XVII AMC 4664/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa Stowarzyszenia (...) przeciwko M. K. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Powód domagał się zakazania wykorzystywania przez pozwaną postanowienia regulaminu księgarni internetowej, które brzmiało: „Księgarnia internetowa (...) .PL zastrzega sobie prawo do zmian niniejszego regulaminu w szczególności w przypadku zmiany obowiązujących przepisów prawa." Sąd uznał to postanowienie za niedozwolone i zakazał jego wykorzystywania w umowach z konsumentami. Uzasadnienie opierało się na tym, że postanowienie nie precyzowało, czy zmiany dotyczą umów już zawartych, czy tylko przyszłych, nie wskazywało innych ważnych przyczyn zmian poza zmianą przepisów, nie określało okresu przejściowego ani prawa konsumenta do odstąpienia od umowy. Sąd podkreślił, że takie postanowienie narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumentów, dając przedsiębiorcy zbyt szerokie pole do arbitralnych decyzji. Sąd nie obciążył pozwanej kosztami zastępstwa procesowego, uznając, że nie dała ona powodu do wytoczenia sprawy i uznała powództwo przy pierwszej czynności procesowej, a także zaprzestała stosowania spornego postanowienia po otrzymaniu pozwu. Nakazano publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 385¹ § 1 k.c. w kontekście klauzul pozwalających na jednostronne zmiany regulaminów w e-commerce, zwłaszcza gdy nie są precyzyjnie określone warunki i skutki tych zmian dla konsumentów.
Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki postępowania o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone. Nie stanowi przełomu, ale utrwala dotychczasowe orzecznictwo.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie wzorca umowy pozwalające na jednostronne zmiany regulaminu, w szczególności w przypadku zmiany przepisów prawa, jest niedozwolone w rozumieniu art. 385[1] § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest niedozwolone, jeśli nie precyzuje, czy zmiany dotyczą umów już zawartych, nie wskazuje innych ważnych przyczyn zmian, nie określa okresu przejściowego ani prawa do odstąpienia od umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumentów, ponieważ daje przedsiębiorcy zbyt szerokie pole do arbitralnych decyzji, wprowadza niepewność co do warunków umowy i nie informuje konsumenta o zmianach w sposób umożliwiający mu łatwe zapoznanie się z nimi.
Czy motywacja powoda (stowarzyszenia konsumentów) do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, motywacja powoda jest prawnie irrelewantna w postępowaniu o uznanie wzorca umowy za niedozwolone, którego celem jest ochrona interesu ogółu konsumentów.
Uzasadnienie
Postępowanie to ma charakter kontroli abstrakcyjnej i służy ochronie interesu ogółu konsumentów, a nie indywidualnej ochrony interesów powoda. Dlatego rzeczywiste pobudki powoda nie mają znaczenia dla merytorycznej oceny zakwestionowanego postanowienia.
Czy zaprzestanie stosowania niedozwolonego postanowienia wzorca umowy po wniesieniu pozwu wyłącza możliwość prowadzenia postępowania o uznanie go za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaprzestanie stosowania postanowienia nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania, którego celem jest uznanie go za niedozwolone i zakazanie stosowania z mocą wiążącą wobec osób trzecich.
Uzasadnienie
Intencją ustawodawcy było umożliwienie wszczynania i prowadzenia postępowań o uznanie wzorca umowy za niedozwolone także w sytuacji zaniechania stosowania takiego postanowienia, ponieważ przedmiotem postępowania jest uznanie go za niedozwolone, a nie nakazanie zaniechania stosowania.
Czy można obciążyć pozwanego kosztami zastępstwa procesowego, jeśli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał powództwo przy pierwszej czynności procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji można zastosować art. 101 k.p.c. i nie obciążać pozwanego kosztami procesu.
Uzasadnienie
Pozwany wykazał, że nie dał powodu do wytoczenia sprawy (zaprzestał stosowania spornego postanowienia po otrzymaniu pozwu) i uznał żądanie pozwu przy pierwszej czynności procesowej, co uzasadnia zastosowanie wyjątku od zasady odpowiedzialności strony za wynik procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Lista przykładowych postanowień umownych uznanych za niedozwolone, m.in. pkt 10: postanowienia uprawniające kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów następuje m.in. w razie nieuzasadnionego wszczęcia procesu.
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie o uznanie wzorca umowy za niedozwolone może być wszczęte i prowadzone także po zaniechaniu stosowania takiego postanowienia.
k.p.c. art. 479⁴⁰
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie o uznanie wzorca umowy za niedozwolone może być wszczęte i prowadzone także po zaniechaniu stosowania takiego postanowienia.
k.p.c. art. 479⁴² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zakazuje wykorzystywania w obrocie z udziałem konsumentów postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolone.
k.p.c. art. 479⁴⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy pozwala na jednostronne zmiany regulaminu bez wskazania przyczyn i terminu. • Postanowienie narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumentów. • Postanowienie nie precyzuje, czy zmiany dotyczą umów już zawartych. • Postanowienie nie określa okresu przejściowego ani prawa do odstąpienia od umowy.
Odrzucone argumenty
Motywacja powoda do wytoczenia sprawy jest istotna dla rozstrzygnięcia. • Zaprzestanie stosowania postanowienia po wniesieniu pozwu wyłącza możliwość prowadzenia postępowania. • Pozwana powinna zostać obciążona kosztami zastępstwa procesowego.
Godne uwagi sformułowania
dobre obyczaje to normy postępowania polecające na nie nadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. • na skutek stosowania przedmiotowego postanowienia narażony jest on na dyskomfort, poczucie dezinformacji i niepewności, co w relacjach pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem nie powinno mieć miejsca. • naruszenie interesów konsumenta, aby było rażące, musi być doniosłe czy też znaczące. • w przypadku kontroli in abstracto motywacja, jaką kieruje się powód przy wnoszeniu pozwu jest bowiem w zasadzie prawnie irrelewantna.
Skład orzekający
Dariusz Dąbrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ § 1 k.c. w kontekście klauzul pozwalających na jednostronne zmiany regulaminów w e-commerce, zwłaszcza gdy nie są precyzyjnie określone warunki i skutki tych zmian dla konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki postępowania o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone. Nie stanowi przełomu, ale utrwala dotychczasowe orzecznictwo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w regulaminach sklepów internetowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.
“Czy Twój regulamin sklepu internetowego może Cię zaskoczyć? Sąd zakazał klauzuli pozwalającej na dowolne zmiany!”
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.