XVII AmC 2730/11

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2012-05-31
SAOSCywilneochrona konsumentówŚredniaokręgowy
klauzula abuzywnawzorzec umowyochrona konsumentówprowizjeopłatySąd Ochrony Konkurencji i Konsumentówkodeks cywilny

Sąd Okręgowy zakazał spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej stosowania klauzuli pozwalającej na dowolną zmianę tabeli prowizji i opłat.

Powód (...) w P. pozwał (...) w W. o uznanie za niedozwolone postanowień wzorca umowy dotyczących możliwości zmiany tabeli prowizji i opłat. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał klauzulę za abuzywną, ponieważ nie precyzowała ona wystarczająco przypadków, w których prowizje mogą być zmieniane, pozostawiając pozwanemu zbyt dużą swobodę. W konsekwencji, sąd zakazał stosowania tego postanowienia i nakazał publikację wyroku.

Sprawa dotyczyła powództwa (...) w P. przeciwko (...) w W. o uznanie za niedozwolone postanowień wzorca umowy. Powód zakwestionował klauzulę, która pozwalała kasie na zmianę tabeli prowizji i opłat z ważnych przyczyn, w szczególności z powodu wskazanych, ale nie wyczerpujących przykładów. Sąd Okręgowy w Warszawie, działając jako Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznał to postanowienie za niedozwolone na podstawie art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd stwierdził, że zapis "w szczególności" pozostawia pozwanemu zbyt dużą swobodę w jednostronnym zmienianiu wysokości prowizji i opłat, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. Pozwany próbował argumentować, że zmiany są uzasadnione inflacją, podwyższeniem standardu usług czy wzrostem kosztów, a także że regulamin może być zmieniany tylko przez Kasę Krajową. Sąd jednak odrzucił te argumenty, wskazując na brak precyzji w zakwestionowanej klauzuli. W konsekwencji, sąd zakazał stosowania spornego postanowienia, nakazał publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz orzekł o kosztach, nie obciążając pozwanego kosztami zastępstwa procesowego ze względu na propozycję ugody ze strony powoda, która zdaniem sądu nosiła znamiona wyłudzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie postanowienie jest niedozwolone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zapis "w szczególności" oznacza, iż pozwany może dowolnie dokonywać zmian w wysokości prowizji i opłat w przypadkach nieznanych konsumentowi, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie jego stosowania.

Strona wygrywająca

(...) w P.

Strony

NazwaTypRola
(...)innepowód
(...)innepozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).

Pomocnicze

Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych art. 35 § ust. 1 pkt. 6

Kasa Krajowa opracowuje jednolite procedury świadczenia usług i prowadzenia dokumentacji.

k.p.c. art. 479 44 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 479 44 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Publikacja prawomocnego wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakwestionowana klauzula jest nieprecyzyjna i pozostawia pozwanemu zbyt dużą swobodę w jednostronnym zmienianiu wysokości prowizji i opłat. Postanowienie narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów.

Odrzucone argumenty

Postanowienie nie wykazuje realnych zagrożeń dla członków. Wskazane przypadki zmian tabeli prowizji i opłat są uzasadnione. Zmiany regulaminu może wprowadzić tylko Kasa Krajowa. Kasa nie ma interesu w działaniu na niekorzyść członków. Obecnie obowiązujący regulamin nie zawiera spornego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Zapis „w szczególności” oznacza, iż w pozostałych nieznanych konsumentowi przypadkach pozwany może dowolnie dokonać zmian w wysokości pobieranych od konsumenta prowizji i opłat. obciążenie pozwanej kosztami zastępstwa procesowego byłoby niesłuszne.

Skład orzekający

Danuta Brejtkopf

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ § 1 k.c. w kontekście klauzul dotyczących zmiany prowizji i opłat w umowach z konsumentami."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli i specyfiki działalności spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, a konkretnie możliwości jednostronnej zmiany opłat przez instytucje finansowe.

Czy Twoja kasa może dowolnie zmieniać prowizje? Sąd mówi: nie!

0

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
sygn. akt XVII AmC 2730/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodnicząca: Sędzia SR del. Danuta Brejtkopf Protokolant: Aleksandra Raban po rozpoznaniu w dniu 31maja 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) w P. przeciwko (...) w W. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone I. Uznaje za niedozwolone i zakazuje (...) w W. stosowania w obrocie z konsumentami postanowień wzorca umowy o treści: „Kasa zastrzega sobie prawo zmiany tabeli prowizji i opłat z ważnych przyczyn, w szczególności z powodu: (…)”. II. Nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem opłaty sądowej od pozwu. III. Zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego. IV. Postanawia nie obciążać pozwanego kosztami zastępstwa procesowego. XVII AmC 2730/11 UZASADNIENIE Powód wniósł o uznanie za niedozwolone postanowień wzorca umowy o treści: „Kasa zastrzega sobie prawo zmiany Tabeli prowizji i opłat z ważnych przyczyn, w szczególności z powodu: (...)" (§ 21 ust 2 regulaminu) W ocenie powoda wskazane postanowienie umowne stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną. Zgodnie z art. 385 1 kodeksu cywilnego „Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne)." W ocenie powoda wzorzec umowy stosowany przez pozwanego jest rażąco sprzeczny z dobrymi obyczajami i narusza uzasadnione interesy konsumentów. Zakwestionowana klauzula powinna zostać uznana za niedozwoloną, gdyż niezgodnie z prawem przewiduje uprawnienie dla pozwanego do wprowadzania jednostronnie dowolnych zmian do istotnych cech swojego świadczenia -wysokości swojego wynagrodzenia, jednakże bez jasnego, precyzyjnego i enumeratywnego wskazania ważnych przyczyn do takiego działania. W efekcie klient nigdy nie wie czy i kiedy konkretnie pozwany będzie uprawniony do zmiany wysokości swojego wynagrodzenia. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Pozwany stwierdził, że postanowienie nie wykazuje żadnych realnych zagrożeń ze strony (...) wobec swych członków. Zaskarżone postanowienie wskazuje w jakich przypadkach Tabela prowizji i opłat może być zmieniona, są to: • Dostosowanie obowiązujących stawek do poziomu inflacji, • Podwyższenie standardu usługi, • Wzrost kosztów obsługi wskutek czynników zewnętrznych, niezależnych od kasy takich jak: wzrostu cen energii, usług pocztowych, rozliczeń międzybankowych, itd., • Wprowadzenia usług dodatkowych. Pozwany podniósł, że nadzór nad Spółdzielczymi Kasami Oszczędnościowo- Kredytowymi sprawuje Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo- Kredytowa, która tworzy wszelkie akty wewnętrzne obowiązujące w (...) , w celu ujednolicenia procedur we wszystkich Kasach. Zgodnie z art. 35 ust 1 pkt. 6 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo- kredytowych to Kasa Krajowa opracowuje jednolite procedury świadczenia usług i prowadzenia dokumentacji. Wynika z tego, że strona Pozwana nie ma realnej możliwości zmiany tego Regulaminu, bo jak wynika z ustawy zmianę Regulaminu może wprowadzić tylko Kasa Krajowa. Kasa Krajowa wprowadzając nowy akt normatywny obliguje (...) do wdrożenia ich uchwałą Zarządu. Kasa jest spółdzielnią zrzeszającą osoby połączone więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym i tylko w ich interesie prowadzi swoją działalność. Kasa prowadzi działalność nie zarobkową, a wynika z tego fakt, że nie ma żadnego interesu w tym aby działać na niekorzyść zrzeszających się członków, bądź kształtować ich in­teresy w sposób niezgody z obowiązującym prawem. Postanowienia Regulaminu nie są w ża­den sposób sprzeczne z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszające interesy swych członków. Strona Pozwana wskazała, że w trosce o jakość usług świadczonych na rzecz i w intere­sie swych członków z dniem 24 czerwca 2011 r, Zarząd (...) wprowadził uchwałą nr (...) nowy Regulamin Rachunków Oszczędnościowo-Rozliczeniowych (Kont osobistych). Obecnie obowiązujący Regulamin nie zawiera postanowie­nia będącego przedmiotem sporu. W związku z tym zapisy nieobowiązującego Regulaminu, na które powołuje się strona powodowa są w istocie nieaktualne, przez co powództwo zasługuje na oddalenie. Strona powodowa skierowała do pozwanej Kasy propozycje zawarcia ugody. Przedmiotem ugody miało być wycofanie powództwa wraz z zrzeczeniem się roszczenia. Takie działanie, w ocenie strony pozwanej, nosi znamiona wyłu­dzenia. Zdaniem Pozwanej Powód próbuje wykorzystywać Sąd do osiągania korzyści material­nych. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zważył co następuje : Kwestionowane postanowienie uznać należy za niedozwolone w świetle art., 385 1 § 1 kc bowiem wbrew stwierdzeniom pozwanej nie precyzuje w jakich przypadkach tabela prowizji i opłat nie może być zmieniona ale wskazuje jednie niektóre z nich. Zapis „w szczególności” oznacza, iż w pozostałych nieznanych konsumentowi przypadkach pozwany może dowolnie dokonać zmian w wysokości pobieranych od konsumenta prowizji i opłat. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 479 44 § 2 kpc oraz art. 102 kpc biorąc pod uwagę to, iż powód, mając w celach swojej działalności statutowej m.in. promowanie idei społeczeństwa obywatelskiego, upowszechnianie wiedzy na temat obowiązujących przepisów prawa, wspieranie inicjatyw edukacyjnych, w szczególności edukacji prawnej nie wskazał pozwanej na ewentualne nieprawidłowości w stosowanym przez nią wzorcu umowy lecz zamiast tego zaproponował pozwanej cofnięcie pozwu pod warunkiem zapłaty na rzecz powoda określonej kwoty. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, obciążenie pozwanej kosztami zastępstwa procesowego byłoby niesłuszne. Publikację prawomocnego wyroku zarządzono na mocy art. 479 44 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI