XVII AMC 2462/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie, działając jako Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, rozpoznał sprawę z powództwa (...) przeciwko (...) z siedzibą w P. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Sąd uznał za niedozwolone i zakazał stosowania w obrocie z konsumentami szeregu klauzul zawartych we wzorcach umów SKOK, w tym: postanowień dotyczących uznawania wszystkich dyspozycji za zlecone przez użytkownika (§ 5 ust. 5 umowy), zmiany tabeli opłat i prowizji jako niedotyczącej zmiany umowy (§ 10 ust. 2 umowy), obowiązku regulowania zobowiązań mimo złożenia reklamacji (§ 13 ust. 4 umowy), wyłączenia odpowiedzialności kasy za szkody powstałe na skutek błędów w numerach rachunków (§ 16 ust. 4 zdanie drugie regulaminu), możliwości wypowiedzenia umowy z "ważnych powodów" (§ 26 ust. 2 regulaminu), oraz opłaty za wykreślenie hipoteki (200,00 zł). Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że zakwestionowane klauzule kształtują prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy, co jest podstawą do uznania ich za niedozwolone zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. W szczególności sąd podkreślił, że przerzucanie pełnej odpowiedzialności za dyspozycje na klienta, nawet w przypadku włamania lub błędów pracownika, jest niedopuszczalne. Podobnie, wyłączenie odpowiedzialności za błędy w numerach rachunków jest sprzeczne z wymogami należytej staranności profesjonalisty. Sąd wskazał również na niejasność klauzuli o wypowiedzeniu umowy z "ważnych powodów" oraz na nieuzasadnione pobieranie opłaty za wykreślenie hipoteki. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2012 roku sąd uwzględnił powództwo, zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego oraz zarządził publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji przepisów o klauzulach niedozwolonych w umowach konsumenckich, zwłaszcza w kontekście usług finansowych i odpowiedzialności instytucji.
Dotyczy kontroli abstrakcyjnej wzorców umownych, a nie indywidualnych umów. Konkretne postanowienia mogą być inaczej interpretowane w zależności od specyfiki umowy i okoliczności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienia wzorca umowy stosowanego przez instytucję finansową (SKOK) w obrocie z konsumentami, które przerzucają pełną odpowiedzialność za dyspozycje na klienta, ograniczają odpowiedzialność instytucji za błędy w numerach rachunków, pozwalają na jednostronną zmianę tabeli opłat i prowizji bez możliwości wypowiedzenia umowy, lub pobierają opłaty za czynności takie jak wykreślenie hipoteki, są niedozwolonymi klauzulami umownymi w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienia są niedozwolonymi klauzulami umownymi, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule te naruszają dobre obyczaje i interesy konsumentów, ponieważ przerzucają nadmierną odpowiedzialność na konsumenta, ograniczają odpowiedzialność profesjonalisty, pozwalają na jednostronne zmiany warunków umowy bez możliwości wypowiedzenia, lub pobierają nieuzasadnione opłaty. Wskazano na potrzebę ochrony słabszej strony umowy oraz na wymogi należytej staranności profesjonalisty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | instytucja | powód |
| (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych, które nie wiążą konsumenta, jeśli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, i nie zostały uzgodnione indywidualnie.
u.e.i.p. art. 31 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 września 2002 roku o elektronicznych instrumentach płatniczych
Obowiązek SKOK do zapewnienia posiadaczowi bezpieczeństwa dokonywanych operacji z zachowaniem należytej staranności oraz przy wykorzystaniu właściwych rozwiązań technicznych.
k.p.c. art. 479³⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot postępowania przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów - kontrola abstrakcyjna wzorca umownego.
k.p.c. art. 479³⁸
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kontroli abstrakcyjnej wzorca umownego.
k.p.c. art. 479⁴²
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz stosowania uznanych za niedozwolone postanowień wzorca umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Katalog klauzul domniemanych jako niedozwolone, w tym te wyłączające lub istotnie ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (pkt 2), oraz te przewidujące obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta (pkt 22).
k.c. art. 355 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek dłużnika do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność), przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność dłużnika za działania i zaniechania osób, przy pomocy których wykonuje zobowiązanie.
u.e.i.p. art. 3 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 12 września 2002 roku o elektronicznych instrumentach płatniczych
Wymóg określenia w umowie o usługi bankowości elektronicznej rodzaju i wysokości opłat i prowizji oraz warunków ich zmian.
pr. bank. art. 110
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe
Upoważnienie banków do pobierania prowizji i opłat z tytułu czynności bankowych oraz opłat za inne czynności.
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wystąpienia z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone również po zaniechaniu jego stosowania, jeśli nie minęło sześć miesięcy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek ponoszenia opłaty stałej od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przerzucenie pełnej odpowiedzialności za dyspozycje na klienta jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. • Ograniczenie odpowiedzialności Kasy za szkody powstałe na skutek błędów w numerach rachunków jest niedopuszczalne, gdyż profesjonalista ma obowiązek zachowania należytej staranności. • Zmiana Tabeli Opłat i Prowizji nie stanowi zmiany umowy, co pozbawia konsumenta prawa do wypowiedzenia umowy, jest niedozwolona. • Złożenie reklamacji nie zwalnia konsumenta z obowiązku terminowego regulowania zobowiązań, co narusza zasadę ekwiwalentności świadczeń. • Klauzula o wypowiedzeniu umowy z "ważnych powodów" z użyciem sformułowania "w szczególności" daje Kasy nadmierne uprawnienia do jednostronnej oceny sytuacji. • Opłata za wykreślenie hipoteki jest nieuzasadniona i stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta, który jest stroną słabszą.
Odrzucone argumenty
Pozwana argumentowała, że postanowienia wzorca umowy nie są niedozwolone, a użytkownik jest zobowiązany do ochrony swoich danych dostępowych. • Pozwana twierdziła, że zmiana Tabeli Opłat i Prowizji nie stanowi zmiany umowy, a konsument ma prawo do złożenia oświadczenia o nieprzyjęciu zmienionych postanowień. • Pozwana wskazywała, że nie każda reklamacja jest uzasadniona, a zatem obowiązek zapłaty może nadal istnieć. • Pozwana argumentowała, że nie ponosi odpowiedzialności za szkody wynikłe z błędów w numerach rachunków, powołując się na zmiany w procedurach. • Pozwana twierdziła, że pojęcie "ważnych powodów" do wypowiedzenia umowy nie jest otwarte, a konsument ma prawo do złożenia pisemnego wypowiedzenia. • Pozwana uzasadniała opłatę za wykreślenie hipoteki kosztami związanymi z tą czynnością.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola abstrakcyjna wzorca umownego. • Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. • Interesy konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale też każdy inny niewymierny interes jak przykładowo: zdrowie, czas zbędnie stracony, dezorganizacja czy też inne uciążliwości. • Przedsiębiorca, który nie sprawdził, czy podany przez klienta numer rachunku zgadza się z nazwą wierzyciela, działa bez zachowania należytej staranności wymaganej od profesjonalisty. • Konsument jest stroną wyraźnie słabszą.
Skład orzekający
Jolanta de Heij- Kaplińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów o klauzulach niedozwolonych w umowach konsumenckich, zwłaszcza w kontekście usług finansowych i odpowiedzialności instytucji."
Ograniczenia: Dotyczy kontroli abstrakcyjnej wzorców umownych, a nie indywidualnych umów. Konkretne postanowienia mogą być inaczej interpretowane w zależności od specyfiki umowy i okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnych usług finansowych i klauzul, które mogą dotykać wielu konsumentów. Pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami instytucji finansowych.
“SKOK nie może przerzucać całej odpowiedzialności na klienta – sąd zakazuje nieuczciwych klauzul!”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 2160 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.