XVII AMC 3731/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód - Stowarzyszenie (...) w P. - domagał się uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: "Organizator zastrzega sobie prawo do unieważnienia (…) Konkursu w każdym czasie bez podania przyczyny" zawartego w pkt. 2.8 wzorca umowy "REGULAMIN KONKURSU (...)", którym posługuje się pozwany – (...) S.A. we W.. W ocenie powoda wskazane postanowienie wzorca umowy stanowi niedozwoloną klauzulę, gdyż jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 kc. Pozwany domagał się oddalenia powództwa, argumentując, że kwestionowany regulamin nie stanowi wzorca umowy, lecz przyrzeczenie publiczne zgodnie z art. 919 kc. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany zorganizował konkurs, którego regulamin zawierał sporne postanowienie. Sąd odrzucił zarzut pozwanego, uznając, że regulamin konkursu stanowi ofertę zawarcia umowy, a nie przyrzeczenie publiczne, ze względu na złożoność stosunku prawnego i konieczność złożenia wzajemnych oświadczeń woli przez uczestnika. Sąd uznał również, że powód miał legitymację czynną do wytoczenia powództwa. W ramach abstrakcyjnej kontroli wzorca, sąd stwierdził, że sporne postanowienie nie dotyczy głównych świadczeń stron. Spełnione zostały przesłanki sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta. Sąd uznał, że możliwość arbitralnego unieważnienia konkursu bez podania przyczyny stoi w sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, który liczył na jego przeprowadzenie do końca i możliwość wygrania nagrody. W związku z tym, sąd uznał postanowienie za niedozwolone i zakazał jego wykorzystywania, nakazał publikację wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz zasądził koszty procesu od pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385[1] kc w kontekście klauzul dotyczących możliwości unieważnienia konkursów przez organizatora, a także rozróżnienie między przyrzeczeniem publicznym a ofertą zawarcia umowy.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli w regulaminach konkursów. Ocena może być różna w zależności od specyfiki konkursu i jego regulaminu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie regulaminu konkursu pozwalające organizatorowi na jego unieważnienie w każdym czasie bez podania przyczyny stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi niedozwolone postanowienie umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że takie postanowienie narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, który liczy na przeprowadzenie konkursu do końca i możliwość wygrania nagrody. Arbitralna decyzja organizatora o unieważnieniu konkursu bez podania przyczyny jest niedopuszczalna.
Czy regulamin konkursu jest przyrzeczeniem publicznym czy ofertą zawarcia umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Regulamin konkursu stanowi ofertę zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że złożony stosunek prawny regulowany kilkudziesięcioma postanowieniami, wymagający wzajemnych oświadczeń woli i zgody uczestnika, nie mieści się w ramach instytucji przyrzeczenia publicznego, lecz stanowi ofertę zawarcia umowy o udział w konkursie.
Czy stowarzyszenie konsumentów ma legitymację czynną do wytoczenia powództwa o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stowarzyszenie ma legitymację czynną.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 479[38] § 1 k.p.c., stowarzyszenie, którego celem jest ochrona interesów konsumentów, ma prawo wytoczyć powództwo w takiej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) w P. | instytucja | powód |
| (...) S.A. we W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479[38] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Legitymację czynną do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone mają m.in. organizacje konsumenckie.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględniając powództwo zakazuje wykorzystywania w obrocie z udziałem konsumentów postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone.
Pomocnicze
k.c. art. 919
Kodeks cywilny
Przyrzeczenie publiczne jest takie, że organizator obiecuje zapłatę nagrody osobie, która wygra konkurs lub osiągnie inny określony wynik.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej.
k.c. art. 66 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nakazuje publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Regulamin konkursu stanowi ofertę zawarcia umowy, a nie przyrzeczenie publiczne. • Postanowienie o możliwości unieważnienia konkursu w każdym czasie bez podania przyczyny jest niedozwoloną klauzulą umowną. • Klauzula narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów. • Stowarzyszenie konsumentów ma legitymację czynną do wytoczenia powództwa.
Odrzucone argumenty
Regulamin konkursu stanowi przyrzeczenie publiczne. • Brak przesłanek z art. 385[1] kc.
Godne uwagi sformułowania
Organizator zastrzega sobie prawo do unieważnienia Konkursu w każdym czasie bez podania przyczyny • kwestionowany regulamin nie stanowi wzorca umowy, gdyż (...) jest przyrzeczeniem publicznym • nie można zatem mówić zbędności oświadczenia woli uczestnika konkursu, gdy do wzięcia w nim udziału konieczne jest wcześniejsze wyrażenie zgody na szereg warunków proponowanych przez przedsiębiorcę • przystąpienie do konkursu wymagało zatem złożenia wzajemnie sobie odpowiadających wyraźnych oświadczeń woli pozwanego i uczestnika, co innymi słowy oznacza zawarcie umowy • z natury uregulowania przyrzeczenia publicznego wynika, iż chodzi w nim o nieskomplikowaną relację prawną sprowadzającą się do prostego wykonania jednej oznaczonej czynności, za co obiecano nagrodę • Sąd dokonuje abstrakcyjnej oceny wzorca celem ustalenia, czy zawarte w nim klauzule mają charakter niedozwolonych postanowień umownych • aby uznać dane postanowienie umowne za niedozwolone musi ono spełniać cztery przesłanki tj.: (I) postanowienie nie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem, (II) ukształtowane przez postanowienie prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami, (III) powyższe prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta oraz (IV) postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron. • Poprzez dobre obyczaje rozumiemy pewien powtarzalny wzorzec zachowań, który jest aprobowany przez daną społeczność lub grupę. […]
Skład orzekający
Dariusz Dąbrowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście klauzul dotyczących możliwości unieważnienia konkursów przez organizatora, a także rozróżnienie między przyrzeczeniem publicznym a ofertą zawarcia umowy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli w regulaminach konkursów. Ocena może być różna w zależności od specyfiki konkursu i jego regulaminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska konkursów organizowanych przez firmy i potencjalnie krzywdzących klauzul w ich regulaminach. Pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami.
“Czy organizator konkursu może go unieważnić w każdej chwili? Sąd mówi: nie zawsze!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.