XVII AMC 1784/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. G. pozwała Bank (...) S.A. o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy o treści: „W przypadku nie zawiadomienia Banku o zmianie danych adresowych, o których mowa w ust. 1, korespondencja wysłana przy użyciu dotychczasowych danych uznana jest za doręczoną.” Powódka argumentowała, że klauzula ta przenosi instytucję doręczenia zastępczego do obrotu gospodarczego z konsumentami, co jest niedopuszczalne i narusza zasadę równouprawnienia stron, gdyż bank może dowolnie zmieniać adres, nie ponosząc ryzyka niedoręczenia korespondencji. Podkreślono, że podobna klauzula była już uznana za niedozwoloną i wpisana do rejestru. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok zaoczny, uznając klauzulę za niedozwoloną. Bank złożył sprzeciw, argumentując, że obowiązek informowania o zmianie adresu jest konieczny dla prawidłowego wywiązywania się z obowiązków bankowych, w tym ochrony tajemnicy bankowej. Sąd, rozpoznając sprawę po sprzeciwie, utrzymał w mocy wyrok zaoczny. Sąd uznał, że kwestionowana klauzula, stosując doręczenie zastępcze w obrocie z konsumentami, jest sprzeczna z art. 61 k.c. i dobrymi obyczajami, rażąco narusza interesy konsumentów, prowadząc do nieuzasadnionego uprzywilejowania banku i uniemożliwiając konsumentowi obronę jego praw. Klauzula została uznana za abuzywną na podstawie art. 385¹ §1 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385¹ §1 k.c. w kontekście klauzul dotyczących doręczenia korespondencji w umowach z konsumentami, zwłaszcza w sektorze bankowym.
Dotyczy głównie umów z konsumentami i klauzul wzorców umownych. Konieczność indywidualnej oceny każdej klauzuli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy bankowej, zgodnie z którym korespondencja wysłana na dotychczasowy adres klienta uznawana jest za doręczoną, mimo braku zawiadomienia banku o zmianie danych adresowych, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ §1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest niedozwolonym postanowieniem umownym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stosowanie instytucji doręczenia zastępczego w obrocie z konsumentami jest sprzeczne z art. 61 k.c. i dobrymi obyczajami, rażąco narusza interesy konsumentów, prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania banku i uniemożliwia konsumentowi obronę jego praw.
Czy instytucja doręczenia zastępczego może być stosowana w obrocie gospodarczym z konsumentami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku postanowień wzorców umów stosowanych wobec konsumentów, które dotyczą oświadczeń woli, stosowanie doręczenia zastępczego jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 61 k.c. stanowi, iż oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jego treścią. Klauzula wprowadzająca doręczenie zastępcze narusza tę zasadę i uprzywilejowuje przedsiębiorcę.
Czy obowiązek zawiadomienia banku o zmianie danych adresowych jest konieczny dla prawidłowego wywiązywania się przez bank z obowiązków wynikających z przepisów prawa?
Odpowiedź sądu
Choć obowiązek ten może być uzasadniony w pewnych kontekstach (np. ochrona tajemnicy bankowej), nie usprawiedliwia on stosowania niedozwolonych klauzul umownych wobec konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli obowiązek informowania o zmianie adresu ma swoje uzasadnienie, nie może on prowadzić do naruszenia praw konsumenta poprzez stosowanie abuzywnych postanowień wzorca umownego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienie wzorca umowy kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszający jego interesy jest niedozwolone.
Pomocnicze
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się zapoznać z jej treścią.
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Katalog przykładowych niedozwolonych postanowień umownych.
k.p.c. art. 479¹⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot odpowiedzi na pozew.
k.p.c. art. 347
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy wyroku zaocznego.
k.p.c. art. 479⁴²
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz wykorzystywania niedozwolonych postanowień.
Dz.U.2005.167.1398 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dz.U.2005.167.1398 art. 96 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 348
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479⁴⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa Prawo bankowe art. 104
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 34
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula przenosi instytucję doręczenia zastępczego do obrotu z konsumentami, co jest niedopuszczalne. • Klauzula narusza zasadę równouprawnienia stron umowy. • Podobna klauzula była już uznana za niedozwoloną i wpisana do rejestru. • Stosowanie klauzuli narusza art. 61 k.c. i dobre obyczaje.
Odrzucone argumenty
Obowiązek zawiadomienia banku o zmianie adresu jest konieczny dla prawidłowego wywiązywania się przez bank z obowiązków. • Nie ma przeszkód, aby stosować instytucję doręczenia zastępczego w obrocie gospodarczym. • Bank jako podmiot podlegający wpisowi do KRS ma obowiązek podawać swój adres, co zmniejsza prawdopodobieństwo niedoręczenia korespondencji.
Godne uwagi sformułowania
„W przypadku nie zawiadomienia Banku o zmianie danych adresowych, o których mowa w ust. 1, korespondencja wysłana przy użyciu dotychczasowych danych uznana jest za doręczoną.” • „niekorzystnie kształtuje sytuację konsumenta przenosząc na grunt obrotu z udziałem konsumentów instytucję doręczenia zastępczego” • „instytucja ta jest instrumentem prawa procesowego i nie powinna być adoptowana do obrotu gospodarczego” • „zakłócona jest tym samym zasada równouprawnienia stron umowy na korzyść pozwanego Banku” • „kwestionowana klauzula stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art.385 1 §1k .c.” • „nieuzasadnionego uprzywilejowania przedsiębiorcy , który uzyskuje możliwość uproszczenia zasad prowadzenia swojej działalności kosztem naruszenia interesów konsumenta”
Skład orzekający
Hanna Kulesza
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ §1 k.c. w kontekście klauzul dotyczących doręczenia korespondencji w umowach z konsumentami, zwłaszcza w sektorze bankowym."
Ograniczenia: Dotyczy głównie umów z konsumentami i klauzul wzorców umownych. Konieczność indywidualnej oceny każdej klauzuli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach bankowych, które mogą narazić konsumentów na niekorzystne skutki prawne z powodu niedoręczenia korespondencji.
“Czy bank może uznać list za doręczony, nawet jeśli do Ciebie nie dotarł? Sąd mówi jasno: NIE!”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.