XVII AmE 229/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy częściowo zmienił decyzję Prezesa URE dotyczącą kary pieniężnej za nieprzestrzeganie obowiązków w zakresie efektywności energetycznej, usuwając z niej błędne wskazanie strony, ale oddalił odwołanie w pozostałej części.
Syndyk masy upadłości (...) S.A. odwołał się od decyzji Prezesa URE nakładającej karę pieniężną za niewywiązanie się z obowiązku realizacji przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej w 2019 roku. Syndyk zarzucał m.in. błędną interpretację przepisów dotyczących roku poprzedniego oraz nieuwzględnienie trudnej sytuacji finansowej spółki w upadłości. Sąd Okręgowy uznał za zasadny zarzut formalny dotyczący wskazania strony postępowania, zmieniając decyzję w tym zakresie. Pozostałe zarzuty, w tym dotyczące interpretacji przepisów materialnych i wymiaru kary, zostały oddalone jako bezzasadne.
Sprawa dotyczyła odwołania Syndyka masy upadłości (...) S.A. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, która nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości ponad 314 tys. zł za niewywiązanie się z obowiązku realizacji przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej w 2019 roku. Syndyk podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym błędną interpretację sformułowania „roku poprzedniego” przy ustalaniu wysokości kary oraz niezastosowanie przepisów dotyczących odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na trudną sytuację finansową spółki. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa upadłościowego, wskazując, że syndyk działa w imieniu własnym, a nie w imieniu upadłego. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał zarzut dotyczący wskazania strony formalnej za zasadny i zmienił zaskarżoną decyzję w tym punkcie, usuwając stwierdzenie, że syndyk działa w imieniu spółki. W pozostałej części odwołanie zostało oddalone. Sąd podzielił stanowisko Prezesa URE co do interpretacji „roku poprzedniego” jako roku poprzedzającego orzeczenie o karze, powołując się na jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych. Oddalono również zarzut nieuwzględnienia sytuacji finansowej spółki, wskazując, że Prezes URE dokonał analizy aktywów i środków pieniężnych, a sam fakt upadłości nie wyklucza nałożenia kary. Sąd uznał również, że nie zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary, gdyż spółka nie zrealizowała obowiązku w ogóle. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, syndyk jest stroną formalną postępowania, ale stroną materialnoprawną jest upadły przedsiębiorca.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach prawa upadłościowego (art. 144, 160), zgodnie z którymi syndyk prowadzi postępowania w imieniu własnym na rzecz upadłego. Stwierdzono, że choć syndyk jest stroną formalną, to obowiązki i kary dotyczą upadłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji w punkcie 1 i 2, oddalenie odwołania w pozostałej części
Strona wygrywająca
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (w części oddalenia odwołania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości (...) S.A. w upadłości | osoba_fizyczna | powód |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
| (...) S.A. w upadłości | spółka | przedsiębiorca |
Przepisy (17)
Główne
u.e.e. art. 39 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o efektywności energetycznej
Kara pieniężna za niedopełnienie obowiązku realizacji przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej.
u.e.e. art. 39 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o efektywności energetycznej
Kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty zastępczej.
u.e.e. art. 40 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o efektywności energetycznej
Maksymalna wysokość kary pieniężnej nie może być wyższa niż 10% przychodu ukaranego przedsiębiorcy osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.
pr. upadł. art. 144 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo upadłościowe
Postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Syndyk prowadzi je na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
pr. upadł. art. 160 § § 1 i 2
Ustawa Prawo upadłościowe
Syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego i nie odpowiada za zobowiązania zaciągnięte w sprawach dotyczących masy upadłości.
u.e.e. art. 10 § ust. 1
Ustawa o efektywności energetycznej
Obowiązek realizacji przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej.
u.e.e. art. 14 § ust. 1
Ustawa o efektywności energetycznej
Zakres obowiązku uzyskania oszczędności energii finalnej.
Pomocnicze
u.e.e. art. 40 § ust. 2
Ustawa o efektywności energetycznej
Przy ustalaniu wysokości kary Prezes URE uwzględnia zakres naruszeń, powtarzalność naruszeń oraz możliwości finansowe ukaranego podmiotu.
u.e.e. art. 41
Ustawa o efektywności energetycznej
Możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, jeżeli zakres naruszeń jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.
k.p.c. art. 479 53 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 14 § ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia minimalnej stawki wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa orzekania w postępowaniu administracyjnym.
pr. energ. art. 30 § ust. 1
Ustawa Prawo energetyczne
Podstawa prawna działania Prezesa URE.
u.e.e. art. 11 § ust. 3
Ustawa o efektywności energetycznej
Możliwość realizacji obowiązku poprzez uiszczenie opłaty zastępczej.
u.e.e. art. 20 § ust. 1
Ustawa o efektywności energetycznej
Świadectwo efektywności energetycznej.
u.e.e. art. 25
Ustawa o efektywności energetycznej
Audyt efektywności energetycznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia przepisów prawa upadłościowego dotyczących wskazania strony formalnej w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Błędna interpretacja sformułowania „roku poprzedniego” przy ustalaniu wysokości kary. Nieuwzględnienie trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy w upadłości. Niezastosowanie przepisu o odstąpieniu od wymierzenia kary. Brak podstaw do uchylenia decyzji w całości.
Godne uwagi sformułowania
syndyk działa w imieniu własnym na rachunek upadłego stroną w znaczeniu formalnym jest syndyk, zaś stroną w znaczeniu materialnym jest upadły wykładnia "roku poprzedniego" jako roku poprzedniego w stosunku do daty orzeczenia o karze (ukarania) jest odpowiednia do celu regulacji sam fakt ogłoszenia upadłości powoduje, że nie powinna zostać mu wymierzona żadna kara
Skład orzekający
Dariusz Dąbrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa upadłościowego w kontekście postępowań administracyjnych oraz stosowanie przepisów o efektywności energetycznej, w tym ustalanie wysokości kar pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy w upadłości i interpretacji przepisów dotyczących efektywności energetycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego – jak upadłość wpływa na odpowiedzialność za naruszenia prawa i kary pieniężne, a także interpretacji przepisów dotyczących efektywności energetycznej.
“Upadłość spółki nie chroni przed karami? Sąd wyjaśnia, jak działa prawo energetyczne w obliczu bankructwa.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 720 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVII AmE 229/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Dariusz Dąbrowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Iwona Hutnik po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości (...) S.A. w upadłości w C. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 21 grudnia 2023 roku Nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w punkcie 1) i 2) w ten sposób, że usuwa stwierdzenie „w imieniu, której działa Pan J. P. Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. ”, 2. oddala odwołanie w pozostałej części, 3. zasądza od powoda Syndyka masy upadłości (...) S.A. w upadłości w C. na rzecz pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Dariusz Dąbrowski XVII AmE 229/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 w związku z art. 39 ust. 2 oraz art. 40 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2166 ze zm.) oraz z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1385 ze zm.), a także z art. 104 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: (...) S.A. w upadłości w imieniu której działa Pan J. P. Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. (zwanego dalej : „Przedsiębiorcą”), posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...) , orzekł, że: 1) przedsiębiorca: (...) S.A. w upadłości w imieniu której działa Pan J. P. Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. , nie wywiązał się za 2019 r. z określonego w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r. - zwanej dalej: „Ustawą”), obowiązku realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędność energii finalnej w wysokości określonej w art. 14 ust. 1, potwierdzonego audytem efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 25, lub uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki świadectwa efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy – z zastrzeżeniem art. 11, 2) za zachowanie opisane w punkcie pierwszym wymierzył przedsiębiorcy: (...) S.A. w upadłości w imieniu której działa Pan J. P. Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. , karę pieniężną w kwocie 314 247,23 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Syndyk masy upadłości (...) S.A. w upadłość, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie następujących przepisów: 1. prawa materialnego: a) art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej poprzez jego nieprawidłową interpretację polegającą na niewłaściwym ustaleniu treści sformułowania „roku poprzedniego” a nadto poprzez ustalenie wysokości kary w oparciu wyłącznie o stosunek do przychodu z roku poprzedniego. b) art. 40 ust. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie bardzo trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy pozostającego w upadłości. c) art. 41 ustawy poprzez jego niezastosowanie i nierozważenie przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na zaprzestanie przez (...) S.A. naruszania ustawowych obowiązków oraz znikomości naruszenia. 2. przepisów postępowania: art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 160 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe poprzez ich niewłaściwą interpretację i ustalenie, że Syndyk działa w imieniu (...) S.A. podczas gdy syndyk działa w imieniu własnym na rachunek upadłego, a jego udział w postepowaniu administracyjnym ma charakter wyłącznie formalny (nie jest adresatem materialnoprawnego obowiązku). Wobec powyższe spółka wniosła o: 1) zmianę zaskarżonej decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary; ewentualnie o: 2) uchylenie zaskarżonej decyzji, 3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na odwołanie Pozwany wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją Prezesa URE z dnia 27 listopada 2000 r. ( (...) ), została udzielona Przedsiębiorcy koncesja na obrót energią elektryczną na okres od dnia 30 listopada 2000 r. do dnia 30 listopada 2030 r. Decyzją Prezesa URE z dnia 27 listopada 2000 r. ( (...) ), została udzielona Przedsiębiorcy koncesja na wytwarzanie energii elektrycznej na okres od dnia 30 listopada 2000 r, do dnia 30 listopada 2030 r. Decyzją Prezesa URE z dnia 27 listopada 2000 r. ze zm., ( (...) ), została udzielona Przedsiębiorcy koncesja na wytwarzanie ciepła na okres od dnia 30 listopada 2000 r. do dnia 30 listopada 2030 r. Ponadto decyzją Prezesa URE z dnia 27 listopada 2000 r. ( (...) ), została udzielona Przedsiębiorcy koncesja na obrót paliwami gazowymi na okres od dnia 30 listopada 2000 r. do dnia 30 listopada 2030 r. (bezsporne) W ramach prowadzonej działalności Przedsiębiorca w 2019 r. dokonał sprzedaży do odbiorców końcowych przyłączonych do sieci: energii elektrycznej w ilości 12 652,486 MWh, ciepła w ilości 353 801,000 GJ, gazu ziemnego w ilości 2 400,126 MWh, co odpowiada łącznie 9 744,683 toe, a zatem był zobowiązany do uzyskania oszczędności energii finalnej w wysokości 146,170 toe. (bezsporne, informacje Przedsiębiorcy z dnia 13.02.2023 r. i 17.04.2023 r. k. 5- 10, 12- 17 akt. admin.) Przedsiębiorca nie zrealizował przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej, nie przedstawił do umorzenia Prezesowi URE świadectw efektywności energetycznej do dnia 30 czerwca 2022 r. oraz do dnia 30 czerwca 2020 r. nie uiścił opłaty zastępczej. Brakująca ilość energii finalnej koniecznej do jego wypełnienia za 2019 r. wynosi 146,170 toe. (bezsporne) Pismem z dnia 10 maja 2023 r. Prezes URE zawiadomił (...) S.A. w upadłości o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem możliwości nieprzestrzegania za rok 2019 określonego w art. 10 ust 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, obowiązku realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej. Wezwano jednocześnie (...) S.A. w upadłosci do przesłania wszelkich dokumentów dotyczących sytuacji finansowej powoda (w szczególności bilansu oraz rachunku zysków i strat) oraz oświadczenia o wysokości przychodu uzyskanego w roku 2022 z działalności koncesjonowanej. (zawiadomienie Prezesa URE, k. 1- 2 akt admin.) Przedsiębiorca nadesłał żądane dokumenty pismem z dnia 1 czerwca 2023 r. (pismo (...) S.A. . w upadłości k. 21- 23 akt admin.) Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane. Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzut naruszenia przepisu art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 160 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe należy uznać za prawidłowy. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Ponadto, art. 160 prawa upadłościowego stanowi, że w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego (§ 1) i syndyk nie odpowiada za zobowiązania zaciągnięte w sprawach dotyczących masy upadłości (§ 2). Z powyższych przepisów wynika, że stroną w znaczeniu formalnym jest syndyk (tj. po ogłoszeniu upadłości tylko syndyk może wszcząć postępowanie i tylko przeciwko syndykowi postępowanie może być wszczęte), zaś stroną w znaczeniu materialnym jest upadły (to na jego rzecz, a nie na rzecz syndyka, toczy się postępowanie; to upadły, a nie syndyk odpowiada za zobowiązania które powstają po ogłoszeniu upadłości; a zmiany stosunków prawnych odnoszą się do upadłego, a nie do syndyka). Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 16.01.2009 r. (III CSK 244/08). Sąd Najwyższy zauważył, że: świadczenia dochodzone przez syndyka lub przeciwko niemu podlegają zasądzeniu na rzecz lub od upadłego; podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony; brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków (podobnie np: wyrok SN z 7.10.2004 r. IV CK 86/04; postanowienie SN z dnia 21.07.2011 r. V CZ 37/11). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że stroną w znaczeniu formalnym jest syndyk (...) S.A. w upadłości, zaś stroną w znaczeniu materialnym jest (...) S.A. w upadłości. W konsekwencji to Przedsiębiorca (czyli (...) S.A. w upadłości) nie wywiązał się z określonych obowiązków, i to Przedsiębiorcy została wymierzona kara pieniężna za niewywiązanie się z tych obowiązków. Skutkowało to zmianą treści decyzji, o czym stanowi pkt 1 wyroku. W pozostałej części odwołanie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2166 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r. m.in. przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej (tj. przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania lub obrotu energią elektryczną, ciepłem lub gazem ziemnym i sprzedające energię elektryczną, ciepło lub gaz ziemny odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) są obowiązane zrealizować przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej w wysokości określonej w art. 14 ust. 1 , potwierdzone audytem efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 25 , lub uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwo efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 1 - z zastrzeżeniem art. 11 . W myśl art. 11 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.) podmiot może również zrealizować obowiązek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 , za 2019 r. i za każdy kolejny rok, uiszczając opłatę zastępczą, jeżeli w transakcjach sesyjnych w ciągu roku kalendarzowego, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 , nie nabył praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej z uwagi na fakt, że cena praw majątkowych wynikających z tych świadectw była wyższa niż wysokość jednostkowej opłaty zastępczej, o której mowa w art. 12 ust. 2 i 3, lub z uwagi na niewystarczającą liczbę ofert sprzedaży tych praw. Natomiast zakres obowiązku – w odniesieniu do podmiotów, o których mowa powyżej - został określony w art. 14 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.), zgodnie z którym podmioty zobowiązane są obowiązane uzyskać w każdym roku oszczędność energii finalnej w wysokości 1,5% ilości energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego, wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego, sprzedanych w danym roku odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszonej o ilość energii zaoszczędzonej przez odbiorców końcowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej , określonej w oświadczeniu wskazanym w tym przepisie. Wreszcie zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej , karze pieniężnej podlega ten kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy. Ponadto zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o efektywności energetycznej karze pieniężnej podlega ten kto nie uiszcza opłaty zastępczej w przypadku, o którym mowa w art. 11 . Stosownie do art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadkach, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1-5 , nie może być wyższa niż 10% przychodu ukaranego przedsiębiorstwa energetycznego, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Ponadto zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o efektywności energetycznej ustalając wysokość kar pieniężnych, o których mowa w art. 39 ust. 1 , Prezes URE uwzględnia zakres naruszeń, powtarzalność naruszeń oraz możliwości finansowe ukaranego podmiotu. Bezspornym w sprawie jest, że Przedsiębiorca dopuścił się popełnienia deliktu administracyjnego określonego w zaskarżonej decyzji. Z informacji przekazanych przez powoda zawartych w aktach administracyjnych wynika, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (...) S.A. w upadłości w 2019 r. dokonał sprzedaży do odbiorców końcowych przyłączonych do sieci: a) energii elektrycznej w ilości 12 652,486 MWh, b) ciepła w ilości 353 801,000 GJ, c) gazu ziemnego w ilości 2 400,126 MWh. W związku z powyższym, (...) S.A. był zobowiązany do uzyskania oszczędności energii finalnej w wysokości 146.170 toe (co odpowiada opłacie zastępczej w wysokości 241 728.64 zł). Powód nie zaprzeczył, że nałożonych na niego ustawą o efektywności energetycznej obowiązków nie wypełnił. Powód zarzucił zaś Prezesowi URE nieprawidłową interpretację art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej , a konkretnie użytego tam sformułowania „roku poprzedniego”. Zgodnie bowiem z tym przepisem: „wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadkach, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, nie może być wyższa niż 10 % przychodu ukaranego przedsiębiorstwa energetycznego lub odbiorcy końcowego, lub towarowego domu maklerskiego, lub domu maklerskiego, o których mowa w art. 10 ust. 2, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.”. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko pozwanego, tym bardzie, że znajduje ona odzwierciedlenie w jednolitym dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Sąd Najwyższy wprost wypowiedział się już w analogicznej kwestii na gruncie ustawy - Prawo energetyczne wskazując w wyroku z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt III SK 39/08, że „Wbrew skardze nie budzi także zastrzeżeń interpretacja "roku poprzedniego", o którym jest mowa w art 56 ust 3 Prawa energetycznego . Przepis ten określa tę przesłankę wysokości kary pieniężnej, która dotyczy sytuacji ekonomicznej ukaranego przedsiębiorcy, uwzględniającej przychód osiągnięty „w poprzednim roku podatkowym". Chodzi tu o określenie górnej granicy kary pieniężnej, która "nie może przekroczyć 15 % przychodu ukaranego przedsiębiorstwa". Powyższa norma, co należy podkreślić, dotyczy tylko ekonomicznego aspektu kary pieniężnej i to tylko w odniesieniu do sytuacji w jakiej znajduje się ukarany przedsiębiorca. Represyjność kary ma być ustalana, a nawet miarkowana (ograniczona) sytuacją podlegającego karze przedsiębiorcy, mierzoną poziomem uzyskanego przychodu. Przyjęta w zaskarżonym wyroku wykładnia "roku poprzedniego" jako roku poprzedniego w stosunku do daty orzeczenia o karze (ukarania) jest odpowiednia do celu regulacji; chodzi przecież o uwzględnienie aktualnej sytuacji ekonomicznej ukaranego przedsiębiorcy". Powyższe znalazło swoje potwierdzenie w kolejnych orzeczeniach Sądu Najwyższego (postanowienie z dnia 19 października 2012 r. w sprawie sygn. akt III SK 15/12, postanowienie z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt III SK/13/11) i Sądu Apelacyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 1 marca 2016 r. w sprawie sygn. akt VI ACa 190/15, wyrok z dnia 3 października 2012 r. w sprawie sygn. akt VI ACa 401/12, wyrok z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt VII AGa 704/21). Mając powyższe na uwadze, przedstawione orzecznictwo nie pozwala na sformułowanie twierdzeń, iż art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej jest skonstruowany niepoprawnie, jest niejasny czy też budzi wątpliwości interpretacyjne. Z tego też powodu Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia twierdzeń powoda przedstawionych w odwołaniu i uznał zarzut naruszenia art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej za bezpodstawny. Podobnie należy odnieść się do zarzutu naruszenia dyrektywy wymiaru kary pieniężnej z art. 40 ust. 2 ustawy z uwagi na nieuwzględnienie szczególnej sytuacji finansowej Przedsiębiorcy. W pierwszej kolejności zgodzić się należy z pozwanym, że powód nie wskazał jaka jego zdaniem kara przesłanki wymiaru kary by uwzględniała. Trudno w ten sposób odnieść się do twierdzeń Przedsiębiorcy, co rozumie on w przypadku deliktu, który popełnił, jako kara uwzględniająca sytuację powoda. Z treści odwołania może wynikać, że powód uważa, że postawienie go w stan upadłości powoduje, że nie powinna zostać mu wymierzona żadna kara. Powód nie przedstawił żadnej podstawy prawnej, z której mogłoby wynikać, że fakt pozostawania w upadłości ukaranego podmiotu miało przesądzać o tym, że brak jest podstaw do wymierzenia kary pieniężnej. Z treści uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że Prezes URE dokonał analizy sytuacji materialnej skarżącego i jednoznacznie wskazał, że posiadał on aktywa obrotowe w wysokości (...) zł oraz środki pieniężne w wysokości (...) zł, z czego zgromadził środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie (...) zł. Opierając się na powyższych danych pozwany przyjął, że stan finansowy powoda umożliwia mu zapłatę kary pieniężnej. Prezes URE wziął również pod uwagę pozostałe dyrektywy wymiaru kary z art. 41 ust. 2 ustawy. Należy przy tym podkreślić, że przedsiębiorca nie zrealizował obowiązku w (...) % tj. zakres naruszenia obowiązku wynosi (...) % co znalazło odzwierciedlenie w wymiarze kary pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, powód w żaden sposób nie wykazał, że Prezes URE naruszył treść art. 40 ust. 2 ustawy o efektywności energetycznej . W skarżonej decyzji zostały omówione wszystkie przesłanki wymiaru kary opisane w tym przepisie. Powód nie wykazał, aby dane przytoczone przez pozwanego nie były prawdziwe, nie wskazał również żadnej podstawy wskazującej na to, że sam fakt ogłoszenia upadłości powodować miałby nie możliwość nałożenia na Przedsiębiorcę kary w sposób określony przepisami ustawy o efektywności energetycznej . Nie ma racji również skarżący, wskazując, że Prezes URE naruszył swym działaniem art. 41 ustawy o efektywności energetycznej . Zgodnie z tym przepisem „Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 39 ust. 1 , jeżeli zakres naruszeń jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek, zanim Prezes URE powziął o tym wiadomość.”. Sąd podziela stanowisko Prezesa URE, że nie zaszły przesłanki do zastosowania tego przepisu w przedmiotowej sprawie. Przedsiębiorca nie zrealizował obowiązku w ogóle, a więc nie można przyjąć że doszło do ziszczenia się przesłanki zaprzestania naruszania prawa lub zrealizowania obowiązku. Do zaistnienia przesłanki koniecznej jest bowiem zrealizowanie tego obowiązku lub zaprzestanie naruszenia prawa, którego dotyczy postępowanie o wymierzenie kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie powód nie zrealizował obowiązku toteż na tą przesłankę nie może się powołać. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił wniesione przez Powoda odwołanie na podstawie art. 479 53 § 1 k.p.c. w pozostałej części. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na to, że co do zasady odwołanie zostało oddalone, należało uznać Powoda za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz Pozwanego zwrot kosztów procesu, które w sprawie niniejszej obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w minimalnej stawce 720,00 zł, ustalonej w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSO Dariusz Dąbrowski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI