XVII AMC 3/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Stowarzyszenie (...), wniosło o uznanie za niedozwolone i zakazanie stosowania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy „Regulamin programu lojalnościowego (...)” przedsiębiorcy (...) sp. z o.o., które brzmiało: „Uczestnik programu może zostać wykluczony przez (...) z udziału w programie, w każdym czasie, a w tym przypadku naruszenia przez niego postanowień Regulaminu.”. Powód argumentował, że klauzula ta jest abuzywna, ponieważ pozwala przedsiębiorcy na zerwanie umowy i wykluczenie konsumenta bez podania konkretnych przyczyn. Pozwany (...) sp. z o.o. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut nadużycia prawa procesowego (art. 5 k.c.) przez powoda, brak dowodów na pochodzenie i stosowanie wzorca przez pozwanego, a także kwestionując jego abuzywny charakter. Sąd Okręgowy uznał, że regulamin programu lojalnościowego stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Sąd nie miał wątpliwości co do pochodzenia wzorca od pozwanego, a ciężar dowodu w zakresie jego niestosowania spoczywał na przedsiębiorcy. Zakwestionowane postanowienie zostało uznane za niedozwolone zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ jego treść, pozwalająca na wykluczenie uczestnika w każdym czasie bez wskazania ważnych powodów, jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, wprowadzając niepewność co do trwałości umowy. Zarzut nadużycia prawa procesowego przez pozwanego został oddalony jako bezzasadny. W konsekwencji sąd uwzględnił powództwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul niedozwolonych w regulaminach programów lojalnościowych, stosowanie art. 385¹ k.c. w kontekście programów lojalnościowych, obrona praw konsumentów przed nadużyciami przedsiębiorców.
Dotyczy specyficznego postanowienia regulaminu programu lojalnościowego; ocena abuzywności zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie regulaminu programu lojalnościowego, które pozwala na wykluczenie uczestnika w każdym czasie, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula pozwalająca na wykluczenie uczestnika programu lojalnościowego w każdym czasie, bez podania ważnych powodów, jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, wprowadzając niepewność co do trwałości umowy.
Czy regulamin programu lojalnościowego stanowi wzorzec umowy w rozumieniu Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, regulamin programu lojalnościowego stanowi wzorzec umowy.
Uzasadnienie
Regulamin programu lojalnościowego, przygotowany jednostronnie przez przedsiębiorcę i skierowany do wszystkich konsumentów, kształtuje stosunek prawny i stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c.
Czy powództwo konsumenckie przeciwko przedsiębiorcy o uznanie postanowienia wzorca za niedozwolone może stanowić nadużycie prawa procesowego?
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo konsumenckie w obronie praw konsumentów nie stanowi nadużycia prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd oddalił zarzut nadużycia prawa procesowego (art. 5 k.c.), wskazując, że powód jako przedstawiciel konsumentów ma prawo bronić ich praw, a ograniczanie możliwości składania pozwów jest niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) | instytucja | powód |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
Pomocnicze
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
Ustalenie stosunku umownego między tymi samymi stronami na podstawie wzorca umowy następuje z chwilą, gdy konsument, mając możliwość zapoznania się z nim, nie podjął w tym czasie działania polegającego na odrzuceniu wzorca.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na uprawnienie wynikające z normy prawnej przeciwko osobie, z którą weszło się w określony stosunek prawny, jeżeli druga strona jest w tym stosunku prawnym w niekorzystnym położeniu, a osoba powołująca się na uprawnienie działa dla własnej korzyści.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
k.p.c. art. 479 42 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględnia powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone i zakazuje stosowania go.
k.p.c. art. 479 44
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w dzienniku urzędowym.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód z urzędu, jednakże strony mają obowiązek przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń lub w celu odparcia twierdzeń strony przeciwnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Regulamin programu lojalnościowego stanowi wzorzec umowy. • Zakwestionowane postanowienie jest niedozwoloną klauzulą umowną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumenta. • Pozwany nie wykazał, że nie stosował kwestionowanego wzorca. • Powództwo konsumenckie nie stanowi nadużycia prawa procesowego.
Odrzucone argumenty
Regulamin nie jest wzorcem umowy. • Powództwo stanowi nadużycie prawa procesowego (art. 5 k.c.). • Powód nie wykazał pochodzenia i stosowania wzorca przez pozwanego. • Wzorzec nie narusza dobrych obyczajów i interesów konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
Uczestnik programu może zostać wykluczony przez (...) z udziału w programie, w każdym czasie, a w tym przypadku naruszenia przez niego postanowień Regulaminu. • kwestionowany zapis spełnia przesłanki niedozwolonej klauzuli. • Z dobrymi obyczajami kłóci się zatem takie postępowanie, którego celem jest zdezorientowanie, wykorzystanie niewiedzy konsumenta przy kształtowaniu stosunku prawnego. • Takie postępowanie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, które nakazują wskazanie ważnego powodu dla rozwiązania umowy w taki sposób, aby konsument miał pewność, że jego zachowanie nie narazi go na zerwanie zawartej umowy przez przedsiębiorcę, co niewątpliwie narusza uzasadnione interesy konsumenta. • Niedopuszczalne jest ograniczanie prawa do sądu poprzez, jak to chce pozwany, reglamentowanie możliwości składania przeciwko niemu pozwów i określanie, czy i ile powód może złożyć pozwów.
Skład orzekający
Dariusz Dąbrowski
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul niedozwolonych w regulaminach programów lojalnościowych, stosowanie art. 385¹ k.c. w kontekście programów lojalnościowych, obrona praw konsumentów przed nadużyciami przedsiębiorców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postanowienia regulaminu programu lojalnościowego; ocena abuzywności zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie stosowanych programów lojalnościowych i potencjalnie krzywdzących dla konsumentów klauzul, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy Twój program lojalnościowy może Cię wyrzucić w każdej chwili? Sąd mówi 'nie'!”
Sektor
handel detaliczny
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.