XVII AmC 3101/14

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2016-06-28
SAOSCywilneochrona konsumentówŚredniaokręgowy
ochrona konsumentówwzorzec umowyklauzula abuzywnabankowośćubezpieczenialegitymacja procesowaSąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Sąd Okręgowy oddalił powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone z powodu skierowania go przeciwko niewłaściwemu podmiotowi.

Powódka wniosła o uznanie za niedozwolone postanowień wzorca umowy ubezpieczeniowej dotyczących wartości wykupu, zarzucając ich abuzywność. Pozwany bank podniósł zarzut braku legitymacji procesowej, wskazując, że wzorzec pochodzi od ubezpieczyciela, a nie od niego. Sąd uznał zarzut za zasadny, oddalając powództwo z powodu skierowania go przeciwko niewłaściwemu podmiotowi.

Powódka H. Z. pozwem z dnia 9 czerwca 2014 r. wniosła o uznanie za niedozwolone dwóch postanowień zawartych we wzorcu umowy ubezpieczenia grupowego na życie z funduszem kapitałowym, kwestionując ich treść i sposób sformułowania. Pozwany (...) Bank S.A. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej biernej, ponieważ wzorzec umowny pochodził od ubezpieczyciela, a nie od banku. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że powódka zawarła umowę ubezpieczenia w oparciu o wzorzec opracowany przez (...) S.A. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, sprawy o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone podlegają ocenie abstrakcyjnej, a powództwo może być wytoczone przeciwko przedsiębiorcy, który oferuje zawarcie umowy z wykorzystaniem danego wzorca. Ponieważ wzorzec nie należał do pozwanego banku, sąd uznał, że powództwo zostało skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Wobec trafności zarzutu braku biernej legitymacji procesowej pozwanego, sąd oddalił powództwo jako bezzasadne i orzekł o kosztach postępowania na rzecz pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie jest właściwym podmiotem, jeśli wzorzec umowny nie stanowi jego oferty, a został opracowany przez inny podmiot (ubezpieczyciela).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powództwo zostało skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi, ponieważ wzorzec umowny, zawierający kwestionowane postanowienia, nie należał do pozwanego banku, lecz został sformułowany przez ubezpieczyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

(...) Bank spółki akcyjnej

Strony

NazwaTypRola
H. Z.osoba_fizycznapowódka
(...) Bank spółki akcyjnejspółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 479³⁶

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów do spraw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, prowadząc do abstrakcyjnej oceny kwestionowanych postanowień.

k.p.c. art. 479³⁸

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że powództwo w sprawach o uznanie wzorca umowy za niedozwolone może wytoczyć każdy, kto według oferty pozwanego przedsiębiorcy mógłby zawrzeć z nim umowę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania na rzecz strony wygrywającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut braku legitymacji procesowej biernej pozwanego, ponieważ wzorzec umowny nie pochodził od niego, a od ubezpieczyciela.

Odrzucone argumenty

Argumenty powódki dotyczące abuzywności postanowień wzorca umownego (niebadane merytorycznie z powodu oddalenia powództwa).

Godne uwagi sformułowania

Prowadzone na podstawie tego przepisu postępowanie polega na abstrakcyjnej ocenie kwestionowanych postanowień wzorca umownego pod kątem ich abuzywności w oderwaniu od treści konkretnej, zawartej z wykorzystaniem tego wzorca, umowy. Skoro więc z przedstawionego przez powoda dowodu wynika, że wzorzec umowny, zawierający wymienione w pozwie postanowienia, nie stanowi oferty pozwanego, uznać należało, iż powództwo zostało skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi.

Skład orzekający

Witold Rękosiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwość sądu i legitymacja procesowa w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, zwłaszcza w kontekście umów ubezpieczeniowych zawieranych za pośrednictwem banków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i proceduralnego, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii abuzywności postanowień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się ochroną konsumentów i prawem bankowym ze względu na kwestię legitymacji procesowej w sprawach o klauzule abuzywne, choć nie dotyczy merytorycznej oceny samych klauzul.

Czy bank zawsze odpowiada za klauzule w umowach ubezpieczeniowych? Sąd wyjaśnia, kto jest właściwym adresatem pozwu.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 77 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XVII AmC 3101/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Witold Rękosiewicz Protokolant: stażysta Aneta Gąsińska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa H. Z. przeciwko (...) Bank spółki akcyjnej z siedzibą w W. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone 1. oddala powództwo 2. zasądza od H. Z. na rzecz (...) Bank spółki akcyjnej w W. kwotę 77 zł (siedemdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Witold Rękosiewicz. Sygn. akt XVII AmC 3101/14 UZASADNIENIE H. Z. (powódka) pozwem złożonym w dniu 9 czerwca 2014 r. (data prezentaty Sądu), przeciwko (...) Bank S.A. w W. (Bank, pozwany) wniosła o: 1) uznanie za niedozwolone postanowienia zawartego w § 18 ust. 4 Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) o treści: „Wartość wykupu stanowi iloczyn Wartości rachunku udziałów oraz stawki procentowej Wartości rachunku udziałów (…)”, 2) uznanie za niedozwolone postanowienia zawartego w załączniku nr 1 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) o treści: „Wartość wykupu: Rok polisowy 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 % Wartości rachunku udziałów 10 15 20 30 40 50 60 70 75 85 92 93 94 95 97 ". Powódka wniosła również o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 9 grudnia 2011 roku zawarła ze stroną pozwaną umowę ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Przy zawieraniu umowy pozwana wykorzystała wzorzec umowny o nazwie (...) zawierający wymienione w pkt 1 pozwu postanowienie. Treść kwestionowanych postanowień nie była przedmiotem negocjacji i nie zostały one uzgodnione indywidualnie. Zdaniem strony powodowej wskazane postanowienia prowadzą do niesprawiedliwej dysproporcji praw i obowiązków stron stosunku zobowiązaniowego i korzystniej kształtują sytuację pozwanej kosztem konsumenta. Nakładają na powódkę obowiązek uiszczenia odpowiedniej opłaty w razie rozwiązania umowy, jednakże nie przewidują analogicznej opłaty w razie rozwiązania umowy przez pozwaną. Ponadto, postanowienia nie są jasno i jednoznacznie sformułowane. W szczególności z treści umowy nie wskazano, za jakie świadczenia pozwanego pobierana jest opłata. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut braku legitymacji procesowej biernej. Wskazał, że ubezpieczycielem jest zakład (...) S.A. w W. . Pozwany jest jedynie ubezpieczającym, to jest podmiotem odbierającym od powódki deklarację o przystąpieniu do ubezpieczenia. Wzorzec umowny, w którym znajdują się kwestionowane postanowienia i który wykorzystano do zawarcia umowy z powódką umowy ubezpieczenia, pochodzi od wspomnianego zakładu ubezpieczeń. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje: Powódka H. Z. w dniu 9 grudnia 2011 r. podpisała deklarację przystąpienia do umowy Ubezpieczenia na podstawie Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) w ramach umowy ubezpieczenia zawartej pomiędzy (...) S.A. a (...) Bank S.A. W Załączniku nr 1 do Deklaracji przystąpienia (k. 14) oraz w § 18 ust. 4 Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (...) (k.22) znajdowały się wymienione w pozwie postanowienia. Z treści § 30 Warunków Ubezpieczenia wynika, że zostały one przyjęte uchwałą Zarządu (...) S.A. nr 1 z dnia 22 listopada 2011 r. i obowiązują od dnia 1 grudnia 2011 r.(k.29). Stan faktyczny analizowanej sprawy został ustalony przez Sąd na podstawie informacji oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 479 36 k.p.c. do właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów ( (...) ) należą sprawy o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Prowadzone na podstawie tego przepisu postępowanie polega na abstrakcyjnej ocenie kwestionowanych postanowień wzorca umownego pod kątem ich abuzywności w oderwaniu od treści konkretnej, zawartej z wykorzystaniem tego wzorca, umowy. Z powyższego wynika, iż rozpoznawanie sporów powstałych na tle konkretnych, zawartych przez strony umów nie należy do właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Ponadto, stosownie do art. 479 38 k.p.c. powództwo w sprawach o uznanie wzorca umowy za niedozwolone może wytoczyć każdy, kto według oferty pozwanego przedsiębiorcy mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą postanowienie, którego uznania za niedozwolone dotyczy żądanie pozwu. Z treści § 30 przedstawionego przez powódkę dowodu w postaci Warunków Ubezpieczenia wynika, że wzorce umowne, zawierające kwestionowane postanowienia zostały sformułowane przez ubezpieczyciela (...) S.A. Oznacza to, że wzorce umowne, w których zamieszczone są sporne postanowienia, nie należą do pozwanego. Skoro więc z przedstawionego przez powoda dowodu wynika, że wzorzec umowny, zawierający wymienione w pozwie postanowienia, nie stanowi oferty pozwanego, uznać należało, iż powództwo zostało skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Wobec nie przedstawienia przez powoda dowodu przeciwnego, podniesiony w odpowiedzi na pozew zarzut braku biernej legitymacji procesowej pozwanego uznać należało za trafny. W tym stanie Sąd Okręgowy uznając , iż powód nie udowodnił, że wymienione w pozwie postanowienia były wykorzystywane przez pozwanego a żądanie powoda zostało skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi, oddalił powództwo jako bezzasadne. O zasądzeniu od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c. stosownie do wyniku sporu. SSO Witold Rękosiewicz.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI