XVII AmC 1647/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zakazał bankowi wykorzystywania klauzuli pozwalającej na jednostronną zmianę regulaminu rachunku oszczędnościowego, uznając ją za niedozwoloną klauzulę abuzywną.
Stowarzyszenie konsumentów pozwało Bank Spółdzielczy o uznanie za niedozwolone postanowienia regulaminu rachunku oszczędnościowego, które pozwalało bankowi na jednostronną zmianę jego treści. Sąd Okręgowy uznał to postanowienie za klauzulę abuzywną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumentów, zakazując jego stosowania i zasądzając koszty procesu.
Stowarzyszenie (...) wniosło pozew przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w W. o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia §26 ust. 1 wzorca umowy „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego (...) w złotych dla osób fizycznych”, o treści „Bank zastrzega sobie zmiany postanowień niniejszego Regulaminu.”. Powód wskazał, że klauzula ta jest niedozwoloną klauzulą abuzywną, rażąco sprzeczną z dobrymi obyczajami i naruszającą interesy konsumentów, ponieważ pozwala bankowi na zmianę regulaminu bez podania ważnych przyczyn. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując brzmienie klauzuli. Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznał jednak, że zakwestionowane postanowienie, mimo że nie dotyczy głównych świadczeń stron, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, ponieważ wprowadza niejasność co do obowiązujących zasad i może prowadzić do dowolności interpretacyjnej banku. W konsekwencji, sąd zakazał bankowi wykorzystywania tego postanowienia, zasądził koszty procesu na rzecz stowarzyszenia oraz nakazał publikację wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną, jeśli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula pozwalająca bankowi na jednostronną zmianę regulaminu rachunku oszczędnościowego jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, ponieważ wprowadza niejasność co do obowiązujących zasad i może prowadzić do dowolności interpretacyjnej banku, godząc w interes ekonomiczny konsumenta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono powództwo
Strona wygrywająca
Stowarzyszenie (...) z siedzibą w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) z siedzibą w P. | instytucja | powód |
| Bank Spółdzielczy w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiąże go, jeżeli kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 479 § 42 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479 § 44
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie §26 ust. 1 regulaminu jest niedozwoloną klauzulą abuzywną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumentów. Brak wskazania ważnych przyczyn zmiany regulaminu przez bank narusza interes ekonomiczny konsumenta i wprowadza niejasność.
Odrzucone argumenty
Kwestionowana klauzula ma inne brzmienie niż wskazana w pozwie i wpisana do rejestru. Bank ma prawo odmówić zawarcia umowy rachunku bankowego w przypadku podejrzenia pochodzenia środków z nielegalnych źródeł lub gdy adres zamieszkania jest poza obszarem działania Banku.
Godne uwagi sformułowania
Bank zastrzega sobie zmiany postanowień niniejszego Regulaminu. postanowienie wzorca umowy o nazwie „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego (...) w złotych dla osób fizycznych” rażąco sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza uzasadniony interes konsumentów. Z dobrymi obyczajami kłóci się zatem takie postępowanie, którego celem jest zdezorientowanie, wykorzystanie niewiedzy konsumenta przy kształtowaniu stosunku prawnego, nierzetelne i nierównorzędne traktowanie konsumenta. Rażące naruszenie interesów konsumenckich przejawia się zaś przede wszystkim w rażąco niekorzystnym ukształtowaniu sytuacji ekonomicznej konsumenta.
Skład orzekający
(del.) Dariusz Dąbrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście klauzul bankowych pozwalających na jednostronną zmianę regulaminu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i specyfiki umowy rachunku oszczędnościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach bankowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników specjalizujących się w ochronie konsumentów.
“Czy bank może dowolnie zmieniać regulamin Twojego konta? Sąd mówi: nie!”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. Akt XVII AmC 1647/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2011 roku Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: (del.) SSR Dariusz Dąbrowski Protokolant: Piotr Grzywacz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 roku, w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Stowarzyszenia (...) z siedzibą w P. przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w W. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone I uznaje za niedozwolone i zakazuje Bankowi Spółdzielczemu w W. wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowień wzorca umowy „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego (...) w złotych dla osób fizycznych” o treści: „Bank zastrzega sobie zmiany postanowień niniejszego Regulaminu.” (§26 ust. 1 regulaminu). II zasądza od Banku Spółdzielczego w W. na rzecz Stowarzyszenia (...) z siedzibą w P. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, III nakazuje pobranie od Banku Spółdzielczego w W. na rzecz Skarbu Państwa Sąd Okręgowy w Warszawie kwoty 600 (sześćset) złotych tytułem nie uiszczonych kosztów sądowych, IV zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego. XVII AmC 1647/10 UZASADNIENIE Stowarzyszenie (...) z siedzibą w P. wniosło w dniu 28.05.2011 roku pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystania w obrocie z konsumentami §26 ust. 1 wzorca umowy o nazwie „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego (...) w złotych dla osób fizycznych” wykorzystywanego przez Bank Spółdzielczy w W. o treści: „Bank zastrzega sobie zmiany postanowień niniejszego Regulaminu.”. W ocenie powoda wskazane postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną, gdyż jest rażąco sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza uzasadniony interes konsumentów. W sposób sprzeczny z prawem cywilnym przewiduje, że bank będzie uprawniony do zmiany regulaminu bez wskazania jakichkolwiek ważnych przyczyn dla dokonania tego, a podobny zapis został wpisany do rejestru pod numerem wpisu 93. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, gdyż wbrew twierdzeniom powoda kwestionowana klauzula ma inne brzmienie niż wskazana w uzasadnieniu pozwu i wpisana do rejestru. Następnie pozwany stwierdził, że Bank ma prawo odmówić zawarcia umowy rachunku bankowego w przypadku powzięcia podejrzenia, że wnioskodawca usiłuje wprowadzić do obrotu środki pochodzące z nielegalnych źródeł lub gdy jego adres zamieszkania usytuowany jest poza obszarem działania Banku. . Obie strony wnosiły o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Sąd ustalił i zważył co następuje: Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż Bank Spółdzielczy w W. jest osobą prawną wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, działającą na podstawie przepisów prawa bankowego i prawa spółdzielczego . (k. 16-19) W ramach prowadzonej działalności pozwany posługuje się wzorcem umowy o nazwie „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego (...) w złotych dla osób fizycznych” (k.4 – 5). We wzorcu tym w §26 ust. 1 zawarte jest postanowienie o treści: „Bank zastrzega sobie zmiany postanowień niniejszego Regulaminu.” Stosowany przez pozwanego wzorzec umowny był w formie wydruku, podzielony na mniejsze kolejno ponumerowane jednostki redakcyjne, nie zostały w nim pozostawione żadne wolne miejsca na dokonanie dodatkowych postanowień, nie ma również możliwości zmiany istniejących. Pozwany nie negował faktu wykorzystywania wzorca. Nadmienić należy, że treść odpowiedzi na pozew nie znajduje uzasadnienia w treści pozwu. Wnioski znajdujące się w odpowiedzi na pozew w żadnym wypadku nie są twierdzeniami związanymi z kwestionowaną klauzulą abuzywną. Zgodnie z art. 385 1 § 1 KC postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Uznanie postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowanie go z obrotu wymaga zatem łącznego spełnienia następujących przesłanek: - postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie zostało uzgodnione indywidualnie – tj. konsument nie miał rzeczywistego wpływu czyli nie podlegało negocjacjom, lecz zostało narzucone konsumentowi; - prawa i obowiązki konsumenta ukształtowane zostały w sposób w sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta; - postanowienia umowne nie dotyczą sformułowanych jednoznacznie głównych świadczeń stron. Zakwestionowane w pozwie postanowienie „Regulaminu”, dotyczy sytuacji, w której Bank może wypowiedzieć umowę prowadzenia rachunku, a zatem nie dotyczy głównego świadczeniem stron w umowie rachunku bankowego. Zdaniem sądu zapis ten jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumentów. Przyjmuje się, że istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka (tak np. wyrok SN z 8 czerwca 2004r., ICk-635/03). Z dobrymi obyczajami kłóci się zatem takie postępowanie, którego celem jest zdezorientowanie, wykorzystanie niewiedzy konsumenta przy kształtowaniu stosunku prawnego, nierzetelne i nierównorzędne traktowanie konsumenta. Rażące naruszenie interesów konsumenckich przejawia się zaś przede wszystkim w rażąco niekorzystnym ukształtowaniu sytuacji ekonomicznej konsumenta. Z taką sytuacją mamy, w ocenie Sądu, do czynienia w niniejszej sprawie. Zdaniem sądu z treści zapisu znajdującego się w Regulaminie powinno wynikać, z jakiego powodu dochodzi do zmiany obowiązującej między stronami umowy, przypadki te powinny być wymienione, tak aby konsument miał pewność, co do obowiązujących zasad. Zapis taki powoduje niejasną sytuację konsumenta i może stanowić podstawę do dowolności interpretacyjnej kontrahenta, co do tego jakie przyczyny mogą stanowić podstawę do obowiązującego regulaminu. Tego rodzaju zapis stanowi więc nierównorzędne i nierzetelne traktowanie konsumenta jako strony umowy, godząc w sposób rażący w jego interes ekonomiczny. Konsument po zawarciu umowy powinien mieć poczucie pewności co do wykonania umowy. Z tych względów na podstawie art. 385 1 kc uwzględniono żądanie pozwu i na podstawie art. 479 42 § l kpc orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 479 44 kpc zarządzono publikację prawomocnego wyroku. Na podstawie art. 98 kpc orzeczono o kosztach postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI