XVII AmC 1171/14

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2014-05-28
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
klauzule niedozwolonewzorzec umowyochrona konsumentówrozszerzona prawomocnośćrejestr UOKiKopłata likwidacyjnaubezpieczenia

Sąd Okręgowy odrzucił pozew o uznanie klauzuli za niedozwoloną, ponieważ podobne postanowienie zostało już wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych, co skutkuje rozszerzoną prawomocnością.

Powód domagał się uznania postanowienia wzorca umowy dotyczącego opłaty za całkowity wykup wartości polisy za niedozwolone. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 479[43] kpc. Uzasadnieniem była rozszerzona prawomocność wyroku, który prawomocnie uznał podobne postanowienie za niedozwolone i zakazał jego stosowania, co skutkuje wpisem do rejestru klauzul niedozwolonych.

Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę z powództwa B. T. przeciwko (...) S.A. w W. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, postanowił odrzucić pozew. Powód domagał się zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia określającego wysokość opłaty za całkowity wykup wartości polisy w zależności od roku polisy. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 199 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 479[43] kpc, odwołując się do koncepcji rozszerzonej prawomocności materialnej wyroku. Sąd przywołał stanowisko Sądu Apelacyjnego w Warszawie oraz uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą wpisanie do rejestru klauzul niedozwolonych postanowienia o treści tożsamej z postanowieniem będącym przedmiotem postępowania stanowi wystarczającą przesłankę do odrzucenia kolejnego pozwu w tej samej sprawie. Podkreślono, że wyrok prawomocny uznający postanowienie wzorca umowy za niedozwolone i zakazujący jego stosowania ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania postanowienia do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Sąd wskazał, że podobne klauzule były już wielokrotnie wpisane do rejestru, a klauzula objęta pozwem jest znaczeniowo tożsama z jedną z nich, rażąco wygórowana i prowadzi do pozbawienia konsumenta możliwości odzyskania wpłaconych składek. W związku z tym, uznał dalsze prowadzenie postępowania za niedopuszczalne, wskazując na względy celowościowe i funkcjonalne, takie jak zbędność powtarzania postępowań kończących się identycznym rozstrzygnięciem. Sąd zaznaczył również, że powielanie publikacji tych samych norm w rejestrze, przy braku możliwości jego rewizji, ogranicza jego użyteczność. W sytuacji, gdy zapis znajduje się w rejestrze, ochrona konsumentów może być realizowana poprzez postępowanie na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd przejął również na rachunek Skarbu Państwa kwotę 600 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powód był zwolniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozew podlega odrzuceniu z uwagi na rozszerzoną prawomocność wyroku dotyczącego tożsamego postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko o rozszerzonej prawomocności wyroku uznającego klauzulę za niedozwoloną, który wpisano do rejestru UOKiK. Oznacza to, że ponowne wytoczenie powództwa w tej samej sprawie, nawet przez inną osobę, jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie_pozwu

Strony

NazwaTypRola
B. T.osoba_fizycznapowód
(...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew podlega odrzuceniu, gdy sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.

k.p.c. art. 479 § 43

Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok prawomocny uznający postanowienie wzorca umowy za niedozwolone i zakazujący stosowania go ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania postanowienia do rejestru.

Pomocnicze

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy (...) nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą konsumenta, (...) jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej.

u.k.s.c. art. 96 § 1 pkt 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienie od opłaty od pozwu.

u.o.k.k. art. 24 § 1 i 2 pkt 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

u.o.k.k. art. 26

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

u.o.k.k. art. 27

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozszerzona prawomocność wyroku uznającego klauzulę za niedozwoloną i wpisanego do rejestru UOKiK. Tożsamość znaczeniowa spornej klauzuli z klauzulą już wpisaną do rejestru. Zbędność prowadzenia kolejnych postępowań o identycznym przedmiocie i skutku.

Godne uwagi sformułowania

wpisanie do rejestru klauzul niedozwolonych postanowienia o treści tożsamej z zapisem będącym przedmiotem postępowania (...) stanowi wystarczającą przesłankę do odrzucenia pozwu tzw. rozszerzoną prawomocność materialną wyroku uwzględniającego powództwo należy rozpatrywać nie tylko w kontekście mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, ale także powagi rzeczy osądzonej powaga rzeczy osądzonej wyroku uznającego postanowienie wzorca umowy za niedozwolone wyłącza (...) ponowne wytoczenie powództwa w tym przedmiocie, także przez osobę nie biorącą udziału w sprawie, w której wydano wyrok

Skład orzekający

Anna Iwaszko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odrzucenia pozwu w sprawach o uznanie klauzul za niedozwolone, gdy podobne klauzule zostały już wpisane do rejestru UOKiK."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sporna klauzula jest tożsama lub znaczeniowo identyczna z już wpisaną do rejestru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę rozszerzonej prawomocności w sprawach konsumenckich, co jest kluczowe dla praktyków i może być interesujące dla szerszej publiczności jako przykład ochrony praw konsumentów.

Kolejny pozew o klauzulę abuzywną odrzucony – dlaczego sąd nie chce rozpatrywać tej samej sprawy?

Dane finansowe

WPS: 600 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XVII AmC 1171/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2014r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Iwaszko po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa B. T. przeciwko (...) S.A. w W. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone postanawia: 1. odrzucić pozew; 2. przejąć na rachunek Skarbu Państwa - Sąd Okręgowy w Warszawie kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony. SSO Anna Iwaszko UZASADNIENIE W sprawie z powództwa B. T. z dnia 12 lutego 2014 przeciwko (...) S.A. w W. domagano się uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: "Opłata za całkowity wykup wartości polisy Rok polisy % wartości polisy utworzonej ze składki regularnej należnej w pierwszych pięciu latach polisy 1 98 2 95 3 85 4 70 5 55 6 40 7 25 8 20 9 10 10 5 11 i następne 0". Sąd zważył, co następuje: Pozew podlegał odrzuceniu. Sąd tutejszy podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2012 roku (sygn. akt VI ACa 934/12), który rozważając problematykę rozszerzonej prawomocności stwierdził, iż wpisanie do rejestru klauzul niedozwolonych postanowienia o treści tożsamej z zapisem będącym przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie stanowi wystarczającą przesłankę do odrzucenia pozwu w trybie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 479 [43] kpc . W świetle brzmienia tego przepisu wyrok prawomocny uznający postanowienie wzorca umowy za niedozwolone i zakazujący stosowania go ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania postanowienia do rejestru, o którym mowa w art. 479 [45] § 2 kpc . Sąd Apelacyjny powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2003 roku (III CZP 95/03) stwierdził, że tzw. rozszerzoną prawomocność materialną wyroku uwzględniającego powództwo należy rozpatrywać nie tylko w kontekście mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, ale także powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 366 kpc . Wskazał, że "powaga rzeczy osądzonej wyroku uznającego postanowienie wzorca umowy za niedozwolone wyłącza - od chwili wpisania tego postanowienia do rejestru ( art. 479 [43] w związku z art. 365 i art. 479 [45] § 2 kpc ) - ponowne wytoczenie powództwa w tym przedmiocie, także przez osobę nie biorącą udziału w sprawie, w której wydano wyrok". Sąd ten wyjaśnił, że tożsamość stron procesowych, stanowiąca warunek istnienia rei iudicatae zachodzi zarówno, gdy w obu sprawach uczestniczą te same strony, jak i gdy zamiast strony wcześniejszego procesu występuje jej następca prawny, bądź inna osoba objęta rozszerzoną prawomocnością. Postanowienia wzorca umowy o treści podobnej do brzmienia zapisu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania zostały już wielokrotnie wpisane do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK. W szczególności w rejestrze pod pozycją 3834 w dniu 16 października 2012 r. dokonano wpisu uznanego za niedozwolone wyrokiem tutejszego Sądu postanowienia wzorca umowy o treści: "Opłata likwidacyjna jest pobierana w wysokości wskazanej w tabeli poniższej: Rok Polisowy, w którym jest pobierana opłata likwidacyjna od środków wypłacanych z Subkonta Składek Regularnych" 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Wysokość opłaty likwidacyjnej stanowiąca procent środków wypłacanych z Subkonta Składek Regularnych: 99% 99% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% ". Klauzula objęta powództwem jest znaczeniowo tożsama z powyższą klauzulą, w szczególności podobnie jak ta kształtuje wysokość opłaty likwidacyjnej w sposób rażąco wygórowany prowadząc do pozbawienia konsumenta możliwości odzyskania wpłaconych przez niego składek niemalże w całości. Zdaniem Sądu powyższe skutkuje niedopuszczalnością prowadzenia procesu w sprawie niniejszej. Za przyjęciem takiego rozwiązania przemawiają nie tylko argumenty jurydyczne, lecz także względy celowościowe i funkcjonalne, w szczególności zbędność prowadzenia kilku postępowań, wśród których każde kończyłoby się identycznym rozstrzygnięciem merytorycznym. Ponadto w ocenie Sądu, powielanie publikacji tych samych norm w rejestrze Prezesa UOKiK, przy braku możliwości rewidowania jego dotychczasowej treści pozbawia tenże rejestr w znacznym zakresie waloru użytecznego instrumentu dostarczającego wiedzy o nieuczciwych praktykach rynkowych w odniesieniu do stosowania przez przedsiębiorców w obrocie z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych po myśli art. 385 [1] kc. W konsekwencji za niedopuszczalne uznać należy ponowne wytaczanie powództwa obejmującego identyczne żądanie przez osobę nie biorącą udziału w sprawie, w której zapadł wyrok, zwłaszcza że korzystanie przez przedsiębiorcę z klauzul uznanych za abuzywne i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK umożliwia wszczęcie postępowania regulowanego przepisami art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 26 i art. 27 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.2007.50.331 ze zm.) zmierzającego do przymuszenia przedsiębiorcy do stosowania uczciwych praktyk rynkowych. W ten sposób dochodzi do osiągnięcia celu niniejszego postępowania jakim jest ochrona interesu publicznego realizowana poprzez wyeliminowanie z obrotu postanowień naruszających interesy konsumentów, natomiast jedynie w sytuacji, gdy zapis nie znajduje się w rejestrze prowadzonym przez Prezesa UOKiK, orzekanie o niedozwolonym charakterze postanowienia wzorca umowy byłoby konieczne. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 199 § 1 pkt 2 kpc z związku z art. 479 [43] kpc orzekł jak w sentencji postanowienia. Ponieważ powód w sprawie jest zwolniony od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), nie obciążono go opłatą od pozwu. SSO Anna Iwaszko ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) SSO Anna Iwaszko

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI