XVII AMC 935/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpatrzył pozew Stowarzyszenia (...) w P. przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w K. dotyczący uznania za niedozwolone postanowienia wzorca umowy (§ 13 ust. 3 pkt 1 Regulaminu świadczenia usług banku internetowego) o treści: „Bank nie odpowiada szkody powstałe z przyczyn niezależnych od Banku, a w szczególności spowodowane działaniem siły wyższej, obejmujące m.in. strajki”. Powód argumentował, że klauzula ta stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną, sprzeczną z art. 385¹ k.c., gdyż niezgodnie z prawem ogranicza odpowiedzialność Banku. Pozwany Bank wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że działa z należytą starannością i nie ponosi odpowiedzialności za okoliczności od niego niezależne. Sąd, prowadząc kontrolę abstrakcyjną wzorca umownego, ustalił, że zakwestionowane postanowienie nie było negocjowane z konsumentami. Sąd uznał klauzulę za niedozwoloną, powołując się na art. 385¹ § 1 k.c. i art. 385³ pkt 2 i 9 k.c. Podkreślono, że wyłączenie odpowiedzialności za szkody spowodowane siłą wyższą, a w szczególności strajkiem, jest sprzeczne z przepisami kodeksu cywilnego (art. 471 k.c.) i dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Sąd wskazał, że strajk nie jest siłą wyższą w rozumieniu prawa, a Bank jako profesjonalista odpowiada za funkcjonowanie swojego przedsiębiorstwa. Sąd zakazał stosowania spornego postanowienia i zasądził koszty postępowania od pozwanego Banku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście odpowiedzialności banku, stosowanie przepisów o klauzulach abuzywnych do postanowień wyłączających odpowiedzialność za szkody spowodowane strajkiem.
Dotyczy głównie spraw konsumenckich i ochrony praw konsumentów w umowach z przedsiębiorcami, w szczególności bankami.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienie wzorca umowy banku wyłączające odpowiedzialność za szkody powstałe z przyczyn niezależnych od banku, w tym strajków, stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula ta jest sprzeczna z art. 385¹ k.c. i art. 385³ pkt 2 i 9 k.c., ponieważ wyłącza lub istotnie ogranicza odpowiedzialność banku wobec konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, nie została uzgodniona indywidualnie, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy. Ponadto, strajk nie jest siłą wyższą w rozumieniu prawa, a bank odpowiada za okoliczności związane z funkcjonowaniem swojego przedsiębiorstwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) w P. | instytucja | powód |
| Bank Spółdzielczy w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Za niedozwolone postanowienia umowne uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385³ § pkt 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 385³ § pkt 9
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które przyznają kontrahentowi uprawnienie do wiążącej interpretacji umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do staranności określonej przepisami ustawy, a jeżeli ustawy nie stanowi inaczej albo nie wynika to z właściwości zobowiązania – także do staranności wymaganej od osób, które ze względu na zajmowane stanowisko lub charakter działalności zawodowej podejmują czynności związane z wykonaniem zobowiązania.
k.p.c. art. 479³⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone jest kontrola abstrakcyjna wzorca umownego.
k.p.c. art. 479⁴²
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zakazuje stosowania postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 26
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa opłaty sądowe, w tym w sprawach o ochronę konsumentów.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa zasady obciążania stron kosztami sądowymi.
u.k.s.c. art. 96
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa przypadki, w których strona jest zwolniona od ponoszenia opłat sądowych.
u.p.b. art. 52
Ustawa – Prawo bankowe
Określa zasady prowadzenia działalności bankowej, w tym dotyczące odpowiedzialności banku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy wyłącza lub istotnie ogranicza odpowiedzialność banku wobec konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. • Postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie z konsumentem. • Postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. • Postanowienie rażąco naruszają interesy konsumenta. • Strajk nie jest siłą wyższą w rozumieniu prawa cywilnego. • Bank jako profesjonalista odpowiada za okoliczności związane z funkcjonowaniem swojego przedsiębiorstwa.
Odrzucone argumenty
Kwestionowany zapis wynika z ogólnie obowiązujących zasad odpowiedzialności kontraktowej. • Bank jako profesjonalista wykonuje swoje zadania z należytą starannością, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności. • Bank nie ponosi odpowiedzialności za okoliczności niezależne od niego.
Godne uwagi sformułowania
kontrola abstrakcyjna wzorca umownego • niedozwolone postanowienia umowne • sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • brak równowagi kontraktowej • siła wyższa jako przesłanka zwalniająca z odpowiedzialności deliktowej prowadzącego przedsiębiorstwo wprowadzane w ruch przy pomocy sił przyrody • brak zewnętrznego charakteru zdarzenia uniemożliwia uznanie za siłę wyższą strajku w przedsiębiorstwie
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście odpowiedzialności banku, stosowanie przepisów o klauzulach abuzywnych do postanowień wyłączających odpowiedzialność za szkody spowodowane strajkiem."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw konsumenckich i ochrony praw konsumentów w umowach z przedsiębiorcami, w szczególności bankami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach z bankami i wyjaśnia, dlaczego wyłączenie odpowiedzialności za strajk jest niedopuszczalne, co jest istotne dla wielu konsumentów.
“Czy bank może się wyłączyć z odpowiedzialności za strajk? Sąd mówi: NIE!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.