XVII AmA 43/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy obniżył karę pieniężną nałożoną przez Prezesa UOKiK za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia koncentracji z 65 000 zł do 5 000 zł, uznając, że kara w pierwotnej wysokości była niewspółmierna.
Spółka (...) Sp. z o.o. odwołała się od decyzji Prezesa UOKiK, która nałożyła na nią karę 65 000 zł za dokonanie koncentracji bez zgłoszenia. Spółka argumentowała, że kara jest nieuzasadniona lub nadmierna, wskazując na dobrowolne zgłoszenie po fakcie, brak umyślności, brak korzyści majątkowych i niewielki wpływ koncentracji na rynek. Sąd Okręgowy uznał, że obowiązek zgłoszenia istniał, a spółka popełniła czyn nieumyślny (rażące niedbalstwo). Jednakże, biorąc pod uwagę dobrowolne zgłoszenie, brak istotnego wpływu na konkurencję oraz fakt, że spółka prawdopodobnie uzyskałaby zgodę na koncentrację, sąd obniżył karę do 5 000 zł.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z odwołania (...) Sp. z o.o. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji. Prezes UOKiK decyzją z 1 grudnia 2010 r. nałożył na spółkę (...) karę w wysokości 65 000 zł za przejęcie kontroli nad A. (...) Sp. z o.o. bez uzyskania zgody Prezesa. Spółka wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (okik) poprzez nałożenie kary mimo istnienia przesłanek do odstąpienia od jej wymierzenia, a także nałożenie kary w wysokości niewspółmiernej do stopnia zawinienia i nieuwzględniającej okoliczności sprawy. W uzasadnieniu odwołania spółka podkreślała, że sama zgłosiła koncentrację, nie naruszyła interesu publicznego, działała nieumyślnie, nie uzyskała korzyści majątkowych i nie wystąpiła recydywa. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, ustalił, że spółka (...) miała obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, ponieważ łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji przekroczył wymagane progi, a obrót przejmowanej spółki (...) przekroczył próg zwalniający z obowiązku zgłoszenia. Sąd uznał, że zaniechanie zgłoszenia było zawinione (rażące niedbalstwo), jednakże nie zgodził się z wysokością nałożonej kary. Sąd podkreślił, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny i działa w ramach uznania administracyjnego. W ocenie Sądu, Prezes UOKiK nie nadał wystarczającej wagi okolicznościom łagodzącym, takim jak dobrowolne zgłoszenie koncentracji po fakcie, pierwsze naruszenie przepisów przez spółkę oraz brak istotnego ograniczenia konkurencji na rynku. Sąd zwrócił uwagę, że udział obu spółek w rynku hurtowej sprzedaży AGD i RTV wynosił łącznie zaledwie 2,5%, co nie mogło istotnie wpłynąć na konkurencję. Ponadto, sąd domniemywał, że Prezes UOKiK nie dostrzegł zagrożenia dla konkurencji, gdyż nie podjął działań restytucyjnych przewidzianych w ustawie. Biorąc pod uwagę te czynniki, a także fakt, że spółka prawdopodobnie uzyskałaby zgodę na koncentrację, Sąd uznał, że kara w wysokości 5 000 zł będzie wystarczająca do spełnienia funkcji represyjnej i prewencyjnej. Wobec częściowego uwzględnienia odwołania, Sąd zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji stanowi naruszenie ustawy i może uzasadniać nałożenie kary pieniężnej, jednakże wysokość kary powinna być adekwatna do okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek zgłoszenia koncentracji istniał, a jego niedopełnienie było zawinione (rażące niedbalstwo). Jednakże, biorąc pod uwagę dobrowolne zgłoszenie po fakcie, brak istotnego wpływu koncentracji na rynek oraz fakt, że spółka prawdopodobnie uzyskałaby zgodę na koncentrację, kara w pierwotnej wysokości była niewspółmierna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowa zmiana decyzji Prezesa UOKiK
Strona wygrywająca
(...) Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | powód |
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.o.k.i.k. art. 13 § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Zamiar koncentracji podlega zgłoszeniu Prezesowi UOKiK, jeżeli łączny światowy lub krajowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji przekracza określone progi.
u.o.k.i.k. art. 13 § 2
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Obowiązek zgłoszenia dotyczy m.in. zamiaru przejęcia kontroli nad innym przedsiębiorcą.
u.o.k.i.k. art. 94 § 2
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Na przedsiębiorcy przejmującym kontrolę ciąży obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji.
u.o.k.i.k. art. 106 § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Prezes UOKiK może nałożyć karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu, jeżeli przedsiębiorca dokonał koncentracji bez zgody Prezesa, choćby nieumyślnie.
Pomocnicze
u.o.k.i.k. art. 14 § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Nie podlega zgłoszeniu zamiar koncentracji, jeżeli obrót przejmowanego przedsiębiorcy nie przekroczył określonego progu w latach poprzedzających zgłoszenie.
u.o.k.i.k. art. 18
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Prezes UOKiK wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, jeżeli konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona.
u.o.k.i.k. art. 21 § 2
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Prezes UOKiK może nakazać środki przywracające konkurencję, np. podział przedsiębiorcy, zbycie majątku.
k.p.c. art. 479 § 31a
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące orzekania w sprawach gospodarczych, w tym dotyczące kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów procesu w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara nałożona przez Prezesa UOKiK była niewspółmiernie wysoka. Dobrowolne zgłoszenie koncentracji po fakcie powinno być promowane i skutkować znacznym obniżeniem kary. Koncentracja nie spowodowała istotnego ograniczenia konkurencji na rynku. Działanie spółki było nieumyślne (rażące niedbalstwo), a nie umyślne.
Odrzucone argumenty
Brak obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji. Prezes UOKiK powinien całkowicie odstąpić od wymierzenia kary.
Godne uwagi sformułowania
kara w wymierzonej wysokości jest nadmiernie wysoka, nałożona w sposób całkowicie dowolny i z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego kara wymierzona przedsiębiorcy mieści się w ustawowych ramach i podczas jej wymierzania wzięto pod uwagę szereg okoliczności tak obciążających jak i łagodzących, czego efektem jest jej relatywnie niski wymiar brak w rozpatrywanym przypadku podstaw do odstąpienia od wymierzenia przedsiębiorcy kary finansowej zachowanie powoda było zachowaniem zawinionym, ponieważ jego obowiązkiem jest znajomość przepisów prawa istniejące zawinienie po stronie powoda należy określić stopniem winy nieumyślnej, jakim jest rażące niedbalstwo kara ta ma charakter fakultatywny i o celowości jej nałożenia oraz wysokości decyduje Prezes Urzędu Prezes za małą wagę przypisał okolicznościom związanym ze skutkami koncentracji i dobrowolnemu zgłoszeniu koncentracji przez przedsiębiorcę brak jest podstaw do dokonywania oceny zaistnienia czynników mających wpływ na ocenę istotnego ograniczenia konkurencji na rynku wskutek koncentracji, ponieważ spółka nie posiadała takiego udziału w rynku aby dokonana koncentracja wpłynęła na poziom konkurencji na rynku udział w rynku RTV AGD obu podlegających koncentracji podmiotów na poziomie 2,5 % jest udziałem nikłym brak zgłoszenia koncentracji stanowił znikomy stopień zagrożenia interesu publicznoprawnego dobrowolne zawiadomienie organu ochrony konkurencji i konsumentów winno być promowane analogicznie jak to czynią inne instytucje prawa kara orzeczona decyzją okazuje się niewspółmiernie wysoka
Skład orzekający
Małgorzata Perdion-Kalicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zgłoszenia koncentracji, ocena wysokości kary pieniężnej nakładanej przez UOKiK, znaczenie dobrowolnego zgłoszenia po fakcie oraz ocena wpływu koncentracji na rynek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych progów obrotów i rodzaju koncentracji. Ocena wpływu na rynek jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować w decyzje UOKiK dotyczące kar finansowych, podkreślając znaczenie proporcjonalności i okoliczności łagodzących, co jest istotne dla przedsiębiorców.
“Sąd obniża karę UOKiK: Czy dobrowolne zgłoszenie ratuje firmę przed wysokimi sankcjami?”
Dane finansowe
kara pieniężna: 5000 PLN
Sektor
handel detaliczny i hurtowy AGD i RTV
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVII AmA 43/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Warszawie-Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Perdion-Kalicka Protokolant: sekretarz sądowy Jadwiga Skrzyńska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) Sp. z o. o. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o nałożenie kary pieniężnej na skutek odwołania (...) Sp. z o. o. z siedzibą w Z. od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z dnia 1 grudnia 2010 r., nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że obniża nałożoną na (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Z. karę do kwoty 5 000 zł (pięć tysięcy złotych); 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala; 3. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu. SSO Małgorzata Perdion-Kalicka Sygn. akt XVII AmA 43/11 UZASADNIENIE W dniu 1 grudnia 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał decyzję nr (...) , w której nałożył na (...) Sp. z o.o. w Z. karę pieniężną w wysokości 65 000 zł z tytułu dokonania bez uzyskania zgody Prezesa UOKiK koncentracji, polegającej na przejęciu przez tę spółkę kontroli nad A. (...) Sp. z o.o. w L. . W uzasadnieniu decyzji Prezes wskazał, że w dniu 27 lipca 2010 r. został poinformowany o koncentracji przedsiębiorców, polegającej na przejęciu przez (...) Sp. z o.o. w Z. kontroli nad A. (...) Sp. z o.o. w L. . Do koncentracji doszło w wyniku umowy sprzedaży udziałów zwartej w dniu 8 października 2008 r., na mocy której (...) nabyła 100% udziałów w kapitale zakładowym A. i tym samym przejęła bezpośrednią kontrolę nad tą spółką. Prezes UOKiK wskazał w uzasadnieniu, że zarówno wysokość obrotów na terytorium Polski w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia obu przedsiębiorców przekraczała wartość wskazaną w art. 13 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (o okik) (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), jak również, sposób dokonania koncentracji, powodowały powstanie po stronie (...) obowiązku zgłoszenia Prezesowi zamiaru koncentracji. Jednocześnie nie występowały wskazane przez ustawodawcę w art. 14 powyższej ustawy przesłanki zwalniające od obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji. Wobec powyższego Prezes wskazał, że (...) jako podmiot przejmujący kontrolę nad A. nie dopełnił obowiązku nałożonego na niego w art. 94 ust. 2 pkt 2) ustawy o okik i nie zgłosił Prezesowi zamiaru koncentracji. Wobec powyższego w oparciu o art. 106 ust. 1 pkt 3) ustawy o okik Prezes wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 65 000 zł. Wymierzając powyższą karę Prezes uwzględnił okoliczności obciążające i łagodzące dotyczące przedsiębiorcy., tj. wziął pod uwagę to, że (...) z własnej inicjatywy zgłosiła koncentrację, że było to pierwsze naruszenie przez spółkę ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, fakt, że w wyniku dokonanej koncentracji nie została istotnie ograniczona konkurencja na rynku. Wymierzona kara stanowi (...) % przychodu powoda w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary i ok. (...) % maksymalnej wysokości kary przewidzianej w art. 101 ust. 1 pkt 3 ustawy o okik. W ocenie Prezesa, kara w takim wymiarze ma w głównej mierze w stosunku do powoda odnieść walor dyscyplinujący i prewencyjny. Od powyższej decyzji odłownie wniosła (...) Sp. z o.o. zaskarżając decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o okik poprzez nałożenie kary pieniężnej, pomimo, że istniały przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia; art. 106 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 111 ustawy o okik poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości niewspółmiernej do stopnia zawinienia (...) Sp. z o.o. , naruszenia interesu publicznego i nieuwzględniającej okoliczności sprawy. Wobec powyższych zarzutów powód wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, poprzez uchylenie nałożonej kary pieniężnej albo jej znaczące obniżenie. W uzasadnieniu powód wskazał, że nałożenie na niego kary pieniężnej w okolicznościach rozpatrywanej sprawy jest nieuzasadnione. Powód sam, z własnej inicjatywy złożył informację Prezesowi UOKiK o naruszeniu obowiązku ustawowego, interes publiczny nie został naruszony jego zachowaniem, działanie spółki nie nosiło znamion umyślności, nie uzyskała ona żadnych korzyści z tego tytułu, nie występuje również przypadek recydywy, powód współpracował z Prezesem w toku całego postępowania administracyjnego. Wobec powyższych faktów w ocenie powoda wymierzona mu przez organ antymonopolowy kara wywiera przede wszystkim skutek represyjny, ponieważ powód swoim zachowaniem w toku postępowania administracyjnego wykazał, że jest już skrupulatny i zdyscyplinowany w stosowaniu przepisów ustawy antymonopolowej. Jednocześnie powód w przypadku nieuwzględnienia wniosku o uchylenie nałożonej kary w całości wskazuje, że kara w wymierzonej wysokości jest nadmiernie wysoka, nałożona w sposób całkowicie dowolny i z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego. Okres naruszenia ustawy antymonopolowej w ocenie powoda był incydentalny i jednorazowy, wynikający z nieświadomości powoda obowiązywania niektórych uregulowań ustawy o okik, spółka z własnej inicjatywy naprawiła dostrzeżoną nieprawidłowość postępowania, stopień naruszenia przepisów ustawy o okik przez powoda był niewielki, naruszenie interesów chronionych ustawą antymonopolową nastąpiło w stopniu nikłym. Wobec powyższych okoliczności - w ocenie powoda – nałożona na niego kara jest nadmierna i szczególnie dolegliwa. W odpowiedzi na odwołanie Prezes UOKiK wniósł o oddalenie odwołania w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi Prezes wskazał, że nałożenie kary na powoda było uzasadnione. Przedsiębiorca nie dopełnił nałożonego przez ustawodawcę obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji, a informacja o dokonaniu koncentracji została przekazana Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów dopiero po roku i ośmiu miesiącach od zaistnienia faktu koncentracji przedsiębiorców. Kara wymierzona przedsiębiorcy mieści się w ustawowych ramach i podczas jej wymierzania wzięto pod uwagę szereg okoliczności tak obciążających jak i łagodzących, czego efektem jest jej relatywnie niski wymiar ( (...) % przychodu powoda w 2009 r., co stanowi (...) % dochodu przedsiębiorcy w tym samym roku). Jednocześnie - w ocenie Prezesa – w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na brak istotnego wpływu danej koncentracji na rynek, organ antymonopolowy dałby przyzwolenie przedsiębiorcom dokonującym koncentracji do odstąpienia od obowiązku zgłaszania ich zamiaru, czyniąc martwymi przepisy ustawy antymonopolowej. Swoje stanowiska strony podtrzymały do końca procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód (...) jest spółką, której przedmiotem działalności jest hurtowa i detaliczna sprzedaż sprzętu AGD i RTV. Posiada jedną spółkę zależną, tj. A. , która także prowadzi działalność w zakresie hurtowej i detalicznej sprzedaży sprzętu AGD i RTV. Obrót (...) zrealizowany w 2009 r. wyniósł (...) zł, natomiast w roku 2007, tj. w roku poprzedzającym rok, w którym powinno zostać dokonane zgłoszenie zamiaru koncentracji – (...) zł, tj. (...) EURO. Z kolei obrót A. zrealizowany w 2009 r. wyniósł (...) zł, natomiast w roku 2007 – (...) zł, tj. (...) EURO. W okresie przed dokonaniem koncentracji z A. , Sp. z o.o., (...) działalność handlową prowadził głównie na terenie (...) , w promieniu ok. 100 km od siedziby przedsiębiorcy tj. Z. . Działalność miała charakter głównie handlu hurtowego z 24 sklepami detalicznymi. A. (...) Sp. z o.o. prowadziła wówczas działalność na terenie województw (...) , (...) i (...) . Charakter działalności tej spółki polegał przede wszystkim na prowadzeniu sprzedaży detalicznej urządzeń RTV i AGD (32 sklepy). Potencjał obu przedsiębiorców na krajowym rynku hurtowej sprzedaży artykułów AGD i RTV, który był jedynym wspólnym rynkiem obu spółek łącznie stanowił 2,5%, w tym udział w tym rynku (...) był szacowany na 1,9 %, zaś udział spółki (...) przedstawiał nie więcej niż 0,6% całego rynku RTV i AGD w okresie dokonanej koncentracji. W dniu 8 października 2008 r. (...) oraz A. K. , R. O. , Z. O. i P. Z. zawarli umowę sprzedaży udziałów, na mocy której (...) nabyła 100% udziałów w kapitale zakładowym A. i tym samym przejęła bezpośrednią kontrolę nad tą spółką. Skutkiem przejęcia kontroli nad spółką (...) spółka (...) zwiększyła swój potencjał w sprzedaży detalicznej, co umożliwiało jej korzystanie z dodatkowych korzystnych warunków zakupu towarów-zakupów promocyjnych, w celu wsparcia akcji promocyjnych we własnych sklepach. Zwiększyło to konkurencyjność cenową spółki (...) ikorzyśc dla konsumentów, gdyż dało jej to możliwość stosowania niższych cen detalicznych. (zeznania K. B. k. 71, informacja o przejęciu kontroli k.35 i następne akt administracyjnych). W dniu 27 lipca 2010 r. do Prezesa UOKiK wpłynęło zgłoszenie koncentracji przedsiębiorców, polegającej na przejęciu przez (...) Sp. z o.o. kontroli nad A. (...) Sp. z o.o.. Decyzją z dnia 1 grudnia 2010 r. nr (...) Prezes UOKiK nałożył na (...) karę pieniężną w wysokości 65 000 zł z tytułu dokonania bez uzyskania zgody Prezesa koncentracji, polegającej na przejęciu przez tę spółkę kontroli nad A. . Od decyzji powyższej (...) Sp. z o.o. złożyło odwołanie do tutejszego Sądu za pośrednictwem Prezesa UOKiK. Sąd zważył co następuje: Odwołanie (...) Sp. z o.o. zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) zamiar koncentracji podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu Ochrony i Konsumentów, jeżeli łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekracza równowartość 1 mld euro ( art. 13 ust. 1 pkt 1) lub łączny obrót na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekracza równowartość 50 mln euro ( art. 13 ust. 1 pkt 2) . W myśl art. 13 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy obowiązek ten dotyczy zamiaru przejęcia - przez nabycie lub objęcie akcji, innych papierów wartościowych, udziałów lub w jakikolwiek inny sposób - bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad jednym lub więcej przedsiębiorcami przez jednego lub więcej przedsiębiorców. Jednocześnie art. 14 pkt 1 ustawy stanowi, iż nie podlega zgłoszeniu zamiar koncentracji, jeżeli obrót przedsiębiorcy, nad którym ma nastąpić przejęcie kontroli nie przekroczył w żadnym z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie równowartości 10 mln euro. W toku postępowania administracyjnego Prezes UOKiK prawidłowo ustalił, że w przypadku powoda zachodziły przesłanki uzasadniające obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, poprzez przejęcie A. (...) Sp. z o.o., ponieważ (i) łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji, w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru koncentracji wyniósł 370 713 000 zł, tj. 103 493 000 euro – a zatem przekroczył wartość określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, czyli równowartość 50 mln euro, (ii) przejęcie przez (...) kontroli nad A. poprzez nabycie w niej udziałów, jest sposobem koncentracji, określonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o okik, (iii) nie zaistniała przesłanka z art. 14 pkt 1 ustawy o okik, ponieważ obrót Spółki (...) zrealizowany na terytorium Polski w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia koncentracji wyniósł 110 860 000 zł, tj. 30 949 000 euro, a zatem przekroczył równowartość 10 mln euro, (iiii) nie wystąpiły inne przesłanki z art. 14 ustawy. Nie ulega więc wątpliwości, że wobec powyższych ustaleń, zgodnie z brzmieniem art. 94 ust. 2 pkt 2) ustawy o okik na przedsiębiorcy (...) , jako na przedsiębiorcy, który przejmował kontrolę nad A. ciążył obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji. Art. 13 ustawy o okik wyraźnie wskazuje, że zgłoszeniu Prezesowi UOKiK podlega już sam zamiar koncentracji. Oznacza to, że naruszenie powyższego obowiązku stanowić będzie zgłoszenie Prezesowi UOKiK faktu dokonania koncentracji. W toku procesu powód nie kwestionował okoliczności związanych z koncentracja i braku jej uprzedniej notyfikacji Prezesowi UOKiK, jednakże wskazał, że Prezes nałożył na niego karę pieniężną w sytuacji, kiedy winien był odstąpić od nałożenia takiej sankcji, a nadto nawet jeśli nałożenie kary było uzasadnione, to kara ta winna być nałożona w znacząco niższej wysokości. W ocenie Sądu brak w rozpatrywanym przypadku podstaw do odstąpienia od wymierzenia przedsiębiorcy kary finansowej. Jak opisano wyżej ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada na przedsiębiorcę, który zamierza dokonać koncentracji szereg obowiązków – w tym podstawowy – czyli obowiązek zgłoszenia organowi antymonopolowemu zamiaru dokonania koncentracji. Należy przypomnieć, że przedsiębiorców, jako podmioty profesjonalne obowiązują zaostrzone standardy, jeśli chodzi o możliwość oczekiwania od nich znajomości przepisów prawa powszechnie obowiązującego, dotyczących m. in. zasad prowadzenia działalności gospodarczej. W rozpatrywanej sprawie przedsiębiorca nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia Prezesowi UOKiK zamiaru dokonania koncentracji i w toku postępowania tak administracyjnego jak i sądowego podnosił, że zaniechanie powyższe było następstwem nieświadomości tego, że taki obowiązek na nim ciąży. Dając wiarę powyższemu oświadczeniu, Sąd stwierdza, że zachowanie powoda było zachowaniem zawinionym, ponieważ jego obowiązkiem jest znajomość przepisów prawa m. in. regulujących zasady prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności, że działalność ta jest prowadzona na większą skalę niż bagatelna. Niemniej jednak istniejące zawinienie po stronie powoda należy określić stopniem winy nieumyślnej, jakim jest rażące niedbalstwo. Sąd podzielił więc pogląd Prezesa UOKiK, że zachowanie powoda daję podstawę, by wyciągnąć w stosunku do niego konsekwencje karne - jednakże Sąd nie zgadza się z wysokością kary wymierzonej przez organ antymonopolowy. W myśl art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dokonał koncentracji bez uzyskania zgody Prezesa Urzędu. Kara ta ma charakter fakultatywny i o celowości jej nałożenia oraz wysokości decyduje Prezes Urzędu. Wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej organ antymonopolowy działa zatem w ramach uznania administracyjnego. Wymierzając powodowi karę Prezes wziął pod uwagę szereg okoliczności zarówno łagodzących jak i obciążających takich jak: fakt, że (...) z własnej inicjatywy zgłosiła koncentrację, to, że było to pierwsze naruszenie przez spółkę ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, fakt, że w wyniku dokonanej koncentracji nie została istotnie ograniczona konkurencja na rynku. W ocenie Sądu wymienione w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które wpłynęły a wymiar kary wskazują, że Prezes za małą wagę przypisał okolicznościom związanym ze skutkami koncentracji i dobrowolnemu zgłoszeniu koncentracji przez przedsiębiorcę, niezwłocznie po tym jak powziął wiedzę o obowiązku notyfikacji koncentracji. Dokonując oceny jaka kara finansowa byłaby adekwatna do czynu powoda, zdaniem Sądu należy także wziąć pod uwagę hipotetyczną decyzję, jaka prawdopodobnie zapadła by w przypadku dokonania przez powoda zgłoszenia zamiaru koncentracji Prezesowi. Inną bowiem miarą należy ocenić zachowanie przedsiębiorcy, którego zamiar koncentracji nie uzyskałby akceptacji Presesa UOKiK a inną tego, który z cała pewnością zgodę na koncentrację by uzyskał. Skutki rynkowe tych różnych sytuacji byłyby niewspółmiernie różne w razie przeprowadzenia koncentracji bez zgłoszenia jej zamiaru. Zgodnie z art. 18 ustawy o okik Prezes UOKiK, w drodze decyzji, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku. Z powyższego przepisu wynika, że podstawowym kryterium, jakie winien wziąć Prezes UOKiK pod uwagę przy ocenie koncentracji jest ograniczenie w sposób istotny konkurencji na rynku wskutek dokonania konkurencji, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku. Chodzi tu oczywiście o rynek właściwy, tj. ten na którym prowadzone jest działalność gospodarcza przez zamierzających dokonać koncentracji przedsiębiorców i na którym zachodzi proces ekonomicznej rywalizacji między przedsiębiorcami. W rozpatrywanym przypadku (...) w okresie poprzedzającym dokonaną koncentrację zajmował się w przeważającej mierze sprzedażą hurtową urządzeń RTV i AGD, posiadając jednocześnie kilkanaście sklepów detalicznych. Terytorialnie działalność handlowa powoda ograniczała się do terytorium województwa (...) i najbliższych okolic. Z kolei A. prowadziła działalność wyłącznie w zakresie sprzedaży detalicznej urządzeń RTV i AGD, natomiast terytorialnie zasięg działalności spółki ograniczał się to terenu województw (...) , (...) i (...) . Z powyższego zestawienia jasno wynika, że zakres działalności obu spółek pokrywał się jedynie częściowo co do przedmiotu działalności i nie pokrywał się zupełnie geograficznie. Rynkiem właściwym dla działalności powoda (...) w okresie przed dokonaniem koncentracji był rynek sprzedaży hurtowej sprzętu RTV i AGD i jedynie w ograniczonym zakresie rynek sprzedaży detalicznej, natomiast rynkiem właściwym dla A. był wówczas głównie rynek sprzedaży detalicznej urządzeń RTV i AGD. Rynkiem właściwym z punktu widzenia geograficznego dla powoda był rynek lokalny wyznaczony w przybliżeniu przez granice województwa (...) , natomiast dla A. , rynek lokalny wyznaczony w przybliżeniu granicami województw (...) , (...) i (...) . Jak widać, oba podlegające koncentracji podmioty działały na różnych rynkach właściwych – w tym także z punktu widzenia geograficznego. Wobec powyższych ustaleń brak jest podstaw do dokonywania oceny zaistnienia czynników mających wpływ na ocenę istotnego ograniczenia konkurencji na rynku wskutek koncentracji, ponieważ spółka nie posiadała takiego udziału w rynku aby dokonana koncentracja wpłynęła na poziom konkurencji na rynku. Należy zaznaczyć, że udział w rynku RTV AGD obu podlegających koncentracji podmiotów na poziomie 2,5 % jest udziałem nikłym i działania podejmowane przez oba podmioty – co do zasady – nie mają znaczącego wpływu na cały krajowy rynek hurtowej i rynek detalicznej sprzedaży urządzeń RTV AGD. Sąd zauważa także, że sam Prezes UOKiK nie dostrzegł w dokonanej koncentracji zagrożenia dla konkurencji na rynku. Spostrzeżenie powyższe wynika z faktu, że organ antymonopolowy posiada narzędzia umożliwiające mu przywrócenie konkurencji na rynku, na którym została ona zniweczona m. in. w wyniku dokonanej koncentracji. Zgodnie art. 21 ust. 2 ustawy o okik Prezes UOKiK może w drodze decyzji, określając termin jej wykonania, na warunkach określonych w decyzji, nakazać w szczególności podział połączonego przedsiębiorcy, zbycie całości lub części majątku przedsiębiorcy oraz zbycie udziałów lub akcji zapewniających kontrolę nad przedsiębiorcą lub przedsiębiorcami lub rozwiązanie spółki, nad którą przedsiębiorcy sprawują wspólną kontrolę. W rozpatrywanym przypadku Prezes nie podjął żadnego z powyższych działań – a więc należy domniemywać, że także nie dostrzegł w dokonanej koncentracji zagrożenia dla konkurencji na jakimkolwiek rynku. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że brak zgłoszenia koncentracji stanowił znikomy stopień zagrożenia interesu publicznoprawnego, zaś przedsiębiorca z dokonanego naruszenia przepisu ustawy nie uzyskał żadnej korzyści majątkowej, przy czym jego działanie należy uznać za nieumyślne. Jeśli się do tego weźmie pod uwagę, że przedsiębiorca dobrowolnie zgłosił koncentrację post fatum, niezwłocznie po tym jak uzyskał wiedzę o niewypełnieniu obowiązku, to kara orzeczona decyzją okazuje się niewspółmiernie wysoka. Zdaniem Sądu dobrowolne zawiadomienie organu ochrony konkurencji i konsumentów winno być promowane analogicznie jak to czynią inne instytucje prawa, w tym między innymi liniency w prawie konkurencji czy czynny żal w prawie karnym i karno-skarbowym, gdzie sprawca zawinionego działania może uniknąć całkowicie kary. Sąd stoi na stanowisku, że także działanie przedsiębiorcy, który zgłosił koncentrację już po jej dokonaniu powinno być promowane jako uczciwe działanie rynkowe, znaczącym obniżeniem kary. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, kara w wysokości 5 000 zł spełni swoją funkcję represyjną, zaś prewencja szczególna jest także w wystarczającym stopniu zaspokojona, gdyż kara nawet w tej wysokości, łącznie z całokształtem okoliczności związanych z toczącym się postępowaniem, jest wystarczająco wyraźnym ostrzeżeniem dla powoda na przyszłość, aby stosować reguły prawa konkurencji. Tak ustalona kara jest zdaniem Sądu odpowiednia do stwierdzonych naruszeń oraz daje podstawy, by sądzić, że powód nie będzie w przyszłości dopuszczał się naruszeń przepisów ustawy antymonopolowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 479 31a § 1 i 3 k.p.c. orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji. Wobec jedynie częściowego uwzględnienia odwołania powoda, Sąd w oparciu o art. 100 k.p.c. zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu. SSO Małgorzata Perdion - Kalicka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI