XVII AMC 3231/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. K. wniósł pozew przeciwko (...) Bank (...) S.A. o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy regulaminu kart kredytowych, które stanowiło, że bank może rozwiązać umowę z ważnych powodów, w tym "naruszenia przepisów prawa" przez Użytkownika Karty. Powód argumentował, że klauzula jest zbyt lakoniczna i daje bankowi uprawnienie do arbitralnej oceny zachowania konsumenta. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku legitymacji czynnej powoda, twierdząc, że tylko konsumenci posiadający zdolność kredytową mogą zawierać umowy kart kredytowych. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał zarzut braku legitymacji za niezasadny, wskazując, że do abstrakcyjnej kontroli wzorca wystarczy status konsumenta w rozumieniu art. 22¹ k.c., a kwestia zdolności kredytowej dotyczy konkretnej umowy. Sąd uznał kwestionowane postanowienie za niedozwolone na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. i art. 385³ pkt 9 k.c., stwierdzając, że jest ono sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, ponieważ przyznaje bankowi prawo do jednostronnej interpretacji umowy i oceny naruszenia przepisów prawa przez konsumenta, a także jest sformułowane zbyt ogólnie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania i zarządzono publikację prawomocnego wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385¹ i 385³ k.c. w kontekście klauzul bankowych dotyczących naruszenia przepisów prawa oraz kwestia legitymacji czynnej konsumenta w sprawach o kontrolę wzorców umownych.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli w umowach o kartę kredytową; banki mogły już zmienić swoje regulaminy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy, które pozwala bankowi na rozwiązanie umowy karty kredytowej z powodu "naruszenia przepisów prawa" przez użytkownika, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. i art. 385³ pkt 9 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolonym postanowieniem umownym.
Uzasadnienie
Postanowienie jest niedozwolone, ponieważ jest zbyt ogólne, nie precyzuje, naruszenie jakich przepisów prawa może skutkować wypowiedzeniem umowy, co daje bankowi możliwość jednostronnej interpretacji i arbitralnej oceny zachowania konsumenta. Jest to sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, prowadząc do nierówności stron.
Czy konsument, który nie wykazał zdolności kredytowej, posiada legitymację czynną do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument posiadający status konsumenta w rozumieniu art. 22¹ k.c. posiada legitymację czynną, niezależnie od posiadania zdolności kredytowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 479³⁸ § 1 k.p.c., legitymację czynną ma każdy, kto według oferty zawartej we wzorcu mógłby zawrzeć umowę. Status konsumenta jest wystarczający do abstrakcyjnej kontroli wzorca, a zdolność kredytowa jest okolicznością związaną z konkretną umową, a nie z prawem do kontroli wzorca.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Za niedozwolone postanowienia umowne uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385³ § pkt 9
Kodeks cywilny
Przykładowe niedozwolone postanowienia umowne, w tym te, które przyznają kontrahentowi uprawnienie do jednostronnej zmiany umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.p.c. art. 479³⁸ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wytoczenia powództwa o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, w tym każdego, kto według oferty zawartej we wzorcu mógłby zawrzeć umowę.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § ust. 2 pkt 2
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych art. 26 § ust. 1 pkt 6
Podstawa obciążenia pozwanego obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej.
k.p.c. art. 479⁴⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zarządzania publikacji prawomocnego wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula jest zbyt ogólna i nieprecyzyjna. • Bank ma prawo do jednostronnej interpretacji umowy. • Konsument nie miał wpływu na treść postanowienia. • Postanowienie narusza zasadę równości stron. • Postanowienie rażąco narusza interesy konsumenta.
Odrzucone argumenty
Powód nie posiada legitymacji czynnej z uwagi na brak zdolności kredytowej.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowane postanowienie wypełnia dyspozycję art. 385 § 1 kc oraz art. 385 3 pkt 9 kc • przesłanka w postaci „naruszenia przepisów prawa”, jako podstawa wypowiedzenia umowy przez Bank, jest sformułowana zbyt lakonicznie • pozwany nie zastrzega, by naruszenie przepisów prawa musiało być stwierdzone przez Sąd, co daje pozwanemu uprawnienie do arbitralnej oceny zachowania konsumenta pod kątem zgodności z prawem • obowiązek uzależnienia zawarcia umowy kredytu od pozytywnej oceny zdolności do spłaty w terminach zaciągniętego zobowiązania, nałożony jest na banki przez przepisy prawa bankowego • kwestia posiadania lub braku zdolności kredytowej jest okolicznością wykraczającą poza zakres abstrakcyjnej kontroli wzorca • badanie to jest ograniczone w tym wypadku do tego, czy J. K. jest konsumentem w rozumieniu art. 22 1 k.c. • kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • przyznaje przedsiębiorcy prawo do jednostronnej interpretacji umowy- dokonania oceny czy konsument naruszył przepisy prawa • Postanowienie jest sformułowane zbyt ogólnie, brak jest precyzyjnego określenia, naruszenie jakich przepisów może skutkować wypowiedzeniem umowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ i 385³ k.c. w kontekście klauzul bankowych dotyczących naruszenia przepisów prawa oraz kwestia legitymacji czynnej konsumenta w sprawach o kontrolę wzorców umownych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli w umowach o kartę kredytową; banki mogły już zmienić swoje regulaminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu bankowego (karty kredytowe) i ważnej dla konsumentów kwestii abuzywności klauzul umownych, a także interpretacji przepisów procesowych dotyczących legitymacji czynnej.
“Czy bank może wyrzucić Cię z karty kredytowej za "naruszenie przepisów prawa"? Sąd mówi: to klauzula abuzywna!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.