Orzeczenie · 2019-11-08

XVII AmE 18/18

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2019-11-08
SAOSAdministracyjneochrona konkurencji i konsumentówWysokaokręgowy
prawo energetycznekara pieniężnaograniczenia w dostarczaniu energiibezpieczeństwo dostaw energiiUREodwołanie od decyzjisąd okręgowykontrola administracyjna

Sprawa dotyczyła odwołania (...) S.A. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE) z dnia 14 listopada 2017 r., którą nałożono na spółkę karę pieniężną w wysokości 30 612 zł za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. Spółka zarzuciła Prezesowi URE naruszenie przepisów Prawa energetycznego, w tym stosowanie wykładni rozszerzającej, naruszenie zasady 'nullum crimen sine lege' oraz konstytucyjnych zasad dotyczących prawa represyjnego. Argumentowała, że przepisy nie przewidują możliwości karania odbiorców w opisanej sytuacji, a ograniczenia zostały wprowadzone na podstawie przepisów, które nie stanowią samoistnej podstawy do nakładania kar. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił odwołanie, uznając decyzję Prezesa URE za prawidłową. Sąd stwierdził, że ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, wprowadzone na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego, były uzasadnione w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii i stanowiły podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a Prawa energetycznego. Sąd podkreślił, że w krytycznym momencie zagrożenia bezpieczeństwa energetycznego kraju, każde przekroczenie dopuszczalnego poboru mocy miało znaczenie i mogło zagrażać stabilności systemu. Sąd uznał, że spółka nie wykazała należytej staranności w organizacji swojej działalności, aby dostosować się do wprowadzonych ograniczeń, a jej argumenty dotyczące specyfiki produkcji nie mogły usprawiedliwić naruszenia prawa. Sąd oddalił również zarzut dotyczący odstąpienia od wymierzenia kary, uznając, że stopień szkodliwości czynu był większy niż znikomy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa energetycznego dotyczących ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w sytuacjach kryzysowych oraz zasad nakładania kar pieniężnych za ich naruszenie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kryzysu energetycznego i zastosowania przepisów Prawa energetycznego z okresu przed nowelizacjami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przez odbiorcę ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a Prawa energetycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego podlega karze pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a Prawa energetycznego, ponieważ przepis ten sankcjonuje ograniczenia wprowadzone na podstawie art. 11d ust. 3 Prawa energetycznego, który stanowi podstawę prawną dla działań operatora podjętych w oparciu o art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 11d ust. 3 Prawa energetycznego stanowi ogólną podstawę prawną dla działań operatora w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii, a art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego jedynie precyzuje zakres tych działań. W związku z tym, niestosowanie się do ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego jest objęte sankcją z art. 56 ust. 1 pkt 3a Prawa energetycznego.

Czy wykładnia przepisów Prawa energetycznego przez Prezesa URE, pozwalająca na nałożenie kary pieniężnej na odbiorcę za niestosowanie się do ograniczeń wprowadzonych w trybie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego, stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykładnia przepisów nie jest rozszerzająca, lecz systemowa i funkcjonalna, potwierdzająca możliwość objęcia sankcją zachowań odbiorców naruszających ograniczenia wprowadzone na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego.

Uzasadnienie

Sąd dokonał wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej przepisów art. 11c ust. 2 pkt 2 i art. 11d ust. 3 Prawa energetycznego, dochodząc do wniosku, że sankcja z art. 56 ust. 1 pkt 3a Prawa energetycznego obejmuje również naruszenie ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego.

Czy w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, niestosowanie się przez odbiorcę do wprowadzonych ograniczeń poboru mocy może być uznane za czyn o znikomym stopniu szkodliwości, uzasadniający odstąpienie od wymierzenia kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, każde przekroczenie dopuszczalnego poboru mocy ma znaczny stopień szkodliwości, ponieważ bezpośrednio zagraża sprawności krajowego systemu elektroenergetycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w krytycznym momencie zagrożenia bezpieczeństwa energetycznego kraju, każde, nawet niewielkie przekroczenie dopuszczalnego poboru mocy nosi w sobie znaczny stopień szkodliwości, co wyklucza możliwość zastosowania dobrodziejstwa odstąpienia od wymierzenia kary.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
Prezes Urzędu Regulacji Energetykiorgan_państwowypozwany

Przepisy (22)

Główne

p.e. art. 56 § ust. 2 i ust. 1 pkt 3a

Prawo energetyczne

Podstawa nałożenia kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej.

Pomocnicze

p.e. art. 11

Prawo energetyczne

Podstawa wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dostaw.

p.e. art. 11d § ust. 3

Prawo energetyczne

Umożliwia operatorom systemu elektroenergetycznego wprowadzanie ograniczeń w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w zakresie niezbędnym do usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa dostaw.

p.e. art. 11c § ust. 2 pkt 2

Prawo energetyczne

Określa możliwość wprowadzenia przez operatora ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 30 § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 355

Kodeks cywilny

Dotyczy należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej.

k.p.c. art. 479 § 53 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 42 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. art. § 5 § pkt 1

Szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. art. § 3 § ust. 4

Określa okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy sporządzaniu planu ograniczeń, aby nie powodowały zagrożenia dla życia, zdrowia, obiektów technologicznych ani zakłóceń w funkcjonowaniu kluczowych sektorów.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. art. § 9 § pkt 3

Określa stopnie zasilania od 11 do 20, gdzie 20 stopień oznacza moc bezpieczną.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. art. § 12

Ograniczenia w poborze energii elektrycznej są realizowane przez odbiorców stosownie do komunikatów operatorów o obowiązujących stopniach zasilania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. art. § 14 § ust. 2 pkt 3

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez powoda obowiązku stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. • Działania operatora systemu były uzasadnione w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii. • Niestosowanie się do ograniczeń stanowiło czyn o znacznym stopniu szkodliwości, uzasadniający nałożenie kary. • Wykładnia przepisów przez Sąd była prawidłowa i nie stanowiła wykładni rozszerzającej.

Odrzucone argumenty

Przepisy Prawa energetycznego nie przewidują możliwości karania odbiorców za niestosowanie się do ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 P.e. • Zastosowanie art. 56 ust. 1 pkt 3a P.e. w niniejszej sprawie stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. • Naruszenie zasady 'nullum crimen sine lege' i konstytucyjnej zasady wyłączności ustawy w sferze prawa represyjnego. • Przekroczenia nie wynikały z umyślnego działania, lecz ze specyfiki produkcji. • Niewłaściwe zastosowanie art. 56 ust. 6a P.e. poprzez nieodstąpienie od wymierzenia kary.

Godne uwagi sformułowania

każde, nawet najmniejsze przekroczenie poboru energii elektrycznej - może mieć kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju doprowadzając do awarii energetycznej. • w krytycznej sytuacji nawet niewielkie przekroczenie ustalonego poboru mocy w każdej chwili mogło doprowadzić do poważnej awarii całego systemu elektroenergetycznego. • każdy z odbiorców, także powód, powinien szczególnie w czasie obowiązywania 20 stopnia ograniczenia zasilania bezwzględnie stosować się do wynikających z tego obowiązków. • każde, nawet niewielkie przekroczenie dopuszczalnego poboru nosiło w sobie znaczny stopień szkodliwości, ponieważ bezpośrednio zagrażało sprawności maksymalnie obciążonego krajowego systemu elektroenergetycznego.

Skład orzekający

Andrzej Turliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa energetycznego dotyczących ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w sytuacjach kryzysowych oraz zasad nakładania kar pieniężnych za ich naruszenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kryzysu energetycznego i zastosowania przepisów Prawa energetycznego z okresu przed nowelizacjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu bezpieczeństwa energetycznego i interpretacji przepisów w sytuacji kryzysowej, co może być interesujące dla szerokiego grona odbiorców.

Czy naruszenie ograniczeń w poborze prądu w czasie kryzysu energetycznego to poważne przestępstwo?

Dane finansowe

kara pieniężna: 30 612 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst