XVII AmE 83/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uchylił decyzję Prezesa URE o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie limitów poboru energii elektrycznej, uznając brak podstawy prawnej do jej nałożenia.
Spółka odwołała się od decyzji Prezesa URE nakładającej karę pieniężną za niestosowanie się do ograniczeń w poborze energii elektrycznej w dniach 10-11 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że przepis art. 56 ust. 1 pkt 3a Prawa energetycznego, który stanowił podstawę nałożenia kary, nie obejmuje ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., a jedynie te wprowadzone na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3. Sąd podkreślił, że kary pieniężne muszą być nakładane ściśle według przepisów, bez wykładni rozszerzającej.
Sprawa dotyczyła odwołania (...) Spółki z o.o. Sp. k. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) z dnia 18 grudnia 2017 r., którą nałożono na spółkę karę pieniężną w kwocie 4209 zł za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. Spółka zakwestionowała zasadność nałożenia kary, argumentując, że ograniczenia, do których się nie zastosowała, nie miały umocowania w przepisach ustawy, które mogłyby stanowić podstawę do sankcjonowania jej zachowań. Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Sąd ustalił, że spółka faktycznie przekroczyła dopuszczalny pobór mocy w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r. Jednakże, kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie podstawy prawnej nałożenia kary. Sąd wskazał, że art. 56 ust. 1 pkt 3a Prawa energetycznego, na podstawie którego Prezes URE nałożył karę, przewiduje sankcje za niestosowanie się do ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 tej ustawy. Ograniczenia, których spółka nie przestrzegała w dniach 10-11 sierpnia 2015 r., zostały wprowadzone na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e. Sąd uznał, że przepis art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. nie obejmuje swoim zakresem ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., a odesłanie w tym zakresie jest błędne. Podkreślono, że przepisy o charakterze administracyjno-karnym wymagają ścisłego stosowania, bez wykładni rozszerzającej, zgodnie z zasadą określoności czynów zabronionych. W związku z brakiem podstawy prawnej do nałożenia kary, sąd uchylił decyzję Prezesa URE i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 100 zł tytułem kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e. nie podlega karze pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., ponieważ przepis ten wymienia jedynie ograniczenia wprowadzone na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 P.e.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. stanowi zamknięty katalog podstaw prawnych, na podstawie których Prezes URE może nałożyć karę pieniężną. Ograniczenia wprowadzone na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e. nie są w tym katalogu wymienione, co czyni nałożenie kary bezpodstawnym. Podkreślono konieczność ścisłego stosowania przepisów o charakterze represyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie decyzji
Strona wygrywająca
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej | spółka | powód |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
P.e. art. 56 § ust. 1 pkt 3a
Ustawa - Prawo energetyczne
Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 P.e. Nie obejmuje ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e.
Pomocnicze
P.e. art. 11
Ustawa - Prawo energetyczne
P.e. art. 11c § ust. 2 pkt 2
Ustawa - Prawo energetyczne
Pozwala operatorowi systemu przesyłowego na wprowadzenie ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dostaw, lecz nie stanowi podstawy do nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę za ich nieprzestrzeganie w kontekście art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e.
P.e. art. 11c § ust. 3
Ustawa - Prawo energetyczne
P.e. art. 11d § ust. 3
Ustawa - Prawo energetyczne
k.p.a. art. 104
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
P.e. art. 30 § ust. 1
Ustawa - Prawo energetyczne
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 5 pkt 1
Określa, że ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej dotyczą odbiorców z mocą umowną powyżej 300 kW, którzy nie podlegają ochronie.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 6 ust. 1
Określa odbiorców chronionych przed ograniczeniami (np. szpitale, obiekty o znaczeniu strategicznym).
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 8 ust. 1 i 2 i 6
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 10
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 11
Rozporządzenie Rady Ministrów art. § 12
k.p.c. art. 479 § 53 §2
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., podczas gdy art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. wymienia jedynie inne podstawy prawne wprowadzenia ograniczeń.
Godne uwagi sformułowania
Kary pieniężne, wymierzane na podstawie ustawy Prawo energetyczne, stanowią rodzaj sankcji administracyjno-karnej. Przepisy o charakterze administracyjno-karnym, przewidujące kary pieniężne za określone naruszenia, winny zaś być stosowane przez organy administracji publicznej w sposób ścisły i precyzyjny, tzn. dokładnie odpowiadający normie prawnej bez stosowania wykładni rozszerzającej, analogii, czy domniemań. Konstrukcja przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. budzi istotne zastrzeżenia w zakresie spełniania zasady określoności czynów zabronionych pod groźbą kary (nullum crimen, nulla poena sine lege).
Skład orzekający
Bogdan Gierzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa energetycznego dotyczących podstaw prawnych nakładania kar pieniężnych za naruszenie ograniczeń w poborze energii elektrycznej oraz zasady ścisłego stosowania przepisów represyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych przepisów Prawa energetycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna podstawa prawna przy nakładaniu kar administracyjnych i jak sądy interpretują przepisy represyjne, co jest istotne dla przedsiębiorców działających w sektorze energetycznym.
“Brak podstawy prawnej uchyla karę pieniężną za przekroczenie limitów energii elektrycznej.”
Dane finansowe
WPS: 4209 PLN
koszty procesu: 100 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVII AmE 83/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Bogdan Gierzyński po rozpoznaniu 1 września 2020 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą we W. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 18 grudnia 2017 r., znak: (...) I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą we W. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu kosztów procesu. Sędzia SO Bogdan Gierzyński Sygn. akt XVII AmE 83/18 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 18 grudnia 2017 r., znak: (...) , na podstawie art. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a , w związku z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 220 z późn. zm.), w związku z § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz.U. z 2007 r., Nr 133, poz. 924), oraz na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 22 maja 2017 r., na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne , postępowania administracyjnego w sprawie (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W. , kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. orzekł, że: 1. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W. w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego we W. przy ul. (...) , naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. lid ust 3 ustawy -Prawo energetyczne , co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. 1 pkt 3a tej ustawy. 2. Za działanie wymienione w punkcie 1 wymierzam (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W. karę pieniężną w kwocie 4209,00 zł [słownie: cztery tysiące dwieście dziewięć złotych). Od powyższej decyzji odwołanie złożyła spółka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W. zaskarżając ją w pkt. 2 i wnosząc o jej zmianę przez uchylenie tego postanowienia. W uzasadnieniu odwołujący podniósł m.in., że w dniach wymienionych w skarżonej decyzji istniejące ograniczenia w poborze energii elektrycznej nie miały umocowania w przepisach ustawy, które zgodnie z treścią art. 56 ust. 1 pkt. 3 a stanowić by mogły podstawę do sankcjonowania zachowań odbiorców energii elektrycznej, albowiem przepis sankcjonuje nie wszystkie naruszenia w poborze energii, ale tylko takie, które zostały wprowadzone w określony sposób. Ustawa wskazuje tu ograniczenia statuowane na podstawie jej art. 11, art. 11 lit. c ust. 3 oraz art. 11 lit. d ust. 3. Nie wymienia więc ograniczeń stanowiących podstawę działania (...) S.A. w dniu 10-11 sierpnia 2015 r. a tylko te przekroczenia mogą być zarzucane skarżącej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o: 1)oddalenie odwołania, 2)przeprowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego - na okoliczność prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: (...) S.A. w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości spowodowanych m. in. wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowień art. 3 pkt 16 d ustawy - Prawo energetyczne wprowadzając, na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 tej ustawy, od godz. 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/ W dniu 10 sierpnia 2015 r. (...) S.A. , działając na podstawie art. 11 c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne , powiadomiły Ministra Gospodarki (obecnie: Minister Energii) i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłosiły Ministrowi Gospodarki konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust 7 ustawy - Prawo energetyczne w trybie wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia o wprowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do dnia 31 sierpnia 2015 r. /okoliczność bezsporna/ Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Ministra Gospodarki, Rada Ministrów wydała w dniu 11 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. /okoliczność bezsporna/ Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136 i wprowadziło wskazane wyżej ograniczenia w okresie od dnia 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00. /okoliczność bezsporna/ Na wezwanie Prezesa URE, (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. (pismem z dnia 10 maja 2016 r. o znaku (...) ) (dalej: (...) ), do którego sieci punkt poboru energii elektrycznej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą we W. (dalej: „Odbiorca") zlokalizowany we W. przy ul. (...) (dalej „obiekt Odbiorcy") jest przyłączony, przedstawił zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się Odbiorcy do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Na podstawie powyższych danych zostały wygenerowane informacje wskazujące na stopień niedostosowania się Odbiorcy do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w odniesieniu do obiektu Odbiorcy. /k. 3-4, k. 14, k. 26 akt adm./ W wyniku analizy ww. dokumentów Prezes URE powziął uzasadnione podejrzenie, że Odbiorca, we wskazanym przez (...) obiekcie Odbiorcy, nie dostosował się do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, co może skutkować wymierzeniem kary pieniężnej, o której mowa jest w art. 56 ust 1 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne . Wartość przekroczenia przez Odbiorcę dopuszczalnego poboru mocy [MW w godzinie] w poszczególnych dniach: 10 sierpnia 2015 r. łącznie 0,8606988 (MW w godzinie); 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,5423945 (MW w godzinie); Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył 1,4030933 (MW w godzinie). Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane. Powód nie kwestionował w odwołaniu faktu naruszenia obowiązku stosowania się do ograniczeń. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że powód nie kwestionował przekroczenia w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r. wartości poboru mocy. Zakwestionował natomiast zasadność nałożenia przez pozwanego kary pieniężnej za owe przekroczenie we wskazanych wyżej datach. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 P.e, w przypadku zagrożenia: 1. bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku równowagi na rynku paliwowo - energetycznym, 2. bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, 3. bezpieczeństwa osób, 4. wystąpieniem znacznych strat materialnych - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (art. 11 ust. 3 P.e.) polegają na: 1) ograniczeniu maksymalnego poboru mocy elektrycznej oraz dobowego poboru energii elektrycznej; 2) zmniejszeniu lub przerwaniu dostaw ciepła. W myśl art. 11 ust. 7 P.e., Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki), w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła, w przypadku wystąpienia zagrożeń, o których mowa w ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 11c ust. 2 P.e., w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego: 1) podejmuje we współpracy z użytkownikami systemu elektroenergetycznego, w tym z odbiorcami energii elektrycznej, wszelkie możliwe działania przy wykorzystaniu dostępnych środków mających na celu usunięcie tego zagrożenia i zapobieżenie jego negatywnym skutkom; 2) może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin. Natomiast zgodnie z treścią art. 11c ust. 3 P.e., operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki) oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłasza konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7. W art. 11d ust. 3 P.e. przewidziano z kolei, że w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia. Szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w dostawach i poborze energii elektrycznej określa rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła . Zgodnie zaś z § 5 pkt 1 rozporządzenia, ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła dotyczą każdego z odbiorców energii elektrycznej – dla których wielkość mocy umownej określonej w umowach ustalona została powyżej 300 kW i którzy nie podlegają ochronie przed wprowadzonymi ograniczeniami na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia. Zaś w świetle tego ostatniego przepisu, ochronie przed wprowadzanymi ograniczeniami podlegają odbiorcy energii elektrycznej w ciągu całego roku, dla których wielkość mocy umownej określonej w zawartej umowie sprzedaży, umowie o świadczenie usług przesyłania albo dystrybucji lub umowie kompleksowej ustalona została poniżej 300 kW oraz: 1. szpitale i inne obiekty ratownictwa medycznego; 2. obiekty wykorzystywane do obsługi środków masowego przekazu o zasięgu krajowym; 3. porty lotnicze; 4. obiekty międzynarodowej komunikacji kolejowej; 5. obiekty wojskowe, energetyczne oraz inne o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki lub państwa, określone w przepisach odrębnych; 6. obiekty dysponujące środkami technicznymi służącymi zapobieganiu lub ograniczaniu emisji, negatywnie oddziaływujących na środowisko. Stosownie natomiast do § 8 ust. 1 i 2 i 6 rozporządzenia, wielkości określające poziomy wprowadzanych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej poprzez ograniczenie poboru mocy ujęte są w planach wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które podlegają corocznej aktualizacji. Plan taki opracowywany jest przez operatorów systemów przesyłowych uzgadnianych z Prezesem URE na podstawie planów wprowadzania ograniczeń opracowywanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych. Zaś w myśl § 10 rozporządzenia, umowy zawarte przez przedsiębiorstwa energetyczne z odbiorcami zawierają maksymalne ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej ujęte w planach ograniczeń i określają sposób powiadamiania o obowiązujących stopniach zasilania. Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w § 11 i § 12 określa sposób informowania odbiorców z planami ograniczeń i ograniczeniami w poborze energii elektrycznej. Według pierwszego z wymienionych przepisów, operatorzy oraz przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie zaopatrzenia w ciepło zapoznają odbiorców z planami ograniczeń przez ogłoszenia zamieszczane w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości lub w formie elektronicznej na swojej stronie internetowej albo w formie ustalonej w umowach, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy, co najmniej na 30 dni przed dniem obowiązywania ograniczeń. Natomiast zgodnie z treścią § 12: 1. Ograniczenia w poborze energii elektrycznej są realizowane przez odbiorców stosownie do komunikatów operatorów o obowiązujących stopniach zasilania. 2. Komunikaty operatorów o obowiązujących stopniach zasilania, o których mowa w § 9, wprowadzanych jako obowiązujące w najbliższych 12 godzinach i przewidywanych na następne 12 godzin, są ogłaszane w radiowych komunikatach energetycznych w programie (...) o godzinie 7 ( 55) i 19 ( 55) oraz na stronach internetowych operatorów i przedsiębiorstw energetycznych wykonujących działalność gospodarczą w zakresie zaopatrzenia w ciepło, które obowiązują w czasie określonym w tych komunikatach. 3. W przypadku zróżnicowania wprowadzonych ograniczeń w poborze energii elektrycznej, w stosunku do stopni zasilania ogłoszonych w komunikatach radiowych, operatorzy powiadamiają odbiorców indywidualnie w formie pisemnej lub w sposób określony w umowach, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy, albo za pomocą innego środka komunikowania się w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. 4. Powiadomienia, o których mowa w ust. 3, są dla odbiorcy obowiązujące w pierwszej kolejności w stosunku do powiadomień ogłaszanych w komunikatach radiowych. W świetle powyższego należało uznać, że naruszenie ograniczenia wprowadzonego art. 11 c ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne nie jest równoznaczne z naruszeniem ograniczenia wprowadzonego na podstawie art. 11d ust. 3 tej ustawy. W związku z powyższym, jakkolwiek przedsiębiorca dopuścił się przekroczenia poboru mocy w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r., czego nie kwestionował, to za przekroczenie poboru mocy w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 r. nie jest przewidziana kara pieniężna. Przechodząc do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że niekwestionowane pozostaje, że powód jest odbiorcą energii elektrycznej, którego dotyczą ograniczenia w poborze mocy i jednocześnie nie mają do niego zastosowania wyłączenia z § 6 rozporządzenia wskazywanego wyżej. Powód w związku z tym był zobowiązany zastosować się nie tylko do ograniczeń wprowadzonych przez Operatora Systemu Przesyłowego (tj. (...) ) w dniu 10 sierpnia 2015 r., ale również do ograniczeń wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które wprowadziło te ograniczenia w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00. Należy w tym miejscu stwierdzić, że powód nie dostosował się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, w obiekcie zlokalizowanym we W. przy ul. (...) , albowiem wartość przekroczenia przez Odbiorcę dopuszczalnego poboru mocy [MW w godzinie] w poszczególnych dniach wyniosła: 10 sierpnia 2015 r. łącznie 0,8606988 (MW w godzinie); 11 sierpnia 2015 r. łącznie 0,5423945 (MW w godzinie); Łącznie dla wyżej wymienionego okresu Odbiorca przekroczył 1,4030933 (MW w godzinie). Wskazania wymaga w tym miejscu, że kwestia dopuszczania się przez powodową spółkę wymienionych naruszeń nie została przez niego zakwestionowana, i wykazana została wskazanym powyżej dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych, to jednak brak jest podstawy prawnej do nałożenia na powoda sankcji za niezastosowanie się do wskazanych ograniczeń w poborze energii elektrycznej w wyżej wskazanych dniach (10 i 11 sierpnia 2015 r.). Na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., Prezes URE jest uprawniony do nałożenia kary pieniężnej na podmiot, który nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3. Ustawodawca, co istotne, przewidział sankcje za niezastosowanie się do ściśle określonych, konkretnych ograniczeń, tj. wprowadzonych w oparciu o wymienione enumeratywnie przepisy art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3 P.e., a nie ogólnie za każdy przypadek niezastosowania się do tego rodzaju ograniczeń. Przepis art. 11 P.e. dotyczy ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzanych w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, co oznacza, że oparcie zaskarżonej decyzji na tej podstawie prawnej było nieprawidłowe, gdyż powodowi zarzucono niezastosowanie się do ograniczeń w dniu 10 sierpnia 2015 r., podczas gdy ograniczenia wprowadzone przez Radę Ministrów obowiązywały w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00. Jeśli chodzi o art. 11c ust. 3 P.e. - który nie został wprawdzie przywołany jako podstawa prawna decyzji kwestionowanej w niniejszej sprawie - to przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy do wprowadzenia ograniczeń. Dotyczy on bowiem obowiązków informacyjnych operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w związku z wystąpieniem zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, a także obowiązku zgłoszenia konieczności wprowadzenia ograniczeń w trybie art. 11 ust. 7, tj. w trybie rozporządzenia Rady Ministrów. Sankcja za niedopełnienie przez operatora wskazanych obowiązków została przewidziana w art. 56 ust. 1 pkt 1c P.e. W ocenie Sądu, odesłanie w art. 56 ust. 3a P.e. do przepisu art. 11c ust. 3 P.e. jest „puste”, a zatem mamy w tym przypadku do czynienia z ewidentnym błędem ustawodawcy. W związku z powyższym przepis ten nie daje podstaw do nałożenia na jakikolwiek podmiot, jakichkolwiek ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Pozwany oparł zaskarżoną decyzję także na art. 11d ust. 3 P.e., co zdaniem Sądu było bezpodstawne. Wbrew bowiem twierdzeniom organu, przepis ten nie stanowi rozwinięcia uprawnień OSP wskazanych w art. 11c ust. 2 P.e., poprzez określenie sposobu realizacji wprowadzonych ograniczeń. Norma ta dotyczy możliwości ograniczenia przez operatorów systemu elektroenergetycznego, a nie OSP, świadczonych przez nich usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w zakresie niezbędnym do usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa dostaw. W konsekwencji powyższego, Sąd Okręgowy stwierdza, że przepisy art. 11c ust. 3 P.e. oraz art. 11d ust. 3 P.e. nie stanowią samoistnej podstawy prawnej wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w trybie polecenia OSP. Podstawę taką stanowi przepis art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., nie uwzględniony wszakże w treści art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. Oznacza to, że odesłanie zawarte w danym zakresie w ostatnim z wymienionych przepisów, przyznającym Prezesowi URE kompetencję do wymierzenia kary pieniężnej, jest błędne. W ocenie Sądu nałożenie tej kary w przypadku niezastosowania się do ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., wymagałoby zastosowania przez organ wykładni rozszerzającej art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., co zdaniem Sądu, należy uznać za niedopuszczalne. Kary pieniężne, wymierzane na podstawie ustawy Prawo energetyczne , stanowią rodzaj sankcji administracyjno-karnej. Przepisy o charakterze administracyjno-karnym, przewidujące kary pieniężne za określone naruszenia, winny zaś być stosowane przez organy administracji publicznej w sposób ścisły i precyzyjny, tzn. dokładnie odpowiadający normie prawnej bez stosowania wykładni rozszerzającej, analogii, czy domniemań (tak trafnie M. Sachajko [w:] red. M. Swora, Z. Muras, Prawo energetyczne, tom II, Komentarz do art. 12-72, Warszawa 2016, s. 883). W tym kontekście, konstrukcja przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. budzi istotne zastrzeżenia w zakresie spełniania zasady określoności czynów zabronionych pod groźbą kary ( nullum crimen, nulla poena sine lege ). Zasada ta w demokratycznym państwie prawnym stanowi jeden z filarów ochrony karnoprawnej, która zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, winna być stosowana także w przypadku odpowiedzialności za delikty administracyjne, w tym także te, które zostały unormowane w ustawie Prawo energetyczne . Ustawowe formułowanie przepisów o charakterze represyjnym musi w pełni odpowiadać zasadzie określoności, co oznacza, że ustawa musi w sposób kompletny, jasny, jednoznaczny i precyzyjny definiować wszelkie znamiona czynów zagrożonych karą. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za swój, pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w uzasadnieniu wyroku z 1 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn. akt GSK 30/04, zgodnie z którym przy egzekwowaniu obowiązku, kształtowanego normą prawa administracyjnego materialnego, za którego naruszenie przewidziana jest administracyjna kara pieniężna, muszą być zachowane bezwzględnie zasady interpretacji i stosowania norm o charakterze restrykcyjnym ukształtowane w dziedzinie prawa karnego, zwłaszcza zasada prymatu wykładni językowej przed innymi rodzajami wykładni (System Informacji Prawnej LEX nr 799784). W ocenie Sądu Okręgowego, nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do przepisu art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e., powyższe kryteria, w tym wymóg kompletności i jednoznaczności w formułowaniu przez ustawodawcę przesłanek normatywnych kary pieniężnej, nie został spełniony. Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstawy prawnej do nałożenia kary pieniężnej za niezastosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na polecenie OSP w oparciu o przepis art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e., konieczne było uchylenie decyzji wymierzającej powodowi karę pieniężną za niezastosowanie się do ograniczeń. Sąd nie podziela stanowiska Sądu Apelacyjnego w Warszawie zawartego w wyroku z dnia 10.03.2020 r. (sygn.. VII AGa 366/19) a w szczególności wyrażonego w nim poglądu, że skoro literalna wykładnia przepisu art. 11c ust. 2 pkt 2 Pe prowadzi do wniosku, że operator systemu przesyłowego jakim jest (...) S.A. w przypadku stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej miał prawo do wprowadzenia ograniczenia w świadczonych usługach, to podmiot, który do takiego ograniczenia nie dostosował się, na mocy art. 56 ust. 3a Pe podlega karze pieniężnej. O ile bowiem w przypadku stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej prawo operatora systemu przesyłowego do wprowadzenia ograniczenia w świadczonych usługach wynika w sposób oczywisty z art. 11c ust. 2 pkt 2 Pe, to z art.56 ust. 1 pkt 3 a Pe nie wynika uprawnienie dla Prezesa URE do nałożenia kary pieniężnej za nieprzestrzegania wprowadzonego na tej podstawie ograniczenia. Przepis ten zawiera uprawnienie dla Prezesa URE do nałożenia kary pieniężnej wyłącznie w przypadku, gdy przedsiębiorca nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3. Wymieniona w tym przepisem sankcja odnosi się wyłącznie do zamkniętego katalogu przypadków, gdy ograniczenie w dostarczaniu i poborze energii zostało wprowadzone na ściśle określonych podstawach prawnych, a więc a contrario, nie obejmuje przypadków gdy takie ograniczenie zostało wprowadzone na innej podstawie prawnej. Zdaniem Sądu nie ma też uzasadnienia pogląd, że każda norma prawna musi zawierać represję o charakterze karnym w przypadku naruszenia zawartego w niej nakazu. Jakkolwiek sankcja za nieprzestrzeganie prawa jest czynnikiem wzmacniającym jego respektowanie, to jednak możliwe jest stosowanie, zgodnie z wolą ustawodawcy, norm pozbawionych elementu represji, odwołujących się do odpowiedzialności podmiotów do których jest norma skierowana. W okresie 10-11 sierpnia 2015 r. ograniczenie poboru energii zostało wprowadzone na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e. i za nieprzestrzeganie ograniczeń wprowadzonych na tej podstawie nie była przewidziana kara pieniężna, gdyż taka podstawa prawna nie została wymieniona w art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. W związku z tym pozostałe zarzuty odwołującego nie miały wpływu na dokonanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości art. 479 53 §2 k.p.c. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 98 k.p.c. , stąd na rzecz powoda należą się od pozwanego koszty poniesionej przez powoda opłaty od odwołania w wysokości 100 zł. Sędzia SO Bogdan Gierzyński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI