XVII AMC 2249/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyrokiem z dnia 9 września 2011 roku, uznał za niedozwolone i zakazał wykorzystywania w umowach z konsumentami postanowienia wzorca umowy spółki (...) Spółka Jawna E. Ś. , Z. Ś. o treści: „Sądem właściwym dla rozpatrywania sporów wynikających z umowy sprzedaży jest sąd właściwy dla miejsca wykonania umowy.”. Powód J. K. argumentował, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, powołując się na podobne postanowienie wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczając abuzywności klauzuli i kwestionując, czy dołączony regulamin był jej wzorcem umownym. Sąd ustalił, że pozwana posługuje się wzorcem umownym „Regulamin Sklepu” na swojej stronie internetowej. Analizując przesłanki z art. 385¹ § 1 k.c., sąd uznał, że klauzula nie była indywidualnie uzgadniana, nie dotyczyła głównych świadczeń stron, a jej stosowanie rażąco naruszało interesy konsumentów. Sąd wskazał, że klauzula przenosiła właściwość sądu do siedziby przedsiębiorcy, podczas gdy zgodnie z przepisami k.p.c. właściwy powinien być sąd miejsca zamieszkania konsumenta, co generowało dla niego uciążliwości i koszty. Dodatkowo, sąd zauważył, że sporne postanowienie jest wymienione w art. 385³ pkt 23 k.c. jako niedozwolone. Sąd oddalił zarzuty pozwanej dotyczące braku indywidualnego uzgodnienia i możliwości negocjacji, podkreślając, że kontroli podlega treść wzorca. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu i opłacie sądowej nastąpiło zgodnie z przepisami. Wyrok podlega publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul dotyczących właściwości sądu w umowach z konsumentami za niedozwolone, zwłaszcza gdy przenoszą one właściwość do siedziby przedsiębiorcy.
Dotyczy umów zawieranych z konsumentami za pośrednictwem wzorców umownych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy o treści „Sądem właściwym dla rozpatrywania sporów wynikających z umowy sprzedaży jest sąd właściwy dla miejsca wykonania umowy.” stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwolone postanowienie umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula ta rażąco narusza interesy konsumenta, ponieważ przenosi właściwość sądu do siedziby przedsiębiorcy, narażając konsumenta na uciążliwości i koszty związane z podróżowaniem do odległego sądu, podczas gdy właściwy powinien być sąd miejsca jego zamieszkania. Ponadto, klauzula ta jest wymieniona w art. 385³ pkt 23 k.c. jako niedozwolona.
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące właściwości sądu może być uznane za indywidualnie uzgodnione z konsumentem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli stanowi ono część standardowego wzorca umowy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postanowienie to jest elementem wzorca umowy, na którego treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu ani możliwości negocjacji, co wyklucza jego indywidualne uzgodnienie w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące właściwości sądu może określać główne świadczenia stron?
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie dotyczące właściwości sądu nie jest elementem przedmiotowo istotnym umowy (essentialia negotii), którym są cena i przedmiot sprzedaży.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Jawna E. Ś. , Z. Ś. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) mogą być uznane tylko takie postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które łącznie spełniają następujące warunki: 1) nie zostały z nim uzgodnione indywidualnie, 2) nie określają głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia, chyba że zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny, 3) kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, 4) rażąco naruszają interesy konsumenta.
k.c. art. 385 § pkt 23
Kodeks cywilny
Postanowienie dotyczące właściwości sądu, które przenosi ją do siedziby przedsiębiorcy wbrew przepisom k.p.c., jest uznawane za niedozwolone.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne, które nie zostały uzgodnione indywidualnie z konsumentem, są uznawane za niedozwolone, chyba że konsument miał rzeczywisty wpływ na ich treść.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu na okoliczność, że postanowienie nie jest wzorcem lub zostało indywidualnie uzgodnione, spoczywa na przedsiębiorcy.
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
Wzorzec umowy wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przy zawarciu umowy.
k.p.c. art. 27
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo wytacza się co do zasady przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego.
k.p.c. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego jest siedzibą wierzyciela, a świadczenia niepieniężnego - miejscem, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał swoją siedzibę.
k.p.c. art. 46
Kodeks postępowania cywilnego
Właściwość sądu może być ustalona w drodze pisemnej umowy stron.
Dz. U. Nr 167 poz. 1398 art. 26 ust 1 pkt 6
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa obowiązek uiszczenia opłaty sądowej.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 art. § 18 ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Określa zasady ustalania kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 479 44
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula "Sądem właściwym dla rozpatrywania sporów wynikających z umowy sprzedaży jest sąd właściwy dla miejsca wykonania umowy" rażąco narusza interesy konsumenta. • Klauzula przenosi właściwość sądu do siedziby przedsiębiorcy, narażając konsumenta na uciążliwości i koszty. • Klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. • Klauzula jest wymieniona w art. 385³ pkt 23 k.c. jako niedozwolona.
Odrzucone argumenty
Pozwana kwestionowała, czy dołączony regulamin pochodził z jej strony internetowej. • Pozwana twierdziła, że klauzula nie jest abuzywna i nie narusza interesów konsumentów. • Pozwana argumentowała, że istnieje możliwość negocjowania zapisów regulaminu. • Pozwana zarzuciła, że powód nie zwracał się pozasądowo o usunięcie klauzuli.
Godne uwagi sformułowania
Sądem właściwym dla rozpatrywania sporów wynikających z umowy sprzedaży jest sąd właściwy dla miejsca wykonania umowy. • klauzula kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy • Miejscem bowiem spełnienia świadczenia pieniężnego (ceny) jest siedziba wierzyciela tego świadczenia, a zatem siedziba sprzedawcy (art. 454 § 1 zdanie 2 kc). • Rozwiązanie takie jest szczególnie uciążliwe dla konsumenta w realiach niniejszej sprawy, jeśli zważy się, że z usług sklepu internetowego pozwanej (...) Spółki Jawnej korzystają konsumenci z terenu całego kraju, a więc mający często miejsce zamieszkania położone w znacznej odległości od siedziby przedsiębiorcy.
Skład orzekający
Magdalena Sajur-Kordula
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul dotyczących właściwości sądu w umowach z konsumentami za niedozwolone, zwłaszcza gdy przenoszą one właściwość do siedziby przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami za pośrednictwem wzorców umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, a konkretnie kwestii właściwości sądu, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawną i życie konsumentów.
“Czy sąd dla miejsca wykonania umowy to zawsze dobry wybór? Sąd zakazał stosowania tej klauzuli!”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 360 PLN
Sektor
e-commerce
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.