyści finansowych.

Pomocnicze

ustawa OZE art. 90 § ust. 1

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Podstawa prawna do wydania rozporządzenia w sprawie zmiany wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna podstawa do wydawania decyzji administracyjnych.

ustawa OZE art. 174 § ust. 2

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Określa przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary (znikomy zakres naruszeń, zaprzestanie naruszania lub realizacja obowiązku przed powzięciem wiadomości przez organ).

p.r. art. 311 § ust. 1

Ustawa - prawo restrukturyzacyjne

Postępowania dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone przez zarządcę albo przeciwko niemu.

p.r. art. 150 § ust. 1

Ustawa - prawo restrukturyzacyjne

Układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.

p.r. art. 297

Ustawa - prawo restrukturyzacyjne

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu sanacyjnym.

p.r. art. 252 § ust. 1

Ustawa - prawo restrukturyzacyjne

Niedopuszczalność spełniania świadczeń objętych układem w trakcie postępowania.

p.r. art. 77 § ust. 1

Ustawa - prawo restrukturyzacyjne

Spis wierzytelności obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania.

p.r. art. 86 § ust. 2

Ustawa - prawo restrukturyzacyjne

Elementy spisu wierzytelności (imię i nazwisko wierzyciela lub jego nazwa).

p.r. art. 84 § ust. 1

Ustawa - prawo restrukturyzacyjne

Sporządzanie spisu wierzytelności przez nadzorcę lub zarządcę.

k.p.c. art. 479 § 53

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany orzeczenia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14

Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek uzyskania świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej ma charakter publicznoprawny i nie jest objęty układem w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo z udziałem zarządcy masy sanacyjnej. Kary pieniężne zostały wymierzone prawidłowo, mieszcząc się w ustawowych granicach i spełniając funkcję prewencyjną. Brak wskazania konkretnego numeru rachunku bankowego w decyzji nie stanowiło wady uniemożliwiającej zapłatę.

Odrzucone argumenty

Postępowanie sanacyjne wyłącza możliwość nałożenia kar pieniężnych. Decyzje były wadliwe z powodu skierowania ich do spółki, a nie zarządcy. Wysokość kar była rażąco wysoka i należało uwzględnić okoliczności łagodzące. Przychód spółki został błędnie ustalony. Brak wskazania numeru rachunku bankowego w decyzji uniemożliwiał zapłatę.

Godne uwagi sformułowania

kara pieniężna nakładana przez pozwanego nosi znamiona sankcji, tj. konieczne jest, żeby wymierzana kara przez Prezesa URE była wyższa niż opłata zastępcza, gdyż wtedy spełni swoją funkcję prewencyjną i jednocześnie odstraszającą. obowiązek określony w art. 52 ust 1 Ustawy OZE [...] ma charakter obowiązku publicznoprawnego ex lege, ustanowionego na mocy przepisu ustawy i niewymagającego konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa.

Skład orzekający

Arkadiusz Zagrobelny

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w prawie energetycznym, zwłaszcza w kontekście postępowań restrukturyzacyjnych i sanacyjnych. Potwierdzenie publicznoprawnego charakteru obowiązku uzyskania świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w restrukturyzacji i jej obowiązków w zakresie OZE. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście odwołań do SOKiK może być stosowana w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem energetycznym, karami pieniężnymi oraz specyfiką postępowań restrukturyzacyjnych. Pokazuje, jak sąd interpretuje te przepisy w praktyce, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży.

Postępowanie sanacyjne nie chroni przed karami URE za zieloną energię – kluczowa interpretacja sądu!

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 720 PLN

zwrot kosztów procesu: 720 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XVII AmE 85/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Arkadiusz Zagrobelny Protokolant – Sekretarz sądowy Dominika Zajdowska po rozpoznaniu 26 września 2023 r. w Warszawie na rozprawie połączonych spraw: z odwołań Zarządcy Masy Sanacyjnej (...) sp. z o. o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kar pieniężnych na skutek odwołań od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia: - 14 października 2022 r. nr (...) ; - 14 października 2022 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 14 października 2022 r. nr (...) w zakresie punktu 2) (drugiego) w ten sposób, że zamiast „12,7683%” wprowadza „13,7186%”; zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 14 października 2022 r. nr (...) w zakresie punktu 2) (drugiego) w ten sposób, że zamiast „0,7751%” wprowadza „0,8328%”; oddala oba odwołania w pozostałym zakresie; w sprawie z odwołania od decyzji nr (...) zasądza od (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu; w sprawie z odwołania od decyzji nr (...) zasądza od (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu. /sędzia Arkadiusz Zagrobelny/ Sygn. akt XVII AmE 85/23 UZASADNIENIE wyroku z dnia 3 października 2023 r. Decyzją z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej również jako: „Prezes URE”, „Pozwany” ) na podstawie art. 168 pkt 1 oraz art. 169 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1378, z późn. zm., dalej też „ustawa OZE” ) w zw. z art. 170 ust 1 i ust 2 pkt 1, art. 174 ust 1 ustawy OZE oraz w zw. z art. 52 ust 1, art. 59 pkt 1 ustawy OZE i art. 90 ust 1 ustawy OZE i § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie zmiany wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w latach 2018-2019 (Dz.U. z 2017 r. poz. 1559, dalej też „ rozporządzenie ME” ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000, dalej też „ k.p.a. ”),po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy (...) sp. z o. o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , w imieniu i na rachunek którego działa zarządca masy sanacyjnej (...) sp. z o. o. w restrukturyzacji- Pan M. F. , orzekł, że: przedsiębiorca (...) sp. z o.o., od dnia 31 maja 2019 r. (...) sp. z. o. o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , nie przestrzegał za rok 2019, określonego w art. 52 ust. 1 ustawy OZE w zakresie, o którym mowa w art. 59 pkt 1 ustawy OZE z uwzględnieniem § 2 pkt 1 rozporządzenia ME – obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego wydanych odpowiednio dla energii elektrycznej lub biogazu rolniczego, wytworzonych w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zlokalizowanych w wyłącznej strefie ekonomicznej, lub na podstawie ustawy- Prawo energetyczne , na zasadach określonych w art. 47 ustawy OZE, w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r.; za niewywiązanie się z obowiązku opisanego w punkcie 1 wymierzył przedsiębiorcy: (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , karę pieniężną w kwocie (...) zł., to jest w wysokości (...) % przychodu uzyskanego przez ww. przedsiębiorcę w 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną. ( decyzja Prezesa URE z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) k. 6-12 akt sąd. o sygn. XVII AmE 85/23 ) Decyzją z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, na podstawie art. 168 pkt 1 oraz art. 169 ust 1 pkt 1 Ustawy OZE w zw. z art. 170 ust 1 i ust 2 pkt 1, art. 174 ust 1 ustawy OZE oraz w zw. z art. 52 ust 1, art. 59 pkt 2 ustawy OZE i art. 90 ust 1 ustawy OZE i § 2 pkt 1 rozporządzenie ME oraz art. 104 k.p.a. , po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy (...) Sp. z o. o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , w imieniu i na rachunek którego działa zarządca masy sanacyjnej (...) Sp. z o. o. w restrukturyzacji- Pan M. F. , orzekł, że: przedsiębiorca (...) sp. z o.o., od dnia 31 maja 2019 r. (...) sp. z. o. o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , nie przestrzegał za rok 2019, określonego w art. 52 ust. 1 ustawy OZE w zakresie, o którym mowa w art. 59 pkt 2 ustawy OZE z uwzględnieniem § 2 pkt 2 rozporządzenia ME – obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej z biogazu rolniczego od dnia wejścia w życie rozdziału 4 ustawy OZE, tj. od dnia 1 lipca 2016 r., w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zlokalizowanych w wyłącznej strefie ekonomicznej, względnie uiszczenia opłaty zastępczej, na zasadach określonych w art. 47 ustawy OZE, w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r.; za niewywiązanie się z obowiązku opisanego w punkcie 1 wymierzył przedsiębiorcy: (...) sp.zo.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , karę pieniężną w kwocie 12 362,21 zł., to jest w wysokości (...) % przychodu uzyskanego przez ww. przedsiębiorcę w 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną. ( decyzja Prezesa URE z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) k. 6-12v akt sąd. o sygn. XVII AmE 86/23 ) Powód wniósł odwołania od powyższych decyzji zaskarżając je w całości i zarzucając im: zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie tj. spółki (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , w sytuacji gdy w związku z otwarciem postępowania sanacyjnego w dniu 31 maja 2019 r. legitymację bierną w niniejszej sprawie posiada jedynie zarządca masy sanacyjnej spółki (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji, tj. M. F. , który działa na rzecz dłużnika, ale w imieniu własnym; naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania: art. 175 ust. 1 ustawy OZE - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na zaniechaniu wskazania w treści skarżonej decyzji numeru rachunku bankowego, na który kara nałożona mocą punktu 2 skarżonej decyzji winna zostać uiszczona; art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. – poprzez: brak dokonania dostatecznych ustaleń stanu faktycznego i w konsekwencji błędne ustalenie wysokości przychodu powódki za rok 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną w wysokości (...) zł., w sytuacji gdy zgodnie z Rachunkiem Zysków i Strat za rok 2021 r. przychód powódki za rok 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną wyniósł (...) zł.; brak przeprowadzenia dowodu z urzędu opublikowanego przez powódkę sprawozdania finansowego za rok 2021 r.; brak wezwania powódki do przedstawienia sprawozdania finansowego za rok 2021 r. w celu ustalenia wysokości przychodu powódki za rok 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną; co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia wysokości przychodu powódki za rok 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną w kwocie (...) zł., w sytuacji gdy ze sprawozdania finansowego wynika, że ww. przychód wyniósł (...) zł.; naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 168 pkt 1 ustawy OZE poprzez jego błędne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej za nieprzestrzeganie obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego, w terminie, w sytuacji gdy w związku z otwarciem postępowania sanacyjnego wobec powódki w dniu 31 maja 2019 r. wierzytelność przysługująca Prezesowi URE z tytułu opłaty zastępczej w zakresie dot. okresu od dnia 1 stycznia 2019 r. do 31 maja 2019 r. ma być z mocy prawa objęta na podstawie art. 150 ust. 1 pkt 1 prawa restrukturyzacyjnego układem, do zakończenia postępowania sanacyjnego, realizacja ww. wierzytelności pozostaje wstrzymana z mocy prawa, w następstwie czego wierzytelność nie mogła zostać spełniona w powyższym zakresie w terminie do 30 czerwca 2020 r., ze względu na treść art. 297 w zw. z art. 252 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego oraz jednocześnie nie mogła zostać w tym zakresie wydana decyzja o nałożeniu kary pieniężnej; art. 168 pkt 1 ustawy OZE poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji istnienia podstaw do odstąpienia wymierzenia kary na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy OZE; w odniesieniu do decyzji z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) , powód zarzucił ponadto naruszenie art. 170 ust. 1 ustawy OZE poprzez wymierzenie kary pieniężnej w wysokości (...) zł. jako (...) % przychodu w wysokości (...) zł, w sytuacji gdy wymiar kary pieniężnej powinien wynieść (...) zł., w związku z tym, że przychód powódki za rok 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną wyniósł (...) zł.; w odniesieniu do decyzji z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) , powód zarzucił ponadto naruszenie: art. 170 ust. 1 ustawy OZE poprzez wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 12 362,21 zł. jako (...) przychodu w wysokości (...) zł, w sytuacji gdy wymiar kary pieniężnej powinien wynieść 11 506,31 zł., w związku z tym, że przychód powódki za rok 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną wyniósł (...) zł.; art. 170 ustawy OZE w zw. z art. 174 ust. 1 ustawy OZE poprzez wymierzenie kary pieniężnej rażąco wysokiej, nieuwzględnienie okoliczności, które winny skutkować obniżeniem kary pieniężnej, a to: znikomego zakresu naruszeń, braku powtarzalności naruszeń oraz znikomych korzyści finansowych możliwych do uzyskania z tytułu naruszenia. Wobec powyższego, powód wniósł o: uchylenie zaskarżonych decyzji w całości; ewentualnie o: zmianę decyzji w całości poprzez umorzenie postępowań w stosunku do powoda jako bezprzedmiotowych; zmianę zaskarżonych decyzji w punktach 2 poprzez nienakładanie na powoda kar pieniężnej; w razie nieuwzględnienia powyższych wniosków: zmianę zaskarżonych decyzji w punktach 2 poprzez zmniejszenie wysokości nałożonej na powoda kary, przy uwzględnieniu przychodu powoda za rok 2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną w kwocie (...) zł., a także wszystkich okoliczności łagodzących oraz zastosowaniu zasady celowości, proporcjonalności, indywidualizacji kary oraz równości stron postępowania antymonopolowego lub nienakładanie kary w ogóle; zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, powód wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów: postanowienia Sądu Rejonowego Katowice- Wschód w Katowicach z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt X GR 42/18/5, na okoliczność otwarcia postępowania sanacyjnego wobec powodowej spółki; wyznaczenia na zarządcę masy sanacyjnej doradcy restrukturyzacyjnego M. F. ; objęcia układem z mocy prawa wierzytelności przysługującej Prezesowi URE w postaci roszczenia o zapłatę co do części opłaty zastępczej za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 maja 2019 r.; rachunku zysków i strat powoda za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r., na okoliczność wysokości przychodu powoda z działalności koncesjonowanej, polegającej na obrocie energią elektryczną tj. (...) zł.; wezwania do zapłaty z dnia 9 lipca 2018 r., salda dot. rozrachunków z (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. , na okoliczność sytuacji finansowej (...) Sp. z o. o. w restrukturyzacji w 2018 r., nagłego i niezawinionego pogorszenia się sytuacji ekonomicznej (...) Sp. z o. o. w restrukturyzacji, przyczyny niezrealizowania obowiązku umorzenia certyfikatów; broszura informacyjna do formularza w sprawie opłaty koncesyjnej, rozliczenie przychodu osiągniętego w 2021 r., na okoliczność zasad ustalania przychodu dla potrzeb obliczenia opłaty koncesyjnej, zgodnie z którymi należy stosować ogólne przepisy dotyczące obliczania przychodu dla celów podatku dochodowego, tj. ustalanie przychodu z działalności koncesjonowanej na podstawie Rachunku Zysku i Strat spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r. (odwołanie powoda z dnia 10 listopada 2022 r. k. 14-20 akt sąd. oraz odwołanie powoda z dnia 10 listopada 2022 r. k. 14-20 akt sąd o sygn. AmE 86/23 ) Pozwany w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie, pominięcie wnioskowanych przez powoda dowodów, gdyż są one nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a fakt otwarcia postępowania sanacyjnego wobec powoda jest bezsporny. Ponadto, pozwany wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych . (odpowiedź Prezesa URE na odwołanie z dnia 28 czerwca 2023 r. k. 57-65 akt sąd., oraz odpowiedź Prezesa URE na odwołanie z dnia 28 czerwca 2023 r. k. 57-65 akt sąd. o sygn. AmE 86/23) Postanowieniem z dnia 26.09.2023 r. Sąd na podstawie art. 219 k.p.c. połączył sprawę toczącą się pod sygn. akt XVII AmE 86/23 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt XVII AmE 85/23 i dalej prowadził połączone sprawy pod sygn. akt XVII AmE 85/23. (postanowienie k. 87 akt sąd. o sygn. XVII AmE 86/23) W dalszym toku postępowania strony podtrzymały prezentowane stanowiska. (protokół z rozprawy k. 89-90 akt sąd.) Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Przedsiębiorstwo (...) sp. zo.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. prowadziło w 2019 r. działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży energii elektrycznej w oparciu o koncesję udzieloną przez Prezesa URE. Spółka posiada koncesję na obrót energią elektryczną wydaną na podstawie decyzji Prezesa URE z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr. (...) , obowiązującą od dnia 14 maja 2020 r. do 14 maja 2030 r. (okoliczności bezsporne, KRS pełny powoda k. 34-43v akt sąd., a ponadto k. 8 akt sąd., k. 8v akt sąd. sprawy XVII AmE 86/23) Postanowieniem z dnia 31 maja 2019 r. w sprawie o sygn. akt X GR 42/18/5 Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach otworzył postępowanie sanacyjne (...) sp. z o.o. w D. . Jako zarządcę masy sanacyjnego ustanowił M. F. . (postanowienie SR Katowice-Wschód w Katowicach z dnia 31.05.2019 r. k. 68 akt adm., k. 67 akt adm. XVII AmE 86/23) 29 października 2021 r. powód poinformował Prezesa URE o tym, że w 2019 r. dokonał sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym w ilości 10 876,371 MWh. Ponadto, powód przedstawił Prezesowi URE do umorzenia świadectwa pochodzenia energii elektrycznej w wysokości 817,000 MWh i nie uiszczał opłaty zastępczej na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. (okoliczność bezsporna k. 6v akt sąd., a ponadto załącznik dla przedsiębiorstw energetycznych, które sprzedają en. Elektryczną do odbiorców końcowych k. 14-15 akt adm.) 8 listopada 2021 r. pozwany wezwał powoda do przedłożenia w określonym terminie (tj. 14 dni od otrzymania rzeczonego pisma) danych odnoszących się do sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym m.in. w 2019 r., według stanu wiedzy na dzień 30 czerwca 2020 r. Powód w odpowiednim terminie udzielił odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu. (okoliczności bezsporne k. 6v akt sąd., a ponadto pismo pozwanego z dnia 8.11.2021 r. k. 27-29 akt adm., z.p.o. k.30 akt adm., pismo powoda z dnia 24.11.2020 r. k. 31 akt adm.) Pismem z 14 lutego 2022 r. (dot. sprawy (...) ), Prezes URE zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z możliwością ujawnienia niezrealizowania za 2019 r. obowiązków w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego. Równocześnie, pozwany wezwał powoda do przedłożenia dokumentów dotyczących działań, jakie powód podjął w związku z istniejącym za rok 2019 obowiązkiem uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectw pochodzenia biogazu rolniczego oraz do przedłożenia wyjaśnień i innych informacji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone zarządcy w postępowaniu sanacyjnym M. F. . Pismem z 14 lutego 2022 r. (dot. sprawy (...) ), Prezes URE zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z możliwością ujawnienia niezrealizowania za 2019 r. obowiązków w zakresie uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej z biogazu rolniczego od dnia wejścia w życie rozdziału IV Ustawy OZE, względnie uiszczenia stosownej opłaty zastępczej. Równocześnie, pozwany wezwał powoda do przedłożenia dokumentów dotyczących działań, jakie powód podjął w związku z istniejącym za rok 2019 obowiązkiem uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej z biogazu rolniczego od dnia wejścia w życie rozdziału IV Ustawy OZE oraz do przedłożenia wyjaśnień i innych informacji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone zarządcy w postępowaniu sanacyjnym M. F. . (okoliczności bezsporne k. 6v akt sąd. 6v-7 akt sąd. XVII AmE 86/23, a ponadto zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 14.02.2022 r. k. 33-36 akt adm., k. 32-35 akt adm. XVII AmE 86/23, z.p.o. k.37 akt adm., k.36 akt adm. XVII AmE 86/23) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, w dniu 16 maja 2022 r. zawiadomił powoda o zakończeniu postępowania dowodowego i o przysługującym mu prawie do zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone zarządcy w postępowaniu sanacyjnym M. F. . (okoliczności bezsporne k. 7 akt sąd., a ponadto zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego z dnia 16.05.2022 r. k. 38-38v akt adm. k. 37-37v akt adm. XVII AmE 86/23, z.p.o. k.39 akt adm., k. 38 akt adm. XVII AmE 86/23) Powód złożył dodatkowe uwagi i wyjaśnienia. I tak w piśmie z dnia 14 czerwca 2022 r. powód wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego, sprawozdania finansowego za rok 2021, na okoliczność wysokości przychodu ze sprzedaży en. elektrycznej w ostatnim roku obrotowym, kondycji finansowej Spółki, w tym wysokości zobowiązań, trwającego postępowania sanacyjnego, a także załączonego wezwania do zapłaty z dnia 9 lipca 2018 r., salda dotyczącego rozrachunków z (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. , na okoliczność sytuacji finansowej Spółki i niezawinionego pogorszenia się sytuacji ekonomicznej Spółki jako przyczyny niezrealizowania obowiązku umorzenia certyfikatów. Dodatkowo, powód wniósł o umorzenie postepowań, ewentualnie o zawieszenie postępowań bądź odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, względnie wymierzenie kary pieniężnej w jej dolnych granicach. Uzasadniając wniosek o umorzenie postępowań administracyjnych powód wskazał na fakt otwarcia wobec niego postępowania sanacyjnego i zaznaczył, że z dniem otwarcia ww. postępowania, mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stało się masą sanacyjną. Dodał również, że postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte przeciwko legitymowanemu podmiotowi, tj. skutkiem wadliwego zaadresowania zawiadomienia o wszczęciu postępowania decyzja wydana wobec Spółki będzie obarczona wadą kwalifikowaną prowadzącą do jej nieważności. Co więcej, powód wskazał, że z chwilą otwarcia postępowania sanacyjnego Spółka została pozbawiona zarządu mieniem, a wszelkie wierzytelności objęte są powyższym postępowaniem. Powód również wskazał, że opłatę zastępczą należy traktować jako wierzytelność przysługującą Prezesowi URE. (okoliczności bezsporne k. 7-7v akt sąd., a ponadto pismo powoda z dnia 14.06.2022 wraz z załącznikami r. k. 41-79 akt adm., k. 40-78 akt adm. XVII AmE 86/23) Przychód powoda z działalności koncesjonowanej, pozwany ustalił w oparciu o informacje znajdujące się w formularzu opłaty koncesyjnej z dnia 30 marca 2022 r., który wpłynął do Urzędu Regulacji Energetyki w dniu 4 kwietnia 2022 r., zawierające rozliczenie przychodu osiągniętego w roku 2021 r. z działalności koncesjonowanej wyniósł (...) zł., zaś powód w odwołaniu posłużył się dokumentem „Rachunek zysków i strat”, w którym wskazał, że przychód powoda z działalności koncesjonowanej za rok 2021 wyniósł (...) zł.. Ponadto, powód w odwołaniu oświadczył, że przyjęta jako wartość przychodu z działalności koncesjonowanej „kwota wskazana w formularzu opłaty koncesyjnej została wskazana wadliwie, jej wysokość powinna odpowiadać kwocie wskazanej w Rachunku zysków i strat powódki”. Na rozprawie w dniu 26.09.2023 r. Pozwany wskazał, że nie kwestionuje twierdzenia Powoda, iż przychód powoda z działalności koncesjonowanej za rok 2021 wyniósł (...) zł. (okoliczności bezsporne k. 10-10 v, k. 89v akt sąd., k. 10v akt sąd. XVII AmE 86/23, a ponadtoodwołanie powoda k. 17v akt sąd., Rachunek zysków i strat powoda za rok 2021 k. 22 akt sąd. ) W sporządzonym w toku postępowania restrukturyzacyjnego (toczącym się wobec powoda) spisie wierzytelności nie ujęto wierzytelności z tytułu opłaty zastępczej opisywanej przez powoda we wniesionych Odwołaniach. (okoliczności bezsporne k. 89v) Powyższy stan faktyczny był co do zasady bezsporny między stronami, a Sąd ustalił go w oparciu o zgodne oświadczenia stron oraz powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności. Sąd zważył, co następuje: Odwołania zasługiwały na uwzględnienie jedynie w nieznacznej części (tj. w zakresie w jakim w decyzjach określono relację wysokości kar pieniężnych do wysokości przychodów powoda). Podniesione przez powoda w odwołaniach zarzuty nie mogą skutkować uchyleniem decyzji (nie są również podstawą do umorzenia postępowania, nienakładania kar pieniężnych, czy też ich zmniejszenia). Podstawę do nałożenia powodowi kar pieniężnych stanowił przepis art. 168 pkt 1 Ustawa OZE, zgodnie z którym karze pieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia lub świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego, w terminie określonym w art. 67 ust. 2 oraz na zasadach określonych w art. 47 albo nie uiszcza opłaty zastępczej, w terminie określonym w art. 68 ust. 2 Ustawy OZE. Zgodnie z art. 52 ust 1 Ustawy OZE, Przedsiębiorstwo energetyczne, odbiorca końcowy, odbiorca przemysłowy oraz towarowy dom maklerski lub dom maklerski, o których mowa w ust. 2, są obowiązane: uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwo pochodzenia lub świadectwo pochodzenia biogazu rolniczego wydane: odpowiednio dla energii elektrycznej lub biogazu rolniczego, wytworzonych w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zlokalizowanych w wyłącznej strefie ekonomicznej lub na podstawie ustawy - Prawo energetyczne lub uiścić opłatę zastępczą w terminie określonym w art. 68 ust. 2 obliczoną w sposób określony w art. 56. Stosownie do treści art. 59 pkt 1 Ustawy OZE w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia ME w 2019 r. udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia powinien wynosić 18,5 %. Stosownie do treści art. 59 pkt 2 Ustawy OZE w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia ME w 2019 r. udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia powinien wynosić 0,5 %. W myśl art. 170 ust 1 Ustawy OZE, wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadkach określonych w art. 168 pkt 1-5, 9a oraz 10 nie może być wyższa niż 15% przychodu ukaranego podmiotu, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara pieniężna jest związana z działalnością gospodarczą wykonywaną na podstawie koncesji albo wpisu do rejestru działalności regulowanej, wysokość kary nie może być wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z prowadzonej działalności koncesjonowanej albo działalności wykonywanej na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Stosownie zaś do treści art. 170 ust. 2 Ustawy OZE, wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadkach określonych w art. 168 pkt 1 Ustawy OZE, w zakresie nieprzestrzegania obowiązku, o którym mowa w art. 52 ust. 1, nie może być niższa niż kwota obliczona według wzoru zawartego w treści niniejszego przepisu tj. kwotę nieuiszczonej opłaty zastępczej należy pomnożyć przez współczynnik wynoszący 1,3. Wartość nieuiszczonej opłaty zastępczej, której powód nie kwestionował, odpowiadająca wielkości nieprzedłożonych do umorzenia świadectw pochodzenia wynosiła odpowiednio: (...) zł., zatem minimalna kara stanowiąca (...) % tej kwoty wyniosła (...) zł. ( dot. (...) ); (...) zł., zatem minimalna kara stanowiąca (...) % tej kwoty wyniosła (...) zł. ( dot. (...) ) . W stanie faktycznym powyższych spraw, wobec nieprzedłożenia przez powoda do umorzenia świadectw pochodzenia i nieuiszczenia opłaty zastępczej zachodziły więc podstawy do wymierzenia powodowi kar pieniężnych. Powyższe kwoty (odpowiednio 203 651,17 zł oraz 12 362,21 zł) są niemalże najniższymi możliwymi karami, jakie pozwany mógł wymierzyć powodowi w świetle art. 170 ust 2 Ustawy OZE. Wysokość ustalonych przez pozwanego kar jest niższa niż 15 % przychodu przedsiębiorcy, gdyż kara wymierzona w sprawie (...) stanowiła (...) % przychodu przedsiębiorcy uzyskanego w 2021 r. z działalności koncesjonowanej (a nie jak ustalił pozwany w decyzji (...) ), a w sprawie (...) stanowiła (...) % (a nie jak ustalił pozwany w decyzji (...) %) przychodu przedsiębiorcy uzyskanego w 2021 r. z działalności koncesjonowanej. Zatem, powyższe kary mieszczą się w granicach określonych w przepisie art. 170 ust 1 Ustawy OZE (kara jest niższa niż 15 % przychodu przedsiębiorcy), a jej wysokość pozostaje we właściwej proporcji do uzyskanego przez powoda przychodu. Prezes URE przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia zakres naruszeń, ich powtarzalność bądź korzyści finansowe możliwe do uzyskania z tytułu naruszenia ( art. 174 ust 1 Ustawy OZE). Przy czym korzyść finansowa, o której mowa powyżej, jaką odwołujący uzyskał nie wywiązując się z obowiązku przedstawienia świadectw do umorzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej jest oczywista, gdyż jest równa wielkości nieuiszczonej opłaty zastępczej. Kwota ta powinna zostać wyłożona na poczet opłaty zastępczej, a nie pozostać do dyspozycji przedsiębiorcy. Dlatego też, ustawodawca ustalił karę w stawce minimalnej na poziomie 130 % opłaty zastępczej i uwzględnił przy tym osiągniętą korzyść majątkową. Kara pieniężna nakładana przez pozwanego nosi znamiona sankcji, tj. konieczne jest, żeby wymierzana kara przez Prezesa URE była wyższa niż opłata zastępcza, gdyż wtedy spełni swoją funkcję prewencyjną i jednocześnie odstraszającą. Kara ma zniechęcać przedsiębiorców, obowiązanych do składania do umorzenia świadectw pochodzenia, do nieprzestrzegania obowiązków ustawowych związanych z nabywaniem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. W niniejszej sprawie powód domagał się odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z powołaniem się na przepis art. 174 ust 2 Ustawy OZE, zgodnie z którym organ może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli zakres naruszeń jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek, zanim organ powziął o tym wiadomość. Warto dodać, że powyższe warunki muszą być spełnione łącznie. Zdaniem Sądu nie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podst. art. 174 ust 2 Ustawy OZE, gdyż przedsiębiorca ani nie zaprzestał naruszania prawa ani nie zrealizował obowiązku. W niniejszej sprawie powód nie wykonał ustawowego obowiązku, jakim było przedstawienie do umorzenia świadectw pochodzenia dla ilości: 1 195,128 MWh (dot. sprawy (...) ); 31,381 MWh (dot. sprawy (...) ), ani nie uiścił opłaty zastępczej, a więc wykluczało to możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Zatem okoliczności, na które powoływał się powód, jako przyczyny nieuzyskania oraz nieprzedstawienia świadectw do umorzenia i nieuiszczenia opłaty zastępczej (m.in. sytuacja finansowa spółki spowodowana nagłym wzrostem kosztów cen energii, przy jednoczesnym utrzymaniu się lub obniżeniu poziomu wpływów spółki; drastyczny wzrost cen energii elektrycznej na (...) i na rynku bilansującym, których nie można było przewidzieć w poprzednich latach; niewypłacalność kontrahenta spółki – (...) Sp. z o. o. z siedzibą w W. , która nie zrealizowała wierzytelności w kwocie powyżej 1 290 000 zł. brutto; konieczność utrzymania miejsc pracy), nie mogły mieć wpływu na możliwość odstąpienia od nałożenia kar, ani też wpłynąć na ich obniżenie, skoro zostały one ustalone w niewiele wyższej niż możliwa najniższa, ustawowo określona wysokość tych kar. Ponadto, wbrew żądaniu przedsiębiorcy, wysokość nałożonych kar pieniężnych nie mogła ulec zmniejszeniu z przyczyny uwzględnienia przychodu powoda za rok 2021 z działalności koncesjonowanej w niższej niż to ustalił pozwany w decyzjach tj. (...) zł, zamiast kwoty (...) zł. Przyjmując przychód z działalności koncesjonowanej w wysokości (...) zł. to wysokość kar nie przekraczała 15 % przychodu, a jedynie nieznacznie przekraczała minimalną wysokość tych kar przewidzianą przez ustawodawcę. Powód zarzucił ponadto, że pozwany naruszył przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a . , gdyż skierował decyzje do osoby niebędącej stroną w sprawie. Odnośnie podniesionego przez powoda zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela utrwalony w judykaturze pogląd o nieskuteczności powoływania się na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu przed SOKiK, poza pewnymi wyjątkami. W szczególności, tego typu zarzuty zasadniczo nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji. Wynika to z faktu, że wniesienie do sądu odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna dopiero cywilne, pierwszoinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sąd dokonuje własnych ustaleń, rozważając całokształt materiału dowodowego (takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1999r. sygn. akt I CKN 351/99; wyroku z dnia 19 stycznia 2001r. sygn. akt I CKN 1036/98). Podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2006r. stwierdził, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mogą być podnoszone przed SOKiK, który jako sąd powszechny rozpatruje sprawę od nowa, co skutkuje brakiem możliwości uchylenia decyzji zaskarżonej do tego sądu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (sygn. akt VI ACa 620/06). Wyjątki od zasady, że zarzuty procesowanie odnoszące się do etapu postępowania administracyjnego nie mogą doprowadzić do uchylenia decyzji w ramach rozpoznania odwołania, które zostały wykreowane przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazują, że taka możliwość odnosi się tylko do takich zarzutów, które po pierwsze nie mogą być niejako konwalidowane na etapie postępowania sądowego (jak ma to miejsce np. w odniesieniu do ustaleń faktycznych, środków dowodowych, oceny dowodów, niektórych wad formalnych samej decyzji) ale także waga tych zarzutów musi być na tyle istotna, że uzasadnia ona uchylenie decyzji. Chodzi o takie uchybienia organu, na skutek których przedsiębiorca, którego dotyczy decyzja, nie ma zapewnionych odpowiednich gwarancji proceduralnych, w szczególności mówi się tutaj o uchybieniach tego rodzaju (wadach kwalifikowanych decyzji), które istotnie wpłynęły na merytoryczną treść zaskarżonej decyzji lub też takie sytuacja w których zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Powód naruszenia poszczególnych przepisów k.p.a. (które jego zdaniem prowadziły do nieważności postępowania przez Prezesem URE) upatrywał zasadniczo w tym, że pozwany zaskarżone decyzje wydał wobec (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , podczas gdy legitymację bierną posiada zarządca masy sanacyjnej, który działa na rzecz dłużnika. Zarzut ten należało uznać za bezzasadny. Zgodnie z art. 311 ust. 1 ustawy - prawo restrukturyzacyjne (dalej jako: p.r.) postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Wbrew twierdzeniom powoda Prezes URE prawidłowo prowadził postępowanie administracyjne oraz wydał zaskarżoną decyzję wobec (...) sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedziba w D. , na rzecz której działał zarządca masy sanacyjnej. W szczególności wszelka korespondencja w sprawie, począwszy od zawiadomień o wszczęciu postępowania administracyjnego, poprzez wezwania w toku, jak też same decyzje były kierowane zarówno bezpośrednio do Zarządcy, jak i do spółki w restrukturyzacji, ale i ponadto do pełnomocnika (adwokata) ustanowionego przez Zarządcę. Zauważyć również należy, iż Zarządca brał aktywny udział w toczących się postępowaniach administracyjnych (zajmował stanowiska w tych postępowaniach). Zatem nie budzi wątpliwości, że postępowania toczyły się z udziałem zarządcy i do niego zostały skierowane decyzje. Sąd podziela przy tym wyrażany w orzecznictwie pogląd, że dla ważności decyzji nie jest istotny sposób oznaczenia strony (może być nawet w rozdzielniku tej decyzji), jeśli nie budzi wątpliwości, że strona decyzji była jednoznacznie wskazana (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 325/11, Legalis nr 360941). Zatem nie stanowiło szczególnie istotnej wady decyzji to, że wskazano w nich, iż stroną postępowania jest przedsiębiorca w restrukturyzacji, w imieniu i na rachunek, którego działa zarządca masy sanacyjnej spółki. Jednoznaczne było bowiem, że decyzje zostały skierowane nie do samej spółki, lecz do Zarządcy. Reasumując, w sprawie nie zachodziła nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż wbrew twierdzeniom powoda decyzja została skierowana do właściwej osoby, będącej stroną w sprawie tj. spółki (...) Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w D. , na rzecz której, ale w imieniu własnym działał zarządca masy sanacyjnej. Jednocześnie wobec faktu, że zarządca jest formalnie stroną postępowania ( prowadzi postępowanie w imieniu własnym ), ale materialnie ponosi odpowiedzialność z masy sanacyjnej ( prowadzi postepowanie na rzecz dłużnika ), to prawidłowe jest także, aby karą w decyzji była obciążana spółka w restrukturyzacji. Ponadto, powód argumentował, że z uwagi na otwarcie postępowania sanacyjnego (31 maja 2019 r.) roszczenie pozwanego o zapłatę opłaty zastępczej stało się wierzytelnością objętą układem (gdyż powstała z dniem 1.01.2019 r.) i dlatego niemożliwym było spełnienie tego roszenia w terminie do dnia 30.06.2020 r. Powód powoływał się w tym zakresie na naruszenie przez pozwanego przepisów art. 168 pkt 1 ustawy OZE w zw. z art. 150 ust. 1 p.r. , art. 297 w zw. z art. 252 ust 1 p.r. Z powyższe przepisy stanowią, że: w postępowaniu sanacyjnym przepisy art. 247-256 stosuje się odpowiednio (art. 297 p.r.); od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego, spełnianie przez dłużnika albo zarządcę świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem, jest niedopuszczalne. (art. 252 ust. 1 p.r.); układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 150 ust. 1 pkt 1 p.r.). Dla oceny zasadności powyższego zarzutu kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy obowiązek w postaci przedstawienia świadectwa do umorzenia bądź uiszczenia opłaty zastępczej w terminie do 30 czerwca danego roku może być uznane za wierzytelność w rozumieniu prawa restrukturyzacyjnego. Powód początkowo (w Odwołaniach) twierdził, że tak jest (argumentował, że omawiana opłata zastępcza jest objęta układem). Niemniej na dalszym etapie postępowania tego poglądu wydaje się że już nie podtrzymywał. Zauważyć bowiem trzeba, iż powód nie wykonał zarządzenia, którym zobowiązano go do wskazania, czy spisem wierzytelności (sporządzonym w toku postępowania restrukturyzacyjnego powoda) objęto wierzytelność z tytułu opłaty zastępczej (jeżeli tak, to w jakiej wysokości i wobec jakiego podmiotu) (zarz. k. 70). Jednocześnie na rozprawie w dniu 26.09.2023 r. pełnomocnik powoda zaprezentował pogląd, że nie było przeciwskazań do przedstawienia przez powoda w zakreślonym ustawą terminie stosownych świadectw do umorzenia (za rok 2019) ewentualnie do uiszczenia w tym terminie stosownej opłaty zastępczej (za rok 2019). Pozwany argumentował natomiast, że obowiązek określony w art. 52 ust 1 Ustawy OZE, w zakresie o którym mowa w art. 59 ust 1 i ust. 2 ww. Ustawy z uwzględnieniem § 2 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia ME, ma charakter obowiązku publicznoprawnego, ograniczonego czasowo (do 30 czerwca konkretnego roku). Nadmienił, że opłata zastępcza stanowiła przychód Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) i była uiszczana na rachunek bankowy tego funduszu. Zwrócił uwagę, że NFOŚiGW nie mógł żądać spełnienia przez przedsiębiorcę omawianej opłaty zastępczej (zarówno przed datą 30 czerwca jak i po tej dacie) - NFOŚiGW był tylko beneficjentem środków z tytułu tej opłaty, ale opłata ta nie stanowiła jego roszczenia. Zauważyć należy, iż pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie. Z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2019 r. (sygn. akt I NSK 20/18) wynika, że przedstawienie do umorzenia świadectwa bądź uiszczenie opłaty zastępczej w określonym przez ustawodawcę terminie ma charakter obowiązku publicznoprawnego ex lege , ustanowionego na mocy przepisu ustawy i niewymagającego konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. W wyroku tym wskazano również, że dochowanie terminu ustawowego przez zobowiązanego powoduje wygaśnięcie obowiązku publicznoprawnego, natomiast niedochowanie tego terminu skutkuje podleganiem zobowiązanego karze pieniężnej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd prawny, a tym samym stanowisko prezentowany przez pozwanego uznaje za trafne. Podkreślić należy, iż oczywistym jest, że Prezes URE nie może żądać od przedsiębiorcy uiszczenia omawianej opłaty zastępczej (może natomiast wyciągnąć konsekwencje z braku realizacji przez przedsiębiorcę omawianych obowiązków). Wskazać należy, że aż do ostatniego dnia (tj. 30 czerwca), to wyłącznie od Przedsiębiorcy zależy, czy zechce zwolnić się ze spoczywającego na nim obowiązku poprzez uiszczenie opłaty zastępczej, czy też poprzez przedstawienie do umorzenia świadectwa pochodzenia. Przedstawienie świadectw do umorzenia (w wymaganej wysokości) prowadzi automatycznie do braku obowiązku uiszczenia opłaty. Stanowisko to prowadzi do konkluzji, że Przedsiębiorca mógł po otwarciu postępowania sanacyjnego doprowadzić do wygaśnięcia omawianego obowiązku publicznoprawnego. W konsekwencji niespójny jest pogląd powoda, że omawiany obowiązek (w tym w zakresie odnoszącym się do opłaty zastępczej) jest objęty układem. Nie można również tracić z pola widzenia tego, że jeżeliby chcieć podzielić stanowisko powoda (co do tego, że opłata zastępcza powinna być objęta układem), to należałoby taką opłatę umieścić w sporządzanym w toku postępowania restrukturyzacyjnego spisie wierzytelności. Zgodnie przepisami prawa restrukturyzacyjnego: spis wierzytelności obejmuje wierzytelności osobiste w stosunku do dłużnika powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego (art. 77 ust. 1 p.r.); w spisie wierzytelności umieszcza się w osobnych rubrykach m.in: imię i nazwisko wierzyciela albo jego nazwę (art. 86 ust. 2 pkt 2 p.r.); spis wierzytelności sporządza nadzorca lub zarządca na podstawie ksiąg rachunkowych, innych dokumentów dłużnika, wpisów w księgach wieczystych oraz rejestrach (z urzędu, bez konieczności dokonywania przez wierzycieli zgłoszeń wierzytelności) (art. 84 ust. 1 p.r.). Uwzględniając treść wyżej przytoczonych przepisów, uznać trzeba, iż opłaty zastępczej w żaden sposób nie można by było objąć takim spisem wierzytelności (brak możliwości określenia wierzyciela). W konsekwencji, gdyby w dalszym ciągu chcieć podzielać powyższy pogląd powoda, powyższe skutkowałoby tym, że układ pomimo że formalnie opłatę zastępczą by obejmował, to w praktyce by jej nie obejmował. Zaakceptowanie takich konsekwencji w sposób oczywisty jest nieuprawnione. Podsumowując powyższą część rozważań, opłata zastępcza (o której mowa w art. 52 ust 1 Ustawy OZE, w zakresie, o którym mowa w art. 59 pkt 1 i pkt 2 Ustawy OZE z uwzględnieniem § 2 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia ME) nie jest wierzytelnością w rozumieniu prawa restrukturyzacyjnego. W konsekwencji jeżeli przed upływem terminu do jej uiszczenia (przed 30 czerwca danego roku za poprzedni rok kalendarzowy) dojdzie do otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, to układ opłaty zastępczej nie obejmuje i opłata ta może być uiszczana po otwarciu takiego postępowania. Z kolei także administracyjna kara pieniężna, dopóki nie została wydana decyzja o jej wymierzeniu, nie mogła być objęta układem w postępowaniu sanacyjnym, gdyż dopiero decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej kształtuje stosunek administracyjnoprawny, a zatem decyzja ma charakter konstytutywny. Zatem dopiero wydanie 14.10.2022r. przez pozwanego decyzji, zaskarżonych w niniejszym postępowaniu, ukształtowało publicznoprawny obowiązek powoda do uiszczenia kary w określonej wysokości, który może być egzekwowany, a który przed wydaniem decyzji nie istniał. Skoro więc nie istniał, to nie mógł być również objęty układem, o jakim mowa w art. 150 p.r. Oczywiste jest przy tym, że układ nie może obejmować wierzytelności, które jeszcze nie istnieją. Wszczęcie postępowania sanacyjnego nie stanowiło zatem obiektywnej okoliczności, która usprawiedliwiałaby niewykonanie obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia albo nie uiszczenia opłaty zastępczej, w terminie. W tym stanie rzeczy skoro przedsiębiorca nie wykonał ustawowego obowiązku, organ regulacyjny prawidłowo nałożył na niego w drodze decyzji karę pieniężną. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 175 ust 1 Ustawy OZE, poprzez zaniechanie wskazania przez pozwanego w treści skarżonej decyzji numeru rachunku bankowego, na który nałożone na przedsiębiorcę kary winny być uiszczone, należało uznać za niezasadny. W myśl art. 175 ust 1 Ustawy OZE kary pieniężne, o których mowa w art. 168 oraz w art. 172, uiszcza się na rachunek bankowy wskazany w decyzji o wymierzeniu kary w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Prezesa URE albo decyzja Dyrektora (...) o wymierzeniu kary pieniężnej stała się prawomocna. Treść powyższego przepisu nie obliguje organu do wskazania konkretnego numeru rachunku bankowego tylko wskazuje, że organ wskaże posiadacza rachunku bankowego, jeśli jest nim instytucja publiczna. Prezes URE w pouczeniu w punkcie 6 zaskarżonych decyzji z dnia 14 października 2022 r. wskazał, że „ kara pieniężna jest płatna na konto właściwego urzędu skarbowego” ( k. 12 akt sąd.). Ponadto, jak słusznie wskazał pozwany w odpowiedzi na odwołania, że wszelkie numery rachunków bankowych urzędów skarbowych są dostępne publicznie, zatem powód mógł ustalenia rachunku bankowego i wpłacić nałożone przez pozwanego kary pieniężne. W tych okolicznościach, na podstawie art. 479 ( 53) k.p.c. Sąd zmienił punkt 2 decyzji z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) i punkt 2 decyzji z dnia 14 października 2022 r. znak: (...) (pkt I oraz II wyroku) oraz oddalił odwołania w pozostałym zakresie ( pkt III wyroku ). W pkt. IV i V wyroku orzeczono o kosztach procesu mając na uwadze jego wynik. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 100 k.p.c. oraz § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Pozwany uległ jedynie w nieznacznej części (Sąd jedynie w nieznacznym, marginalnym zakresie zmienił zaskarżone decyzje). W skład kosztów poniesionych przez pozwanego wchodziło wynagrodzenie pełnomocnika 720 zł (w każdej ze spraw). /sędzia Arkadiusz Zagrobelny/ Sygn. akt XVII AmE 85/23 ZARZĄDZENIE (...) /sędzia Arkadiusz Zagrobelny)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI