XVII AmE 272/21
Podsumowanie
Sąd Okręgowy uchylił decyzję Prezesa URE o cofnięciu koncesji na obrót paliwami ciekłymi, powołując się na późniejsze uchylenie przez Sąd Najwyższy wyroku skazującego kluczowe osoby związane ze spółką.
Spółka złożyła odwołanie od decyzji Prezesa URE cofającej jej koncesję na obrót paliwami ciekłymi, argumentując, że nie zaistniały przesłanki do cofnięcia koncesji. Prezes URE oparł swoją decyzję na prawomocnym wyroku skazującym wspólników spółki za przestępstwa skarbowe. Sąd Okręgowy, mimo początkowego uznania zasadności decyzji organu, uchylił ją, opierając się na późniejszym wyroku Sądu Najwyższego, który uchylił część wyroku skazującego kluczowe osoby.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. odwołała się od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 12 sierpnia 2021 r. o cofnięciu koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Organ administracji oparł swoją decyzję na art. 33 ust. 3 pkt 6 ustawy Prawo energetyczne, wskazując, że osoby sprawujące kontrolę nad spółką – Pan E. K. i Pani A. M. – zostały prawomocnie skazane za przestępstwa skarbowe związane z obrotem paliwami. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa energetycznego, twierdząc, że na dzień wydawania decyzji nie zaistniała przesłanka cofnięcia koncesji, ponieważ wskazane osoby nie sprawowały już istotnego wpływu na spółkę. Sąd Okręgowy w Warszawie, analizując sprawę, początkowo uznał, że okoliczności istniejące w dacie wydania decyzji administracyjnej uzasadniały cofnięcie koncesji. Jednakże, kluczowym elementem rozstrzygnięcia stał się późniejszy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2022 r. (sygn. akt I KK 173/20), który uchylił w zaskarżonej części wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku skazujący Pana E. K. i Panią A. M. . Sąd Okręgowy uznał, że w tej sytuacji należy zastosować art. 316 § 1 k.p.c. i orzekać według stanu rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy. Skoro prawomocny wyrok karny, stanowiący podstawę cofnięcia koncesji, został uchylony, Sąd uznał, że nie istnieje już podstawa do utrzymania w mocy decyzji Prezesa URE. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona, a Prezesowi URE zasądzono zwrot kosztów procesu na rzecz spółki.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie przez Sąd Najwyższy wyroku skazującego stanowiło szczególną okoliczność uzasadniającą uchylenie decyzji Prezesa URE, mimo że w dacie jej wydania wyrok ten był prawomocny.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 316 § 1 k.p.c. i orzekał według stanu rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy, uwzględniając uchylenie przez Sąd Najwyższy wyroku skazującego, który był podstawą cofnięcia koncesji. Brak prawomocnego wyroku skazującego oznaczał brak podstawy do utrzymania decyzji Prezesa URE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie decyzji
Strona wygrywająca
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (23)
Główne
P.e. art. 41 § ust. 2 pkt 4
Ustawa Prawo energetyczne
Prezes URE cofa koncesję w przypadkach niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1, lub w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2-6 lub ust. 3a.
P.e. art. 33 § ust. 3 pkt 6
Ustawa Prawo energetyczne
Nie może być wydana koncesja wnioskodawcy, jeżeli inny podmiot posiadający wobec niego znaczący wpływ lub sprawujący nad nim kontrolę albo współkontrolę w rozumieniu ustawy o rachunkowości, został w ciągu ostatnich 3 lat prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą.
k.p.a. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada orzekania według stanu rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy, zastosowana w wyjątkowych okolicznościach.
Pomocnicze
u.o.r. art. 3 § ust. 1 pkt 34
Ustawa o rachunkowości
Definicja sprawowania kontroli nad inną jednostką.
u.o.r. art. 3 § ust. 1 pkt 35
Ustawa o rachunkowości
Definicja sprawowania współkontroli nad inną jednostką.
u.o.r. art. 3 § ust. 1 pkt 36 lit. e, f
Ustawa o rachunkowości
Definicja znaczącego wpływu na inną jednostkę.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 479 § 53 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.k.s. art. 54 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 56 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § § 4
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 6 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 7 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 37 § § 1 pkt 1 i 5
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 38 § § 2 pkt 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 23 § § 1 i 3
Kodeks karny skarbowy
k.k. art. 258 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie przez Sąd Najwyższy wyroku skazującego, który stanowił podstawę cofnięcia koncesji.
Odrzucone argumenty
Brak przesłanki cofnięcia koncesji w dacie wydania decyzji administracyjnej. Niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego przez organ.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności sprawy, które wystąpiły po wydaniu decyzji administracyjnej, uzasadniają jej uchylenie uchylenie przez Sąd Najwyższy wyroku skazującego wobec E. K. i A. M. , należy potraktować jako szczególną okoliczność, uzasadniającą zastosowanie art. 316 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Ewa Malinowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 316 § 1 k.p.c. w sprawach administracyjnych, gdy późniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego uchyla podstawę faktyczną decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy późniejsze orzeczenie SN uchyla wyrok karny stanowiący podstawę decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak późniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego może wpłynąć na decyzję administracyjną, nawet jeśli pierwotnie była ona zgodna z prawem. Podkreśla znaczenie ciągłości postępowania i ewolucji prawa.
“Decyzja o cofnięciu koncesji uchylona przez sąd, bo Sąd Najwyższy zmienił zdanie!”
Sektor
energetyka
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt XVII AmE 272/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Malinowska Protokolant – Sekretarz sądowy Joanna Nande po rozpoznaniu 19 września 2023 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o cofnięcie koncesji na skutek odwołania Powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 12 sierpnia 2021 r. Nr (...) uchyla zaskarżoną decyzję; zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 1.720 zł (tysiąc siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. SSO Ewa Malinowska Sygn. akt XVII AmE 272/21 UZASADNIENIE Decyzją z 12 sierpnia 2021 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 33 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, ze zm., dalej jako „P.e.”), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: „ k.p.a. ”), w związku z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne , postanowił cofnąć z urzędu koncesję na obrót paliwami ciekłymi, udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 4 października 2001 r. Nr (...) , z późn. zm., Przedsiębiorcy - (...) Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości Ł. , posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...) , w związku z ujawnieniem okoliczności, o której mowa w art. 33 ust. 3 pkt 6 ustawy - Prawo energetyczne . Powód zaskarżył ww. decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie: art. 33 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 4 Prawa Energetycznego w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego , polegające na błędnym cofnięciu koncesji, w sytuacji w której na dzień wydawania zaskarżonej decyzji nie zaistniała przesłanka cofnięcia koncesji, tj. Pani A. M. i Pan E. K. nie posiadali wobec Spółki istotnego wpływu i nie sprawował nad nią kontroli lub współkontroli, art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne , poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie zbadania, czy Pani A. M. i Pan E. K. posiadali wobec Spółki istotny wpływ lub sprawowali nad nią kontrolę lub współkontrolę. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od Prezesa URE na rzecz Spółki kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Pozwany Prezes URE wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją Prezesa URE z 4 października 2001 r. Nr (...) , ze zmianami, (...) Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości Ł. została udzielona koncesja na obrót paliwami ciekłymi. Dowód: Decyzja – k. 1 akt adm. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łomży II Wydział Karny z dnia 30 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II K 30/13), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku II Wydział Karny z dnia 31 stycznia 2020 r. (sygn. akt II AKa 191/18): Pan E. K. , ur. (...) , został uznany za winnego tego, że w okresie od nieustalonego dnia 2003 r. do czerwca 2006 r. w O. i innych miastach działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, będąc współwłaścicielem spółki (...) sj. z siedzibą w Ł. i prowadząc jej sprawy gospodarcze polecił pracownikom spółki dokonywanie dostaw gazu LPG na poszczególne stacje paliw prowadzone przez spółkę (...) spółka z. o. o. z siedzibą w O. a także na rzecz innych odbiorców, celem sprzedaży poza ewidencją