XVII AMC 29159/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW dwunastu połączonych sprawach powodowie, w tym Stowarzyszenie (...) w Ł., domagali się uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy "Regulamin sklepu": „Złożenie zamówienia nie jest równoznaczne z jego przyjęciem. Sprzedawca może odmówić realizacji zamówienia, także bez podania przyczyny.”. Powodowie argumentowali, że klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wskazując również na jej wpis do rejestru klauzul abuzywnych. Pozwany, sprzedawca ekologicznych produktów, wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że od lipca 2013 roku stosuje zmieniony regulamin, a kwestionowany zapis pochodzi sprzed tego okresu. Sąd Okręgowy, po połączeniu spraw pod sygnaturą XVII AmC 29159/13, uznał powództwo za zasadne. Sąd ustalił, że pozwany stosował sporny wzorzec w ciągu sześciu miesięcy przed wniesieniem pozwu, co pozwalało na merytoryczną ocenę klauzuli zgodnie z art. 479 [39] kpc. Sąd odrzucił argument pozwanego o braku przedsądowego wezwania, wskazując, że przepisy nie nakładają takiego obowiązku w tego typu sprawach. Analizując klauzulę pod kątem art. 385 [1] § 1 kc, sąd stwierdził, że nie dotyczy ona głównych świadczeń stron, a jej stosowanie kształtuje prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza ich interesy, zwłaszcza przez nieprecyzyjne sformułowanie i możliwość odmowy realizacji zamówienia bez podania przyczyny. Sąd uznał klauzulę za niedozwoloną i zakazał jej wykorzystywania. W kwestii kosztów procesu, sąd, stosując art. 102 kpc, odstąpił od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego na rzecz powodów, uznając, że wytoczenie dwunastu odrębnych powództw w oparciu o ten sam wzorzec miało na celu uzyskanie nieuzasadnionej korzyści majątkowej i wywarcie presji na pozwanym. Koszty publikacji wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym przejął na rachunek Skarbu Państwa, a od pozwanego nakazał pobrać jedynie opłatę od pozwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385[1] kc w kontekście klauzul dotyczących odmowy realizacji zamówienia w sklepach internetowych, a także stosowanie art. 102 kpc w sprawach masowych dotyczących ochrony konsumentów.
Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki postępowania o uznanie klauzul za niedozwolone. Ocena kosztów procesu jest indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie wzorca umowy "Złożenie zamówienia nie jest równoznaczne z jego przyjęciem. Sprzedawca może odmówić realizacji zamówienia, także bez podania przyczyny." stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwoloną klauzulę umowną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, ponieważ nie reguluje głównych świadczeń stron, jest nieprecyzyjna, daje przedsiębiorcy nadmierną swobodę w odmowie realizacji zamówienia bez podania przyczyny, co może prowadzić do nadużyć i ograniczenia odpowiedzialności sprzedawcy.
Czy w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone istnieje obowiązek przedsądowego wezwania pozwanego do spełnienia żądania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa nie nakładają na stronę powodową takiego obowiązku w tego typu sprawach.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 479[37] kpc wyłączał stosowanie art. 479[12] § 2 kpc, który nakładał obowiązek przedsądowego wezwania w sprawach gospodarczych. Uchylenie tych przepisów nie przywróciło takiego obowiązku w postępowaniu o uznanie klauzul za niedozwolone.
Czy można wytoczyć powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone, jeśli pozwany zaniechał jego stosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli od zaniechania stosowania nie minęło sześć miesięcy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 479 [39] kpc, powództwo można wytoczyć, gdy pozwany zaniechał stosowania wzorca, o ile od tego zaniechania nie minęło sześć miesięcy. Momentem zaniechania jest wprowadzenie nowego wzorca umowy.
Czy sąd może odstąpić od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony wygrywającej w szczególnych wypadkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 kpc, uznając, że wytoczenie przez powodów dwunastu odrębnych powództw w oparciu o ten sam wzorzec miało na celu uzyskanie nieuzasadnionej korzyści majątkowej i wywarcie presji na pozwanym, co stanowiło wypadek szczególnie uzasadniony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. A. | osoba_fizyczna | powód |
| Stowarzyszenie (...) w Ł. | instytucja | powód |
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. N. | osoba_fizyczna | powód |
| I. H. | osoba_fizyczna | powód |
| P. P. | osoba_fizyczna | powód |
| M. H. | osoba_fizyczna | powód |
| W. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. R. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| G. S. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Aby uznać dane postanowienie umowne za niedozwolone, musi ono spełniać cztery przesłanki: (I) nie zostało indywidualnie uzgodnione, (II) ukształtowane prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami, (III) rażąco naruszają interesy konsumenta, oraz (IV) nie dotyczy głównych świadczeń stron sformułowanych w sposób jednoznaczny. W niniejszej sprawie przesłanka IV została spełniona, a przesłanki II i III również.
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone można wystąpić również wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego zaniechania nie minęło sześć miesięcy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 479¹² § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, uchylony, nakładał obowiązek przedsądowego wezwania w sprawach gospodarczych. W postępowaniu o uznanie klauzul za niedozwolone był wyłączony przez art. 479[37] kpc.
k.p.c. art. 479³⁷
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączał stosowanie art. 479[12] § 2 kpc w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
k.c. art. 102
Kodeks cywilny
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów postępowania albo nie obciążać jej kosztami w ogóle.
u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych dla stowarzyszeń ochrony konsumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Postanowienie wzorca umowy rażąco narusza interesy konsumentów. • Postanowienie wzorca umowy jest nieprecyzyjne i stwarza wątpliwości interpretacyjne. • Przedsiębiorca nie może odmówić realizacji zamówienia bez podania przyczyny. • Brak obowiązku przedsądowego wezwania w sprawach o uznanie klauzul za niedozwolone.
Odrzucone argumenty
Pozwany stosuje już zmieniony regulamin. • Powodowie nie kontaktowali się z pozwanym przed wytoczeniem powództwa. • Koszty procesu powinny być zasądzone od pozwanego na rzecz powodów.
Godne uwagi sformułowania
Złożenie zamówienia nie jest równoznaczne z jego przyjęciem. Sprzedawca może odmówić realizacji zamówienia, także bez podania przyczyny. • dobre obyczaje to normy postępowania polecające nienadużywania w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. • niepodanie przyczyny odmowy realizacji zamówienia może wywołać u klienta zawód, poczucie, że został oszukany, a także niedoinformowany o warunkach sprzedaży. • działanie polegające na wytoczeniu wielu powództw w oparciu o ten sam wzorzec miało służyć odniesieniu nieuzasadnionej korzyści majątkowej oraz wywarciu na pozwanego presji, aby zawarł tzw. ugodę pozasądową.
Skład orzekający
Jacek Łabuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście klauzul dotyczących odmowy realizacji zamówienia w sklepach internetowych, a także stosowanie art. 102 kpc w sprawach masowych dotyczących ochrony konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki postępowania o uznanie klauzul za niedozwolone. Ocena kosztów procesu jest indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, a sądowe uzasadnienie jasno wyjaśnia, dlaczego taka klauzula jest niedozwolona. Dodatkowo, rozstrzygnięcie o kosztach procesu pokazuje, jak sąd może reagować na nadużywanie procedury sądowej.
“Czy sprzedawca może odmówić realizacji Twojego zamówienia bez podania powodu? Sąd mówi: NIE!”
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.