XVII AMC 429/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. K. wniósł pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy pozwanego S. M. o treści: „ (...) nie ponosi odpowiedzialności za wybrakowane dostawy, względnie usługi wykonane przez zakłady obce, o ile nie zostanie udowodnione naruszenie staranności w wyborze wykonawców”. Powód argumentował, że klauzula ta wypełnia hipotezę art. 385[1] § 1 k.c., ponieważ jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, ograniczając odpowiedzialność przedsiębiorcy niezgodnie z art. 361 § 2 k.c. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że przepis ten określa zakres jego odpowiedzialności zgodnie z art. 361 § 1 k.c. i nie może odpowiadać za podmioty trzecie. Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, uznał powództwo za zasadne. Sąd ustalił, że pozwany prowadzi drukarnię internetową i posługuje się spornym wzorcem umowy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy postanowienie jest niedozwolone w świetle art. 385[1] § 1 k.c. Sąd stwierdził, że sporne postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron, nie było indywidualnie uzgodnione, a jego kontrola ma charakter abstrakcyjny. Sąd uznał, że klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, ponieważ przedsiębiorca nie powinien przenosić ryzyka swojej działalności na konsumentów i wykorzystywać swojej uprzywilejowanej pozycji kontraktowej. Ponadto, rażąco narusza interesy konsumentów, ograniczając ich prawo do pełnego odszkodowania. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 474 k.c., dłużnik odpowiada za działania osób trzecich, którym powierza wykonanie zobowiązania, na zasadzie ryzyka, a nie tylko winy w wyborze. W związku z tym, postanowienie wyłączające odpowiedzialność pozwanego, jeśli nie zostanie udowodnione naruszenie staranności w wyborze wykonawców, jest niezgodne z prawem. Sąd uznał klauzulę za niedozwoloną na podstawie art. 385[1] § 1 k.c., w szczególności mieszczącą się w hipotezie art. 385[3] pkt 2 k.c., i zakazał jej wykorzystywania w obrocie z konsumentami. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego i nakazano publikację wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 474 k.c. w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorcy za podwykonawców w umowach konsumenckich oraz stosowanie art. 385[1] k.c. do klauzul ograniczających odpowiedzialność.
Dotyczy umów konsumenckich i wzorców umownych. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy, które wyłącza odpowiedzialność przedsiębiorcy za usługi wykonane przez podmioty trzecie, chyba że zostanie udowodnione naruszenie staranności w ich wyborze, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385[1] § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest niedozwolone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, ponieważ ogranicza odpowiedzialność przedsiębiorcy w sposób niezgodny z art. 474 k.c., który nakłada odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich. Przedsiębiorca nie może przerzucać ryzyka swojej działalności na konsumenta w ten sposób.
Jaki jest zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy za działania podmiotów trzecich, którym powierza wykonanie zobowiązania, na gruncie Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przedsiębiorca odpowiada na zasadzie ryzyka, jak za własne działanie lub zaniechanie, zgodnie z art. 474 k.c.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 474 k.c. stanowi, iż dłużnik jest odpowiedzialny za działania i zaniechania osób, z którymi wykonuje zobowiązanie, lub którym je powierza, na zasadzie ryzyka, co oznacza odpowiedzialność wykraczającą poza przesłankę winy. Klauzula ograniczająca tę odpowiedzialność do winy w wyborze jest niezgodna z tym przepisem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. M. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, uwzględniając powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone, zakazuje jego wykorzystywania.
Pomocnicze
k.c. art. 385[3] § pkt 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik jest odpowiedzialny za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
W powyższych granicach dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że ponosi odpowiedzialność za szkodę na zasadzie odszkodowania.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 472
Kodeks cywilny
Jeżeli odpowiedzialność dłużnika zależy od istnienia pewnych okoliczności, o których dłużnik nie wie, a których nie mógł z łatwością sprawdzić, obowiązany jest on tylko do naprawienia szkody, o ile mógł ją przewidzieć.
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Kto z mocy ustawy lub umowy jest odpowiedzialny za czyn drugiej osoby, może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli udowodni, że nie ponosi winy w wyborze albo że osoba, której działanie mu jest przypisane, była wolna od winy.
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać strony przegrywającej w ogóle kosztami.
Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu, od której powód był zwolniony.
Dz. U. nr 163. poz. 1349 ze zm. art. 14 § ust. 3 pkt. 2 w zw. z § 2 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Ustalenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy za usługi podwykonawców jest sprzeczne z art. 474 k.c. • Ograniczenie odpowiedzialności przedsiębiorcy do winy w wyborze podwykonawcy jest niedozwolone w świetle art. 474 k.c. • Klauzula rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami.
Odrzucone argumenty
Pozwany twierdził, że klauzula określa zakres jego odpowiedzialności zgodnie z art. 361 § 1 k.c. i nie ponosi odpowiedzialności za podmioty trzecie. • Pozwany argumentował, że wykazanie braku winy w wyborze zwalnia go z odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
Przedsiębiorca nie powinien przenosić na konsumentów ryzyka związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. • Dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z którymi zobowiązanie wykonuje, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza (art. 474 k.c.). • Wadliwe wykonanie zamówienia poprzez wybrakowane dostawy lub usługi stanowi nienależyte wykonanie zobowiązania.
Skład orzekający
Adam Malinowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 474 k.c. w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorcy za podwykonawców w umowach konsumenckich oraz stosowanie art. 385[1] k.c. do klauzul ograniczających odpowiedzialność."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich i wzorców umownych. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, a konkretnie odpowiedzialności przedsiębiorcy za podwykonawców, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.
“Czy Twój wykonawca zawalił? Sprawdź, czy przedsiębiorca odpowiada za błędy podwykonawców!”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.