księgową oraz poświadczania przy tym nieprawdy w fakturach VAT oraz dokumentach WZ co do ilości dostarczonego gazu luzem oraz gazu w butlach, skutkujących nieujawnieniem organowi podatkowemu podstawy opodatkowania i składaniu organowi podatkowemu zawierających nieprawdę deklaracji VAT w zakresie podstawy opodatkowania, podstaw obliczenia podatku i podlegających zapłacie kwot podatku skutkujących uszczupleniem należności publicznoprawnej Skarbu Państwa w: w zakresie podatku VAT należnego od spółki za okres: 2003-2005 r. w łącznej kwocie około 352.408,00 złotych, tj. popełnienia czynu z art. 54 §1 kks w zb. z art. 56 §1 kks w zb. z art. 62 § 4 kks w zb. z art. 62 § 1 kks w zb. z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i za to na mocy art. 54 §1 kks w zw. z art. 7 § 2 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 5 kks w zw. z art. 23 § 1 i 3 kks skazano go i wymierzono mu karę 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszonej na okres próby 2 lat, i grzywny w wymiarze 200 (dwieście) stawek dziennych po 50 złotych każda. Pani A. M. , ur. (...) , została uznana za winną tego, że: w okresie od grudnia 1995 r. do 23 czerwca 2006 r. w O. brała udział w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych w związku z obrotem paliwami i gazem tj. popełnienia czynu z art. 258 § 1 kk . i za to na mocy art. 258 § 1 k.k. skazano ją i wymierzono jej karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, w okresie od nieustalonej daty 2003 r. do 23 czerwca 2006 r. w O. , działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej zajmując się sprawami gospodarczymi spółki (...) . j. a następnie (...) Sp. z o.o. w O. , rozliczała pozaewidencyjną, z pominięciem kasy rejestrującej, sprzedaży paliw i gazu na stacjach paliw spółki a także przyjmowała dokumenty oraz zapiski obrazujące ilość paliwa sprzedanego w sposób zaewidencjonowany, jak i poza ewidencją księgową i kasą fiskalną celem ich rozliczenia, a także wskazywała sposób wypełnienia związanych z tym dokumentów, które to działania skutkowały nieujawnieniem organowi podatkowemu podstawy opodatkowania i składaniu organowi podatkowemu zawierających nieprawdę deklaracji VAT oraz zeznań podatkowych PIT i CIT w zakresie podstawy opodatkowania, podstaw obliczenia podatku i podlegających zapłacie kwot podatku skutkujących uszczupleniem należności publicznoprawnej Skarbu Państwa, w zakresie podatku VAT należnego od spółki za okres: 2003-2005 na nie mniej niż 1.994.500 złotych, a nie więcej niż 2.697.266 złotych, stanowiącej wielką kwotę uszczuplonej należności publicznoprawnej; w zakresie podatku dochodowego od D. M. za 2003 r. w kwocie około 300,000 złotych, nie więcej niż 399.155,80 złotych; w zakresie podatku akcyzowego należnego od spółki za okres styczeń 2003 - kwiecień 2004 r. w kwocie łącznej nie większej niż około 517.015.00 złotych stanowiącej uszczuplenie należności publicznoprawnej dużej wartości, tj. popełnienia czynu z art. 54 §1 kks w zb. z art. 56 § 1 kks w zb. z art. 62 § 4 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 5 kks w zw. z art. 9 § 3 kks i za to na mocy art. 54 §1 kks w zw. z art. 7 § 2 kks w zw. z art. 37 §1 pkt 1 i 5 kks w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 kks w zw. z art. 23 § 1 i 3 kks skazano ją i wymierzono jej karę 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze 500 stawek dziennych po 50 złotych każda. Powyższe kary pozbawienia wolności zostały połączone w karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na okres próby 3 lat. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 31 stycznia 2020 roku. Dowód: Pismo Prokuratury Okręgowej w Warszawie z 20 listopada 2020 r. – k. 6 akt adm., Wyrok Sądu Okręgowego w Łomży z 30 kwietnia 2018 r. – k. 10 akt adm., Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 31 stycznia 2020 r. – k. 7 akt adm. W okresie od 31 stycznia 2020 r. (data wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku II Wydział Karny, sygn. akt II AKa 191/18), do 25 stycznia 2021 r. (dzień poprzedzający datę dokonania wpisu numer (...) , w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem: (...) , który uwzględnił zmianę wspólników Przedsiębiorcy), Pan E. K. i Pani A. M. byli udziałowcami Przedsiębiorcy, każde z nich posiadało po (...) udziały o łącznej wysokości (...) zł, przy kapitale zakładowym Przedsiębiorcy w wysokości (...) zł. Oznacza to, że wymienione osoby były jedynymi wspólnikami Przedsiębiorcy, posiadającymi łącznie całość udziałów. Dowód: Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców, k. 24 akt sąd. Pan E. K. i Pani A. M. , prawomocnie skazani wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 31 stycznia 2020 r. za przestępstwa i przestępstwa skarbowe mające związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą - Prawo energetyczne , w okresie od uprawomocnienia się tegoż wyroku tj. od 31 stycznia 2020 r., do dnia 25 stycznia 2021 r. sprawowali kontrolę nad Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 34 ustawy o rachunkowości , czyli mieli zdolność do kierowania polityką finansową i operacyjną Przedsiębiorcy w celu osiągania korzyści ekonomicznych z jej działalności. Dowód: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 31 stycznia 2020 r. – k. 7 akt adm., Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców – k. 24 akt sąd. Wobec powyższego, pismem z 23 grudnia 2020 r., Przedsiębiorca został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki postępowania w sprawie cofnięcia udzielonej koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Jednocześnie, Przedsiębiorca został poinformowany, iż może złożyć – w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia – ewentualne wyjaśnienia w sprawie oraz przedstawić dokumenty mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Dowód: Zawiadomienie z 23 grudnia 2020 r. – k. 28 akt adm. Pismem z 14 stycznia 2021 r. Przedsiębiorca złożył wyjaśnienia w sprawie oraz przekazał żądane dokumenty. Wniósł o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Zdaniem Przedsiębiorcy, nie wystąpiły przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo energetyczne . Podniósł, że uchwałą z 31 stycznia 2020 r. zmianie uległ skład Zarządu Spółki, w skład którego wchodzi osoba niekarana i to ta osoba prowadzi i zajmuje się sprawami Spółki. Dowód: Pismo z 14 stycznia 2021 r. – k. 31 akt adm., Postanowienie z 10 marca 2020 r. – k. 45 akt adm., Uchwała z 31 stycznia 2020 r. – k. 58v akt adm., Zawiadomieniem z 4 lutego 2021 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki poinformował Przedsiębiorcę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o dokumentach składających się na materiał dowodowy sprawy, z pouczeniem o uprawnieniach wynikających z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego . Dowód: Zawiadomienie z 4 lutego 2021 r. – k. 70 akt adm. W piśmie datowanym na 1 marca 2021 r., Przedsiębiorca wniósł o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Dowód: Pismo z 1 marca 2021 r. – k. 72 akt adm. Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak również w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo energetyczne (dalej jako: „P.e.”), Prezes Urzędu Regulacji Energetyki cofa koncesję w przypadkach niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 33 ust. 1 , lub w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2-6 lub ust. 3a ustawy – Prawo energetyczne . Zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 6 ustawy - Prawo energetyczne , nie może być wydana koncesja wnioskodawcy jeżeli inny podmiot posiadający wobec niego znaczący wpływ lub sprawujący nad nim kontrolę albo współkontrolę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 34, 35 i pkt 36 lit. a, b, e i f ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości , został w ciągu ostatnich 3 lat prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe mające związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą. Sprawowanie kontroli nad inną jednostką, to zdolność jednostki do kierowania polityką finansową i operacyjną innej jednostki, w celu osiągania korzyści ekonomicznych z jej działalności. Natomiast przez sprawowanie wspołkontroli nad inną jednostką, rozumie się zdolność wspólnika jednostki współzależnej na równi z innymi wspólnikami, na zasadach określonych w zawartej pomiędzy nimi umowie, umowie spółki lub statucie do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki, w celu osiągania wspólnie korzyści ekonomicznych z jej działalności ( art. 3 pkt 34 i 35 ustawy o rachunkowości ). W przedmiotowej sprawie, istota sporu sprowadzała się do kwestii, czy w dacie wydania zaskarżonej przez Powoda decyzji, istniała przesłanka wynikająca z przepisu art. 33 ust. 3 pkt 6 ustawy – Prawo energetyczne , na podstawie której Prezes URE oparł zakwestionowane przez Spółkę rozstrzygnięcie. Zasadniczo, Sąd podzielił stanowisko Pozwanego i uznał, że okoliczności sprawy – istniejące w dacie wydawania przez organ decyzji administracyjnej – niewątpliwie uzasadniały cofnięcie powodowej spółce koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Uchylenie przez Sąd przedmiotowej decyzji wynikało natomiast z rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego zawartego w sentencji wyroku z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I KK 173/20, do czego Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia. Dla uporządkowania, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w dacie wydania przez organ zaskarżonej decyzji, w obrocie prawnym istniał wyrok skazujący wobec Pana E. K. i Pani A. M. . Jak bowiem ustalono, prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, II Wydział Karny z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt II AKa 191/18: Pan E. K. został skazany na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 2 lat, oraz grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych po 50 złotych każda, za przestępstwa skarbowe bezpośrednio związane z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą - Prawo energetyczne , Pani A. M. została skazana na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na okres próby 3 lat, oraz grzywnę w wymiarze 500 stawek dziennych po 50 złotych każda, za przestępstwo i przestępstwa skarbowe bezpośrednio związane z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą - Prawo energetyczne . Jak wynika z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS Powoda, w okresie od dnia 31 stycznia 2020 r. do dnia 25 stycznia 2021 r. Pan E. K. i Pani A. M. byli udziałowcami Przedsiębiorcy, każde z nich po (...) udziały o łącznej wysokości (...) zł, przy kapitale zakładowym Przedsiębiorcy w wysokości (...) zł. Co oznacza, że byli wyłącznymi wspólnikami spółki, posiadającymi całość udziałów (100%). Przy czym, osoby te zbyły posiadane udziały z dniem 12 stycznia 2021 r., na rzecz Pani A. K. i Pani M. M. . Słusznie wówczas przyjął Pozwany, że Pan E. K. i Pani A. M. , posiadali wobec Przedsiębiorcy znaczący wpływ, spełniając przy tym kryteria wynikające z art. 3 pkt 36 lit. e i f ustawy o rachunkowości . Przepis ten stanowi, że przez znaczący wpływ na inną jednostkę rozumie się niemającą znamion sprawowania kontroli lub współkontroli zdolność jednostki do wpływania na politykę finansową i operacyjną innej jednostki, w szczególności poprzez możliwość powoływania i odwoływania członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących lub posiadanie nie mniej niż 20 % ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym tej jednostki. Niewątpliwie zatem, Pan E. K. i Pani A. M. posiadali zdolność do kierowania polityką finansową i operacyjną spółki w celu osiągania korzyści ekonomicznych z jej działalności, poprzez możliwość powoływania i odwoływania członków zarządu oraz poprzez posiadanie nie mniej niż 20% głosów na zgromadzeniu wspólników. Wypełnione zostały tym samym przesłanki uzasadniające cofnięcie koncesji na obrót paliwami ciekłymi, określone w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo energetyczne . Wobec tego, nie mógł zostać uwzględniony pierwszy zarzut sformułowany w odwołaniu. Również drugi zarzut powodowej spółki był nieuzasadniony. Sąd nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ. Powtarzając poniekąd dokonane już wcześniej ustalenia faktyczne, warto tu wskazać, że Pan E. K. i Pani A. M. posiadali 100% udziałów w powodowej spółce. W dniu 31 stycznia 2020 r. zostali prawomocnie skazani za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe mające związek z przedmiotem działalności gospodarczej określonej ustawą – Prawo energetyczne , przy czym – w dniu 12 stycznia 2021 r. zbyli udziały, zaś wcześniej – zmienili Prezesa Zarządu. Prawidłowe było zatem stanowisko Pozwanego, który wskazał na brak podstaw do uznania, że dokonanie zmiany w zarządzie spółki i powołanie na Prezesa Zarządu Pana M. Z. (za Pana E. K. ) oraz sprzedaż udziałów w kapitale zakładowym, wynikały z innej przyczyny, aniżeli uniknięcie sankcji administracyjnej, tj. cofnięcia koncesji. Do tego, jak wynika z umowy sprzedaży, Pan E. K. i Pani A. M. zbyli po (...) udziały, osobom spokrewnionym za łączne kwoty (...) zł, więc znacznie poniżej ich wartości nominalnej ( (...) zł). Jednakże, w ocenie Sądu, okoliczności sprawy, które wystąpiły po wydaniu decyzji administracyjnej, uzasadniają jej uchylenie. Stanowisko to determinuje wyrok Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2022 r., wydany w sprawie o sygn. akt I KK 173/20. Na skutek wniesionych przez obrońców kasacji, Sąd ten uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w zaskarżonej części, tj. „(…) co do E. K. (pkt I.6.b) i d) oraz II. i IV.), co do A. M. (pkt I.7.a) oraz II i IV (…)”. Zdaniem Prezesa URE, zapadły przed Sądem Najwyższym ww. wyrok, nie ma znaczenia w toczącym się przed tut. Sądem postępowaniu, bowiem przepis art. 316 § 1 k.p.c. , nie znajduje zastosowania w sprawach z zakresu regulacji energetyki. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności tej sprawy, z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. W orzecznictwie znany jest też pogląd, zgodnie z którym stosowanie art. 316 § 1 k.p.c. konieczne jest wówczas, gdy zmiana stanu faktycznego i prawnego po wydaniu decyzji Prezesa Urzędu jest tak istotna, że bez jej uwzględnienia nie byłoby możliwe wydanie właściwego wyroku (Wyrok SN z 4.03.2014 r., III SK 35/13, System Informacji Prawnej LEX nr 1463898) a także, gdy dochodzi do uchylenia decyzji wcześniejszej z powodów rzutujących na dopuszczalność lub prawidłowość ukształtowania obowiązków regulacyjnych w tej decyzji wcześniejszej, na której zostały oparte decyzje późniejsze, które mają charakter wykonawczy w stosunku do decyzji wcześniejszej i przez to pozbawione są autonomicznego charakteru (Postanowienie SN z 13.08.2013 r., III SK 64/12, System Informacji Prawnej LEX nr 1380978). Wprawdzie, zasadą jest, że na skutek wniesienia odwołania od decyzji organu administracji, przedmiotem oceny sądu jest zasadność wydanej przez ten organ decyzji administracyjnej w dacie jej wydania lecz w tym przypadku, okoliczności sprawy, które wystąpiły po wydaniu decyzji, poniekąd wymuszają stwierdzenie, że mamy do czynienia z wyjątkiem od tej reguły. Wobec tego, powinna zostać zastosowana zasada sformułowana w art. 316 § 1 k.p.c. dotycząca orzekania według stanu rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy. Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu, stoi na stanowisku, iż stosowanie art. 316 § 1 k.p.c. w opisanym wyżej stanie faktycznym – tj. z uwzględnieniem rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku Sądu Najwyższego – służy zapewnieniu odpowiednich gwarancji proceduralnych podmiotowi, na którego została nałożona sankcja administracyjna w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej, reglamentowanej przez Państwo. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, prawomocny wyrok karny Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wydany wobec P. A. M. i P. E. K. , stanowił podstawę do cofnięcia Powodowi koncesji, wobec uznania, iż wystąpiły okoliczności z art. 33 ust. 3 pkt 6 ustawy – Prawo energetyczne . Wyrok ten został jednak uchylony na mocy orzeczenia Sądu Najwyższego w części, tj. „(…) co do E. K. (pkt I.6.b) i d) oraz II. i IV.), co do A. M. (pkt I.7.a) oraz II i IV (…)”. Trzeba zatem uznać, że nie istnieje już w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie, które w dacie wydania przez organ decyzji stanowiło podstawę do cofnięcia Przedsiębiorcy koncesji. Dlatego też, uchylenie przez Sąd Najwyższy wyroku skazującego wobec E. K. i A. M. , należy potraktować jako szczególną okoliczność, uzasadniającą zastosowanie art. 316 § 1 k.p.c. Na marginesie warto dodać, że w toku postępowania przed tut. Sądem, strona powodowa przedstawiła zaświadczenia dotyczące Pana E. K. (z 31 sierpnia 2022 r.) i Pani A. M. (z 2 września 2022 r.), z których wynika, iż osoby te nie figurują w kartotece karnej krajowego rejestru karnego (k. 143, 144 akt sąd.). Choć zarzuty odwołania w istocie były bezzasadne, to zaskarżona decyzja została uchylona, z powodu zapadłego przed Sądem Najwyższym wyroku uchylającego prawomocne rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wobec Pana E. K. i Pani A. M. . Okoliczność ta ma zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie przed tut. Sądem i winna prowadzić do uchylenia zaskarżonej przez spółkę decyzji administracyjnej. W tych konkretnych okolicznościach, Sąd postanowił o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c. O kosztach procesu rozstrzygnięto, zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, przyjmując, że Pozwany, jako strona przegrywająca sprawę, zobowiązany jest do zwrotu Powodowi kosztów procesu, które obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 720 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a także opłatę sądową od odwołania w kwocie 1000 zł. SSO Ewa Malinowska
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę