XVII AMC 8336/12

Powód J. P. wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia punktu 4.10 regulaminu sklepu internetowego pozwanego S. J. Postanowienie to brzmiało: "Klient dokonujący zakupu wyraża zgodę na przekazanie swojego adresu e-mail do (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. oraz przetwarzanie przez sklep oraz (...) sp. z o.o. swoich danych osobowych w celu wypełnienia ankiety z opinią o dokonanej transakcji w sklepie zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997 r.". Powód argumentował, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 Kodeksu cywilnego. Pozwany domagał się oddalenia powództwa, wskazując, że klauzula nie spełnia przesłanek abuzywności. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, który był między stronami bezsporny, a następnie przystąpił do merytorycznej oceny. Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone dokonuje się abstrakcyjnej oceny wzorca. Aby postanowienie było niedozwolone, musi spełniać cztery przesłanki: brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami, rażące naruszenie interesów konsumenta oraz nieokreślanie głównych świadczeń stron. Sąd stwierdził, że omawiane postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron. Przesłanka braku indywidualnego uzgodnienia nie miała znaczenia wobec abstrakcyjnego charakteru kontroli. Kluczowe okazały się przesłanki sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta. Sąd uznał, że dobre obyczaje wymagają, aby przedsiębiorca nie wykorzystywał swojej uprzywilejowanej pozycji kontraktowej. Kwestionowany zapis wymuszał zgodę konsumenta na wykorzystanie jego danych osobowych przez pozwanego i podmiot trzeci, nie tylko w celu realizacji umowy, ale także dla celów marketingowych, pozbawiając konsumenta możliwości swobodnego podjęcia decyzji. Sąd podkreślił, że zgoda na przetwarzanie danych musi być świadoma, wyraźna i swobodna, a nie blankietowa. Wobec tego, że bez zgody na wykorzystanie danych w celach marketingowych konsument nie mógłby zawrzeć umowy, sąd uznał dobrowolność podania danych za iluzoryczną. W rezultacie, na podstawie art. 385[1] § 1 kc, sąd uznał postanowienie wzorca za niedozwolone i na podstawie art. 479[42] § 1 kpc zakazał jego wykorzystywania w obrocie z konsumentami. Zarządzono publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 98 kpc, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 360 zł. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 kpc.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający