XVII AMC 1626/12Niedozwoloną zmiana regulaminu banku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Stowarzyszenie (...) w P., złożył pozew przeciwko (...) Bank S.A. w W., domagając się uznania za niedozwolone i zakazania stosowania w obrocie z konsumentami postanowienia § 12 ust. 1 wzorca umowy "Regulamin wydawania i używania kart debetowych i przedpłatowych dla klientów indywidualnych". Postanowienie to brzmiało: "Bank może jednostronnie dokonać zmiany regulaminu z ważnych przyczyn, do których w szczególności należą (...)". Powód argumentował, że klauzula ta jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów, wypełniając hipotezę art. 385[1] § 1 Kodeksu cywilnego. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że podobne postanowienie zostało już wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych pod numerem 2554. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany bank posługiwał się wskazanym wzorcem umowy. Sąd uznał powództwo za zasadne, odrzucając argument banku dotyczący wpisu do rejestru. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 80/08), sąd wyjaśnił, że rozszerzona prawomocność orzeczeń w sprawach o uznanie klauzul za niedozwolone nie wyklucza wytoczenia powództwa przeciwko innemu przedsiębiorcy stosującemu takie same lub podobne postanowienia. Sąd podkreślił, że klauzula nie dotyczy głównych świadczeń stron, nie była indywidualnie uzgodniona, a jej treść kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy. Sąd uznał postanowienie za niedozwolone na podstawie art. 385[1] § 1 kc, zakazał jego wykorzystywania w obrocie z konsumentami na podstawie art. 479[42] § 1 kpc, nakazał publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego oraz zasądził koszty procesu od pozwanego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 385[1] kc w kontekście klauzul bankowych pozwalających na jednostronną zmianę regulaminu oraz zasada rozszerzonej prawomocności orzeczeń w sprawach ochrony konsumentów.
Dotyczy spraw konsumenckich i klauzul niedozwolonych w umowach z bankami. Konkretne postanowienie może być inne niż analizowane.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie wzorca umowy bankowej pozwalające na jednostronną zmianę regulaminu z "ważnych przyczyn" stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385[1] § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, gdyż jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula nie określa głównych świadczeń stron, nie była indywidualnie uzgodniona, a jej treść narusza dobre obyczaje poprzez nieprecyzyjne przesłanki zmiany regulaminu oraz rażąco narusza interesy konsumentów, biorąc pod uwagę masowy charakter działalności banku i potencjalne szkody. Sąd powołał się na art. 385[3] pkt 10 kc, wskazując, że niedozwolone są postanowienia uprawniające kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny.
Czy prawomocne wpisanie podobnego postanowienia do rejestru klauzul niedozwolonych przez Prezesa UOKiK wyłącza możliwość wytoczenia powództwa o uznanie za niedozwolone przez inny sąd przeciwko innemu przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie wyłącza. Rozszerzona prawomocność orzeczeń w sprawach o uznanie klauzul za niedozwolone działa jednostronnie na rzecz konsumentów i nie blokuje postępowań przeciwko innym przedsiębiorcom stosującym takie same lub podobne klauzule.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego III CZP 80/08, która stwierdza, że rozszerzona prawomocność materialna orzeczenia uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przez tego samego lub innego powoda przeciwko innemu przedsiębiorcy stosującemu takie same lub podobne postanowienia wzorca. Prawomocność działa tylko na rzecz wszelkich osób, a nie przeciw wszelkim osobom.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) w P. | instytucja | powód |
| (...) Bank S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479[42] § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz wykorzystywania niedozwolonych postanowień wzorca umowy w obrocie z konsumentami.
Pomocnicze
k.c. art. 385³ § pkt. 10
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie.
k.p.c. art. 479[43]
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a także inne osoby.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania prawomocnym orzeczeniem.
k.p.c. art. 479[45] § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa UOKiK.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy pozwala bankowi na jednostronną zmianę regulaminu z "ważnych przyczyn", co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. • Rozszerzona prawomocność orzeczeń w sprawach o klauzule niedozwolone nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przeciwko innemu przedsiębiorcy stosującemu podobne klauzule.
Odrzucone argumenty
Podobne postanowienie zostało już wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych, co powinno skutkować oddaleniem powództwa.
Godne uwagi sformułowania
rozszerzona prawomocność wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przez tego samego lub innego powoda – w tym także przez organizację społeczną działającą na rzecz ochrony interesów konsumentów – przeciwko innemu przedsiębiorcy, niebiorącemu udziału w postępowaniu, w którym zapadł wyrok, stosującym takie same lub podobne postanowienia wzorca, jak wpisane do rejestru • jednostronnie rozszerzonej prawomocności materialnej orzeczenia, tj. tylko na rzecz wszelkich osób, a nie przeciw wszelkim osobom • dobre obyczaje to normy postępowania polecające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej • naruszenie interesów konsumenta, aby było rażące, musi być doniosłe czy też znaczące • interesy konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale też każdy inny, chociażby niewymierny.
Skład orzekający
Adam Malinowski
SSR
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385[1] kc w kontekście klauzul bankowych pozwalających na jednostronną zmianę regulaminu oraz zasada rozszerzonej prawomocności orzeczeń w sprawach ochrony konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy spraw konsumenckich i klauzul niedozwolonych w umowach z bankami. Konkretne postanowienie może być inne niż analizowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul niedozwolonych w umowach bankowych, co jest istotne dla wielu konsumentów. Wyjaśnia również ważną kwestię rozszerzonej prawomocności orzeczeń.
“Czy Twój bank może dowolnie zmieniać regulamin? Sąd wyjaśnia, kiedy klauzula jest niedozwolona.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.