XVII AmA 88/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił decyzję Prezesa UOKiK w części dotyczącej uznania za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów stosowania przez uczelnię klauzul wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych, jednocześnie oddalając odwołanie w pozostałym zakresie dotyczącym innych praktyk.
Sąd Okręgowy rozpoznał odwołanie uczelni od decyzji Prezesa UOKiK, która uznała stosowanie przez uczelnię pewnych klauzul umownych za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nałożyła kary pieniężne. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej klauzul wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych, argumentując, że nie można nakładać kar na innego przedsiębiorcę za stosowanie takich klauzul, jeśli nie było wobec niego prawomocnego wyroku zakazującego ich stosowania. W pozostałym zakresie, dotyczącym innych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, sąd oddalił odwołanie.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z odwołania Wyższej Szkoły (...) w T. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) dotyczącą decyzji o stwierdzeniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Prezes UOKiK decyzją z dnia 4 czerwca 2012 roku uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania uczelni polegające na stosowaniu we wzorcach umów postanowień uznanych za niedozwolone, wpisanych do rejestru klauzul abuzywnych (art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) oraz na naruszeniu obowiązku udzielania rzetelnej informacji (art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy). Na uczelnię nałożono kary pieniężne. Uczelnia w odwołaniu wniosła o zmianę decyzji, wstrzymanie jej wykonania, a w dalszej kolejności o zmniejszenie kar. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i argumentację stron, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt I.1 (stosowanie klauzul wpisanych do rejestru), opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które wyklucza możliwość nakładania kar na innego przedsiębiorcę za stosowanie takich klauzul, jeśli nie było wobec niego prawomocnego wyroku zakazującego ich stosowania. W odniesieniu do praktyki naruszającej obowiązek udzielania rzetelnej informacji (pkt I.2), sąd uznał, że stosowanie tej praktyki zostało wykazane i nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę decyzji lub obniżenie kary, uznając ją za adekwatną do stopnia zawinienia i spełniającą funkcje represyjną, prewencyjną i edukacyjną. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sporu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie było prawomocnego wyroku zakazującego stosowania tych klauzul wobec danego przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wyrok uwzględniający powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone obejmuje swoim skutkiem tylko pozwanego przedsiębiorcę. Nie jest możliwe traktowanie jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zachowania innego przedsiębiorcy polegającego na stosowaniu postanowień wpisanych do rejestru klauzul umownych uznanych za niedozwolone, chyba że wobec tego innego przedsiębiorcy wydano prawomocny wyrok zakazujący stosowania tych klauzul.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie decyzji w części i oddalenie odwołania w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
Wyższa Szkoła (...) w T. (w części uchylenia decyzji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wyższa Szkoła (...) w T. | instytucja | powód |
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
uokik art. 24 § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
uokik art. 24 § 2
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Pomocnicze
uokik art. 26 § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
uokik art. 33 § 6
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
uokik art. 479^45
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 384^1
Kodeks cywilny
k.c. art. 384 § 1
Kodeks cywilny
uokik art. 106 § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
uokik art. 28
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
k.p.c. art. 479^31a § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479^31a § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo o szkolnictwie wyższym
Ustawa z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie przez uczelnię klauzul wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych nie stanowi praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik, jeśli nie było wobec tej uczelni prawomocnego wyroku zakazującego stosowania tych klauzul.
Odrzucone argumenty
Uczelnia argumentowała, że stosowane klauzule miały na celu jedynie dyscyplinowanie studentów i nigdy nie były stosowane, a także że uczelnia dba o dobro studentów i wysoki poziom nauczania. Wniosek o zmianę decyzji poprzez wydanie decyzji zobowiązaniowej w trybie art. 28 uokik.
Godne uwagi sformułowania
dla oceny zachowania powoda nie ma znaczenia okoliczność, że w jego działalności w ogóle nie wstąpiły przypadki naruszenia interesów konsumentów. pojęcie „stosowania” [...] nie wiąże się z faktem wykonywania postanowienia wpisanego do rejestru [...] lecz z faktem samego umieszczenia w umowie takiego postanowienia. pojęcie „godzenia” w interesy konsumentów [...] obejmuje nie tylko naruszenie ale również zagrożenie i narażenie na uszczerbek interesów konsumentów. w warunkach szerokiego dostępu do wykształconych w praktyce reguł stosowania przepisów dotyczących naruszania zbiorowych interesów konsumentów zachowanie przedsiębiorcy, świadczącego w sposób profesjonalny usługi edukacyjne należy ocenić jako działanie przynajmniej w warunkach zamiaru ewentualnego.
Skład orzekający
Witold Rękosiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania klauzul wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych przez inne podmioty niż te, wobec których wydano prawomocny zakaz, a także zasady nakładania kar pieniężnych przez UOKiK."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań przed UOKiK i stosowania klauzul abuzywnych w kontekście edukacyjnym, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię prawną dotyczącą odpowiedzialności przedsiębiorców za stosowanie klauzul wpisanych do rejestru UOKiK, co ma znaczenie praktyczne dla wielu firm. Pokazuje też, jak sąd koryguje decyzje organu administracji.
“UOKiK nałożył karę, ale sąd ją uchylił: Czy uczelnia uniknęła odpowiedzialności za klauzule abuzywne?”
Dane finansowe
zwrot kosztów połowy opłaty sądowej: 500 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVII AmA 88/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów W następującym składzie: Przewodniczący: SSO Witold Rękosiewicz Protokolant: protokolant sądowy – stażysta Piotr Hołyś po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania Wyższej Szkoły (...) w T. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o stwierdzenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 czerwca 2012 r. nr (...) 1) uchyla zaskarżoną decyzję w pkt I ppkt 1 i w pkt II ppkt 1, 2) oddala odwołanie w pozostałym zakresie, 3) zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz Wyższej Szkoły (...) w T. kwotę 500,00 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów połowy opłaty sądowej od odwołania, 4) znosi wzajemnie między stronami pozostałe koszty postępowania. SSO Witold Rękosiewicz Sygn. akt XVII AmA 88/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 czerwca 2012 roku nr (...) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK, pozwany) działając na podstawie art. 26 ust. 1 oraz art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze. zm.) (dalej Ustawa lub uokik) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Wyższą Szkołę (...) z siedzibą w T. (Szkoła, powód): I. uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Wyższej Szkoły (...) z siedzibą w T. polegające na: 1. stosowaniu we wzorcach umów: - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych; - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych – Studia magisterskie (...) ; - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w zakresie studiów podyplomowych; - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w ramach projektu „ (...) – poszerzenie profilu kształcenia (...) w T. o wymiar społeczny” nr (...) współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego; - Zasady rekrutacji na Wyższej Szkole (...) w T. na studia podyplomowe na rok akademicki 2011/2012; - Formularz zgłoszeniowy Wyższa Szkoła (...) ; - Warunki uczestnictwa w szkoleniach Wyższa Szkoła (...) ; - Regulamin opłat za naukę na studiach podyplomowych na rok akademicki 2011/2012; - Regulamin Opłat i Zniżek w opłatach za studia wraz z załącznikami; - Regulamin Akademii (...) w Wyższej Szkole (...) w T. postanowień o następującej treści: A. W przypadku niepoinformowania o zmianie danych adresowych korespondencję wysłaną na podany uprzednio adres uważa się za skutecznie doręczony. (Rozdział IV § 5 ust. 2 Umowy o świadczenie usług edukacyjnych); B. W przypadku niepoinformowania o zmianie danych adresowych korespondencję wysłaną na podany uprzednio adres uważa się za skutecznie doręczony. (Rozdział IV § 5 ust. 2 Umowa o świadczenie usług edukacyjnych Studia magisterskie (...) ); C. W przypadku niepoinformowania o zmianie danych adresowych korespondencję wysłaną na podany uprzednio adres uważa się za skutecznie doręczony (Rozdział III § 4 ust. 2 Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w ramach projektu „ (...) – poszerzenie profilu kształcenia (...) w T. o wymiar społeczny” nr (...) współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego); D. W przypadku niepoinformowania o zmianie danych adresowych korespondencję wysłaną na podany uprzednio adres uważa się za skutecznie doręczony. (Rozdział IV § 7 ust. 2 Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w zakresie studiów podyplomowych); E. Strony zgodnie ustalają, iż Sądem właściwym miejscowo dla rozstrzygnięcia ewentualnych sporów powstałych między nimi będzie Sąd Rejonowy w Toruniu. (Rozdział V § 6 ust. 6 Umowa o świadczenie usług edukacyjnych Studia