XVII AmC 664/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód – Stowarzyszenie (...) z siedzibą w P. – domagał się uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy pozwanego – (...) sp. z o.o. z siedzibą w A. – o treści: „Administrator nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowanie zamówienia lub wydłużenia czasu realizacji, jeżeli wina nie leży po jego stronie.”. Powód wskazał, że postanowienie to jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Podkreślił, że klauzule o analogicznej treści były już uznawane za niedozwolone i wpisywane do rejestru UOKiK. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że postanowienie nie jest abuzywne, a nawet jeśli byłoby sprzeczne z prawem, to jest nieważne, a nadto dokonał jego zmiany. Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne. Stwierdził, że sporne postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron, a przesłanka braku indywidualnego uzgodnienia ma znaczenie dla abstrakcyjnej kontroli wzorca. Sąd uznał, że klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, ponieważ przedsiębiorca nie powinien przenosić ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą na konsumentów, a także narusza ich interesy, w tym ekonomiczne. Klauzula ta wyłącza odpowiedzialność pozwanego za działania osób trzecich (np. przewoźników), podczas gdy zgodnie z art. 474 kc dłużnik odpowiada jak za własne działania za działania osób, z których pomocą wykonuje zobowiązanie. W braku tej klauzuli sytuacja prawna konsumenta byłaby korzystniejsza. Sąd uznał, że postanowienie jest niedozwolone na podstawie art. 385¹ § 1 kc i zakazał jego wykorzystywania w obrocie z konsumentami na podstawie art. 479⁴² § 1 kpc. Orzeczono o kosztach postępowania na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 385¹ § 1 kc w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorcy za działania podwykonawców i osób trzecich w obrocie konsumenckim.
Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki odpowiedzialności za podwykonawców. Sąd odrzucił argument o sprzeczności z art. 10 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienie wzorca umowy o treści „Administrator nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowanie zamówienia lub wydłużenia czasu realizacji, jeżeli wina nie leży po jego stronie.” stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwoloną klauzulę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula wyłącza odpowiedzialność przedsiębiorcy za działania osób trzecich (np. przewoźników), podczas gdy zgodnie z art. 474 kc dłużnik odpowiada jak za własne działania za działania osób, z których pomocą wykonuje zobowiązanie. Taka regulacja jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, ponieważ w braku tej klauzuli sytuacja prawna konsumenta byłaby korzystniejsza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | powód |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Dłużnik odpowiada jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonuje, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza. Przepis ten kształtuje odpowiedzialność przedsiębiorcy za podmioty trzecie opartą na zasadzie ryzyka.
k.p.c. art. 479 § 42 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz wykorzystywania uznanych za niedozwolone postanowień wzorca umowy w obrocie z konsumentami.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik zobowiązany jest do naprawienia szkody, chyba że jest ona następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności.
k.c. art. 473
Kodeks cywilny
Możliwość modyfikacji odpowiedzialności w umowie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 14 ust. 3 pkt. 2 w zw. z § 2 ust. 2
Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 ust. 1
Uzasadnienie nakazania pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
k.p.c. art. 479 § 44
Kodeks postępowania cywilnego
Zarządzenie publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. • Postanowienie wyłącza odpowiedzialność przedsiębiorcy za działania osób trzecich (art. 474 kc), co jest niedopuszczalne w obrocie konsumenckim. • W braku spornej klauzuli sytuacja prawna konsumenta byłaby korzystniejsza.
Odrzucone argumenty
Postanowienie nie jest abuzywne. • Postanowienie jest nieważne jako sprzeczne z normą ius cogens (art. 10 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów). • Pozwany dokonał zmiany kwestionowanego zapisu.
Godne uwagi sformułowania
dobre obyczaje to pozaprawne normy postępowania, którymi przedsiębiorcy winni się kierować • dobre obyczaje to normy postępowania polegające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej • naruszenie interesów konsumenta, aby było rażące, musi być doniosłe czy też znaczące • interes konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale też każdy inny, chociażby niewymierny • dłużnika obciążają także zachowania osób, za pomocą których wykonuje swoje zobowiązanie lub którym wykonanie go powierza • przepis ten kształtuje odpowiedzialność przedsiębiorcy za podmioty trzecie opartą na zasadzie ryzyka
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ § 1 kc w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorcy za działania podwykonawców i osób trzecich w obrocie konsumenckim."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki odpowiedzialności za podwykonawców. Sąd odrzucił argument o sprzeczności z art. 10 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami, a konkretnie odpowiedzialności sprzedawcy za działania osób trzecich, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i konsumentów.
“Czy sprzedawca może zrzucać winę za opóźnienia na podwykonawców? Sąd odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.