XVII AmC 193/12

Sygn. akt XVII AmC 193/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2012r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Malinowska Protokolant: Piotr Hołyś po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012r., w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) z siedzibą w P. przeciwko M. K. , prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w L. o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone 1. uznaje za niedozwolone i zakazuje M. K. , prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w L. , wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia zawartego w rozdziale 8 wzorca umowy „Regulamin serwisu paczuszka.net” o treści: „ Wszelkie sprawy sporne strony będą próbowały załatwić na drodze polubownej, w przypadku braku porozumienia, sprawy będzie rozstrzygać sąd właściwy dla miasta L. ”; 2. zasądza od M. K. , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w L. , na rzecz (...) z siedzibą w P. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. nakazuje pobranie od M. K. , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w L. , na rzecz Skarbu Państwa (Kasa Sądu Okręgowego w Warszawie) kwoty 600 zł (sześćset złotych) tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu, od której powód był zwolniony; 4. zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej. SSO Ewa Malinowska Sygn. akt XVII AmC 193/12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23 stycznia 2011r. (data stempla pocztowego), skierowanym przeciwko M. K. , (...) z siedzibą w P. wniosło o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia: „Wszelkie sprawy sporne strony będą próbowały załatwić na drodze polubownej, w przypadku braku porozumienia, sprawy będzie rozstrzygać sąd właściwy dla miasta L. ” (rozdz. 8 regulaminu) oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko strona powodowa wskazała, że pozwany prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i w zakresie tej działalności posługuje się regulaminem zawierającym zakwestionowane postanowienie umowne, zamieszczone na stronie internetowej pod adresem: (...) . W ocenie powoda, przedmiotowe postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną ( art. 385 1 k.c. ), gdyż godzi w prawa konsumentów mających miejsce zamieszkania poza siedzibą przedsiębiorcy, poprzez wyłączenie możliwości wytoczenia przeciwko nim powództwa przed sądem właściwym według przepisów k.p.c. , a więc w miejscu najbardziej dogodnym dla konsumenta, tj. zgodnie z art. 27 § 1 k.p.c. i art. 34 k.p.c. ( pozew, k. 2-4 ). Strona powodowa podtrzymała powyższe stanowisko w piśmie z dnia 31 maja 2012r. - data stempla pocztowego ( k. 20 ). Pozwany nie wniósł odpowiedzi na pozew, a na rozprawie w dniu 19 czerwca wniósł o oddalenie powództwa ( protokół rozprawy, k. 23 ). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany M. K. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w L. , obejmującą świadczenie usług przewozowych, polegających na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek. W ramach tej działalności, w obrocie z udziałem konsumentów, pozwany wykorzystuje wzorzec umowny o nazwie: „Regulamin serwisu (...) ”, w którego rozdziale 8 zawarto postanowienie o treści: „ Wszelkie sprawy sporne strony będą próbowały załatwić na drodze polubownej, w przypadku braku porozumienia, sprawy będzie rozstrzygać sąd właściwy dla miasta L. ” (wydruk wzorca ze strony internetowej (...) , k. 5-8). Pozwany nie zaprzeczył posługiwaniu się ww. wzorcem umownym, jak również nie zarzucił niezgodności treści przywołanej klauzuli z treścią stosowanego wzorca, dlatego okoliczności te uznano za przyznane w oparciu o art. 230 k.p.c. Sąd zważył, co następuje: Żądanie pozwu podlega uwzględnieniu. Według art. 385 1 § 1 k.c. , niedozwolonymi są te postanowienia umowy, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, o ile nie zostały uzgodnione indywidualnie i nie są postanowieniami określającymi w sposób jednoznaczny główne świadczenia stron. Trzeba podkreślić, że wymieniona w klauzuli generalnej przesłanka indywidualnego uzgodnienia nie ma jednak znaczenia przy przeprowadzaniu abstrakcyjnej kontroli postanowienia z wzorca umownego, bez względu na to, czy wzorzec był, czy też nie był, zastosowany przy zawieraniu jakiejś konkretnej umowy. Kontrola ta dokonywana jest ex ante i obejmuje jedynie wzorzec, nie zaś konkretną umowę. W ocenie Sądu, zakwestionowane przez powoda postanowienie, zawarte w rozdziale 8 stosowanego przez stronę pozwaną wzorca o treści: „ Wszelkie sprawy sporne strony będą próbowały załatwić na drodze polubownej, w przypadku braku porozumienia, sprawy będzie rozstrzygać sąd właściwy dla miasta L. ”, spełnia przesłanki niedozwolonej klauzuli wymienionej w art. 385 3 pkt 23 k.c. , ponieważ narzuca rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Co do zasady, zmiana właściwości miejscowej sądu jest dopuszczalna w sprawach konsumenckich, gdyż przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują w tym wypadku właściwości wyłącznej. Jednakże zmiana ta może stanowić zagrożenie dla interesu konsumentów w sytuacji, gdyby wiązała się dla nich z nadmierną uciążliwością. Zakwestionowane postanowienie w swej istocie ogranicza możliwość wyboru innego sądu, który mógłby być właściwym do rozpoznania sprawy wynikłej z umowy pomiędzy pozwanym przedsiębiorcą a konsumentem. Zapis ten wyłącza możliwość skorzystania zarówno z właściwości miejscowej ogólnej, jak i z właściwości przemiennej. W sytuacji, gdy miejsce zamieszkania konsumenta, przeciwko któremu przedsiębiorca wystąpi z powództwem ( art. 27 § 1 k.p.c. ) oraz miejsce wykonania umowy będą się znajdowały poza okręgiem „sądu właściwego dla miasta L. ”, w którym de facto ma swą siedzibę pozwany ( art. 34 k.p.c. ), analizowany zapis będzie narzucał rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. W umowach z konsumentami zasada swobody umów ulega ograniczeniu ze względu na treść art. 385 1 § 1 k.c. Dopuszczalne jest więc zawarcie we wzorcu umownym i w konkretnej umowie klauzuli prorogacyjnej, ale tylko wówczas, gdy nie narzuca ona sądu, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy (w praktyce chodzić będzie o wskazanie sądu właściwości ogólnej albo właściwości przemiennej). Zdaniem Sądu, niezgodne z art. 385 3 pkt 23 k.c. są nie tylko postanowienia wyłączające w ogóle właściwość określoną przepisami procedury cywilnej, lecz również te, które ograniczają zakres możliwości przewidzianych w ustawie. Niewątpliwie prowadzi to bowiem do pogorszenia sytuacji konsumenta. W analizowanym przypadku, stosowane przez pozwanego postanowienie wzorca narusza interes konsumentów i pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami. Wyłącza ono bowiem możliwość wytoczenia powództwa przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania konsumenta, a więc z reguły najbardziej dla niego dogodnym, jak również przed sądem właściwym według miejsca wykonania umowy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami przejawia się natomiast w nierzetelnym i nierównorzędnym traktowaniu konsumenta jako partnera, narzucaniu mu niedogodnych warunków dochodzenia swych praw przed sądem oraz wykorzystywaniu pozycji profesjonalisty. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 385 1 § 1 w zw. z art. 385 3 pkt 23 k.c. , Sąd uznał postanowienie wzorca umowy za niedozwolone, zaś na podstawie art. 479 42 § 1 k.p.c. zakazał jego wykorzystywania w obrocie z udziałem konsumentów. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na przyznane powodowi koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 360 zł - ustalone na podstawie § 14 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349). O publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej zarządzono na podstawie art. 479 44 k.p.c. SSO Ewa Malinowska