magisterskie (...) ); F. Strony zgodnie ustalają, iż sądem właściwym miejscowo dla rozstrzygnięcia ewentualnych sporów powstałych między nimi będzie Sąd Rejonowy w Toruniu. (Rozdział V § 8 ust. 6 Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w zakresie studiów podyplomowych); G. W przypadku sporów wynikłych na tle wykonania niniejszej umowy sądem właściwym do ich rozstrzygnięcia będzie Sąd miejsca wykonania umowy. (Rozdział IV § 5 ust. 8 Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w ramach projektu „ (...) – poszerzenie profilu kształcenia (...) w T. o wymiar społeczny” (...) współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego); H. Opłata za naukę składa się (…) z bezzwrotnej opłaty wpisowej ( § 5 ust. 1 Zasad rekrutacji na Wyższej Szkole (...) w T. na studia podyplomowe na rok akademicki 2011/2012); I. Opłata za naukę na Studiach Podyplomowych składa się z: 1.1. jednorazowej bezzwrotnej opłaty wpisowej, która jest warunkiem przyjęcia na studia, (§ 2 ust. 1 Regulaminu opłat za naukę na studiach podyplomowych na rok akademicki 2011/2012); J. W przypadku rezygnacji uczestnika ze szkolenia w terminie krótszym niż 7 dni przed datą rozpoczęcia, koszty szkolenia nie będą zwracane. (Formularz zgłoszeniowy Wyższa Szkoła (...) ); K. Warunkiem uczestnictwa w zajęciach jest – poza wypełnieniem formularza zgłoszeniowego – uiszczenie opłaty rocznej w wysokości 200 zł/dziecko. Rodzic/opiekunowie prawni zgłaszający drugie i każde kolejne dziecko uprawnieni są do niższej opłaty – 120 zł za każde dziecko na rok. Opłata nie podlega zwrotowi. ( § 2 ust. 5 Regulaminu Akademii (...) w Wyższej Szkole (...) w T. ); L. Słuchacz, który opuścił dwa kolejne zajęcia bez powiadomienia organizatorów zostaje skreślony z listy studentów. Równocześnie nie przysługuje mu zwrot wpłaconych pieniędzy. Jego miejsce zajmuje kolejna osoba z listy rezerwowej. ( § 5 ust. 2 Regulaminu Akademii (...) w Wyższej Szkole (...) w T. ). M. Jednorazowa opłata za pisemne upomnienie wysłane listem poleconym „za zwrotnym potwierdzeniem odbioru”, dotyczące zaległości we wnoszeniu opłat za studia – 30.00 zł. (Regulamin Opłat i Zniżek w opłatach za studia, załącznik nr 1 – Wysokość opłat za studia w roku akademickim 2011/2012 (nabór letni i zimowy), Pozostałe opłaty); N. Wyższa Szkoła (...) w T. zastrzega sobie możliwość wprowadzenia zmian w niniejszych Warunkach uczestnictwa w szkoleniach. (Warunki uczestnictwa w szkoleniach Wyższa Szkoła (...) ), które są postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego , co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 uokik i nakazał zaniechanie jej stosowania. 2. stosowaniu we wzorcach umów: - Umowy o świadczenie usług edukacyjnych, - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych – Studia magisterskie (...) ; - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w zakresie studiów podyplomowych; postanowień o następującej treści: A. Zmiana treści Regulaminu opłat i zniżek w opłatach za studia podawana jest do wiadomości Studenta poprzez (...) , na…. miesiące przed wejściem zmian w życie; w tym okresie Student ma prawo wypowiedzieć niniejszą umowę poprzez złożenie pisemnej rezygnacji ze studiów. (Rozdział V § 6 ust. 3 Umowy o świadczenie usług edukacyjnych); B. Zmiana treści Regulaminu opłat i zniżek w opłatach za studia podawana jest do wiadomości Studenta poprzez (...) , na 14 dni przed wejściem zmian w życie; tym okresie Student ma prawo wypowiedzieć niniejszą umowę poprzez złożenie pisemnej rezygnacji ze studiów . (Rozdział V § 6 ust. 3 Umowy o świadczenie usług edukacyjnych – Studia magisterskie (...) ); C. Zmiana treści Regulaminu opłat i zniżek w opłatach za studia podawana jest do wiadomości Studenta przez (...) , na 14 dni przed wejściem zmian w życie; w tym okresie Słuchacz ma prawo wypowiedzieć niniejszą umowę poprzez złożenie pisemnej rezygnacji ze studiów. (Rozdział V § 8 ust. 3 Umowy o świadczenie usług edukacyjnych w zakresie studiów podyplomowych); wbrew dyspozycji art. 384 1 w zw. z art. 384 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1965r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 Nr 16, poz. 93 ze zm.), co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazał zaniechanie jej stosowania. I. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nałożył na Wyższą Szkołę (...) z siedzibą w T. kary pieniężne płatne do budżetu państwa z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy w wysokości odpowiednio: 1. 67.173 zł w zakresie naruszenia opisanego w pkt I.1. sentencji przedmiotowej decyzji, 2. 22.391.zł. w zakresie naruszenia opisanego w pkt I.2. sentencji przedmiotowej decyzji. Wyższa Szkoła (...) w T. w złożonym odwołaniu zaskarżyła decyzję Prezesa UOKiK w całości wnosząc o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wydanie decyzji zobowiązaniowej w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z uwzględnieniem treści pisma Szkoły z dnia 5 kwietnia 2012r.; 2. wstrzymanie wykonania w/w decyzji Prezesa UOKiK do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, 3. zasądzenie od organu na rzecz uczelni kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych . W przypadku nieuwzględnienia wniosku zawartego w punkcie 1 niniejszego odwołania powód wniósł o: 4.zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zmniejszenie wysokości nałożonej na uczelnię kary finansowej. Uzasadniając powyższe powód przyznał, że postanowienia stosowane przez Wyższą Szkołę (...) w T. faktycznie mogą wykazywać cechy postanowień niedozwolonych, jednakże miały one na celu jedynie dyscyplinowanie studentów i w efekcie nigdy nie były stosowane. Wskazał też, że uczelnia w pierwszej kolejności dba zawsze o dobro studentów i wysoki poziom nauczania przeznaczając na ten cel wszelkie dostępne środki finansowe. W związku z powyższym w ocenie powoda adekwatną do stopnia zawinienia uczelni karą byłby nakaz zaniechania stosowania przedmiotowych postanowień lub ich zmiany i nieobciążanie uczelni karą finansową, ewentualnie jej obniżenie. W odpowiedzi na odwołanie pozwany – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Podkreślił, że w złożonym odwołaniu powód nie sprecyzował zarzutów jakie stawia zaskarżonej decyzji. Odnośnie wniosku powoda o zmianę decyzji w sposób określony w odwołaniu pozwany wskazał, że w świetle przepisu art. 479 31a §3 kpc brak podstaw do jego przyjęcia. Podkreślił, iż w decyzji wyczerpująco wyjaśnił przyczyny nieprzyjęcia zobowiązania powoda i niewydania decyzji w trybie art. 28 uokik bez wymierzania kary pieniężnej. Odpowiadając na uwagi i wyjaśnienia powoda dotyczące wymienionych w decyzji postanowień wzorców umownych pozwany podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji. Nie zgodził się z przedstawionym przez powoda uzasadnieniem stosowania tych postanowień w obrocie. Podkreślił, że dla oceny zachowania powoda nie ma znaczenia okoliczność, że w jego działalności w ogóle nie wstąpiły przypadki naruszenia interesów konsumentów. Zauważył, że pojęcie „stosowania” , o którym mowa w art. 24 ust.2 pkt1 uokik nie wiąże się z faktem wykonywania postanowienia wpisanego do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, lecz z faktem samego umieszczenia w umowie takiego postanowienia. Dodał, że pojęcie „godzenia” w interesy konsumentów w świetle art. 24 uokik obejmuje nie tylko naruszenie ale również zagrożenie i narażenie na uszczerbek interesów konsumentów. Prezes UOKiK przedstawił również uzasadnienie dotyczące wysokości nałożonych na Szkołę w decyzji kar pieniężnych z tytułu stosowania zarzucanych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Wyższa Szkoła (...) w T. jest niepubliczną szkołą wyższą prowadzącą działalność edukacyjną na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 ze zm.). Została wpisana do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod numerem 148. Założycielem Uczelni jest Centrum (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. . Wyższa Szkoła (...) jest zatem przedsiębiorcą świadczącym usługi edukacyjne. W związku z prowadzoną działalnością Szkoła w okresie od 1 września 2009 r. do 21 października 2011r. (data rozpoczęcia stosowania poszczególnych wzorców umowy nie była jednolita) wprowadzała w relacjach z konsumentami następujące wzorce umowne : - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych; - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych – Studia magisterskie (...) ; - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w zakresie studiów podyplomowych; - Umowa o świadczenie usług edukacyjnych w ramach projektu „ (...) – poszerzenie profilu kształcenia (...) w T. o wymiar społeczny” nr (...) współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego; - Zasady rekrutacji na Wyższej Szkole w (...) w T. na studia podyplomowe na rok akademicki 2011/2012; - Formularz zgłoszeniowy Wyższa Szkoła (...) ; - Warunki uczestnictwa w szkoleniach Wyższa Szkoła (...) ; - Regulamin opłat za naukę na studiach podyplomowych na rok akademicki 2011/2012; - Regulamin Opłat i Zniżek w opłatach za studia wraz z załącznikami; - Regulamin Akademii (...) w Wyższej Szkole (...) w T. W treści tych wzorców znajdowały się postanowienia wymienione przez Prezesa UOKiK w zaskarżonej decyzji.. W złożonym w toku postępowania administracyjnego piśmie z dnia 5 kwietnia 2012 r. (k.163 akt adm.) powód nie kwestionował stosowania wzorców umów zawierających wymienione w decyzji postanowienia. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji Szkoła nie zaprzestała stosowania wzorców umownych zawierających kwestionowane w decyzji postanowienia. W złożonym odwołaniu powód złożył jedynie zobowiązanie do zaniechania stosowania wymienionych w decyzji postanowień i wykreślenia ich z wykorzystywanych wzorców umownych. Na rozprawie pełnomocnik powoda oświadczył, że poprawione klauzule zostały wprowadzone do stosowania w roku akademickim 2012/2013, nie przedstawił jednak żadnego dowodu na potwierdzenie tej okoliczności. Powyższy stan faktyczny nie jest pomiędzy stronami sporny. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, znajdującego się w aktach administracyjnych, nie budzi on również wątpliwości Sądu. W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: W złożonym odwołaniu a także w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Szkoła nie kwestionowała faktu, że w stosowanych przez nią wzorcach umownych znajdują się przywołane w decyzji postanowienia. W związku z tym na podstawie art. 230 kpc Sąd uznał tę okoliczność za przyznaną. Odnośnie praktyki określonej w pkt I.1 zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu należało mieć na uwadze, iż z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że powodowa Szkoła była stroną postępowania sądowego o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone a wymienione w tej części decyzji postanowienia stosowane przez powoda zostały uprzednio wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 kpc , na podstawie prawomocnego wyroku sądu. Również w składanych w sprawie pismach procesowych żadna ze stron postępowania nie twierdziła, że klauzule umowne wykorzystywane przez powoda w stosunkach z konsumentami były kiedykolwiek przedmiotem oceny sądu i na skutek przeprowadzonego postępowania zostały uznane za abuzywne. W tym miejscu należy zauważyć, iż z utrwalonego obecnie orzecznictwa Sądu Najwyższego, dotyczącego skutków wyroku wydanego w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, zakończonego wpisem konkretnego postanowienia do rejestru klauzul niedozwolonych wynika, że ani wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ani wpis danego postanowienia do rejestru nie jest wiążący w sprawach dotyczących innego przedsiębiorcy, nawet jeżeli kwestionowane w sprawach dotyczących stosowania praktyki określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik postanowienia wzorca umowy mają brzmienie tożsame z postanowieniami uznanymi za niedozwolone i wpisanymi do prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (wyroki Sądu Najwyższego z 20 września 2013 r., II CSK 708/12; z 23 października 2013 r., IV CSK 142/13; postanowienia Sądu Najwyższego z 16 września 2011 r., I CSK 676/10; uchwały Sądu Najwyższego z 7 października 2008 r., III CZP 80/08, OSNC 2009 nr 9, poz. 118; z 13 stycznia 2011 r., III CZP 119/10, OSNC 2011 nr 9, poz. 95). W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2011 r., III SK 44/10, uwzględniającym stanowisko SN przyjęte w uchwałach z 7 października 2008 r. III CZP 80/08 oraz z 13 stycznia 2011 r., III CZP 119/10 Sąd Najwyższy doprecyzował pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały SN z 13 lipca 2006 r., III SZP 3/06 stwierdzając, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być dalsze stosowanie postanowienia, którego treść jest identyczna z treścią postanowienia wpisanego do rejestru, tylko przez tego samego przedsiębiorcę, który był pozwanym w postępowaniu zakończonym wpisem do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazał, że z uwagi na zasady ustalania niedozwolonego charakteru postanowienia wzorca umowy nie jest możliwe traktowanie jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt1 uokik zachowania innego przedsiębiorcy, polegającego na stosowaniu postanowień wpisanych do rejestru klauzul umownych uznanych za niedozwolone i nakładanie na niego z tego tytułu kar pieniężnych. Przedstawiona linia orzecznicza zbieżna jest z dominującym w piśmiennictwie poglądem, iż wyrok uwzględniający powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone obejmuje swoim skutkiem tylko pozwanego przedsiębiorcę oraz podmioty, którym przysługiwałaby legitymacja czynna do wytoczenia powództwa w sprawie o uznanie tego postanowienia w tym konkretnym wzorcu za niedozwolone a więc tylko konsumentów związanych postanowieniami tego wzorca umowy. Z powyższego wynika, że na gruncie przepisów obowiązującej obecnie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007 roku, zachowania polegającego na stosowaniu przez innego przedsiębiorcę postanowień wzorca umowy wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt1 tej ustawy, nie można uznać za bezprawne. Nie jest to bowiem zachowanie sprzeczne z ukształtowanymi w kpc zasadami funkcjonowania rejestru i skutkami wyroku uznającego postanowienie wzorca umowy, w ramach tzw. abstrakcyjnej kontroli wzorców umów za niedozwolone. Oznacza to, że art. 24 ust. 2 pkt1uokik znajduje zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorcy, który nie stosuje się do orzeczonego w odniesieniu do niego zakazu wykorzystywania niedozwolonych postanowień umowy. W konsekwencji należy stwierdzić, że w odniesieniu do powoda, w stosunku do którego nie wydano prawomocnego wyroku zakazującego stosowania określonych klauzul umownych, brak również podstaw do zastosowania przepisów Ustawy dotyczących nałożenia kary pieniężnej z tytułu stosowania niedozwolonej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów wobec jej nieistnienia. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r. III SK 18/13. Określona w pkt I.2 zaskarżonej decyzji zakazana praktyka powoda naruszająca zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt2 uokik polega na naruszeniu przez Szkołę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Okoliczność stosowania tej praktyki również nie była przez powoda kwestionowana. Mając na uwadze długotrwałość występowania i stopień publicznej szkodliwości stwierdzonej praktyki, na co wskazywał Prezes UOKiK w decyzji i odpowiedzi na odwołanie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań odwołania w odniesieniu do tej części zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji i w odpowiedzi na odwołanie pozwany szczegółowo przedstawił okoliczności, które uwzględnił przy ustalaniu wysokości nałożonej z tytułu stosowania wskazanej w tym punkcie praktyki. W ocenie Sądu okoliczności mające wpływ na wysokość kary pieniężnej nałożonej w zakresie określonej w pkt2 decyzji praktyki zostały uwzględnione przez Prezesa UOKiK w należytym stopniu. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej pozwany wziął pod uwagę określone w ustawie przesłanki wymiaru kary. Można zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, iż w warunkach szerokiego dostępu do wykształconych w praktyce reguł stosowania przepisów dotyczących naruszania zbiorowych interesów konsumentów zachowanie przedsiębiorcy, świadczącego w sposób profesjonalny usługi edukacyjne należy ocenić jako działanie przynajmniej w warunkach zamiaru ewentualnego. Biorąc pod uwagę okoliczność, że kara musi spełniać funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną uznać należało, iż kara pieniężna ustalona na Połomie (...) przychodu powoda nie jest wygórowana i wobec tego brak podstaw do jej obniżenia. Zdaniem Sądu w sprawie nie zachodziły też przesłanki do zmiany zaskarżonej decyzji w sposób wskazany w odwołaniu przez powoda. Stosowanie przez Szkołę niedozwolonej praktyki określonej w art. 24 ust. 2 pkt2 uokik zostało wykazane. Prezes UOKiK w granicach przysługujących mu uprawnień nie uwzględnił wniosku powoda o zastosowaniu w sprawie art. 28 uokik. W tym stanie decyzja organu antymonopolowego co do uwzględnienia wniosku Szkoły, jako podjęta w granicach uznania administracyjnego nie podlega ocenie sądu. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 479 31a § 3 kpc , jakkolwiek z innych niż wskazane w odwołaniu przyczyn, uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie pkt I.1 i oddalił odwołanie w pozostałej części zgodnie z art. 479 31a § 1kpc , wobec braku podstaw do jego uwzględnienia. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 98 w zw. art. 100 kpc stosownie do wyniku sporu. SSO Witold Rękosiewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI