XVI Ns 1194/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskiem z dnia 7 września 2016 roku Bank S.A. z siedzibą w W. wystąpił o stwierdzenie nabycia spadku po E. S., która zmarła 22 stycznia 2016 roku. Bank, jako wierzyciel zmarłej na podstawie nakazu zapłaty z 2008 roku, powołał się na swój interes prawny w uzyskaniu orzeczenia o nabyciu spadku, wskazując na potencjalne trudności w egzekucji należności. Sąd Rejonowy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 510 § 1 kpc) i Kodeksu cywilnego (art. 1025 § 1 kc), uznał, że bank posiada legitymację czynną do zainicjowania postępowania, gdyż wynik sprawy odnosi skutek w jego sferze prawnej. Po ustaleniu, że zmarła nie pozostawiła testamentu, a jej mąż J. S. i syn J. S. nie złożyli oświadczeń o odrzuceniu spadku, sąd, po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie w trybie art. 672 kpc, stwierdził, że spadek na podstawie ustawy nabyli J. S. i J. S. po ½ części każdy. Sąd nie miał obowiązku zamieszczania w postanowieniu informacji o sposobie przyjęcia spadku (z dobrodziejstwem inwentarza), gdyż celem postępowania jest jedynie ustalenie kręgu spadkobierców i ich udziałów. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na zasadzie, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, z wyjątkiem kosztów sądowych związanych z ogłoszeniem, które obciążyły wnioskodawcę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie legitymacji czynnej banku-wierzyciela w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku oraz zasady dziedziczenia ustawowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel inicjuje postępowanie spadkowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank-wierzyciel posiada legitymację czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po swoim dłużniku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank-wierzyciel posiada legitymację czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po swoim dłużniku, jeśli wykaże interes prawny w uzyskaniu takiego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny wierzyciela w uzyskaniu orzeczenia o nabyciu spadku wynika z faktu, że wynik postępowania odnosi skutek w jego sferze prawnej, umożliwiając potencjalną egzekucję należności od spadkobierców.
Jakie są zasady dziedziczenia ustawowego po osobie fizycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W pierwszej kolejności dziedziczą z ustawy dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek w częściach równych, przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego, wskazując, że w braku testamentu, spadek nabywają najbliżsi krewni, a w tym przypadku byli to mąż i syn zmarłej.
Czy w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku należy zamieścić informację o sposobie przyjęcia spadku (np. z dobrodziejstwem inwentarza)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma obowiązku zamieszczania w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku informacji o sposobie przyjęcia spadku, gdyż celem postępowania jest jedynie ustalenie kręgu spadkobierców i ich udziałów.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 64/10) i postanowienia Sądu Najwyższego (IV CZ 68/15), zgodnie z którymi celem postępowania jest ustalenie kręgu spadkobierców i wielkości ich udziałów, a nie sposobu przyjęcia spadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) S.A. | spółka | wnioskodawca |
| E. S. | osoba_fizyczna | spadkodawczyni |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Gmina G. | instytucja | wierzyciel spadkodawczyni |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 1025 § 1
Kodeks cywilny
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.
kpc art. 510 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania.
k.c. art. 931 § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
kpc art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Dz.U. 2016 poz. 623 art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 926 § 1
Kodeks cywilny
Podstawą powołania do spadku mogą być dwa tytuły - ustawa i testament.
k.c. art. 1015 § 2
Kodeks cywilny
Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie 6 miesięcy od daty dowiedzenia się o tytule powołania był jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
kpc art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd miał obowiązek ustalić krąg spadkobierców.
kpc art. 671 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome: o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi, o testamentach spadkodawcy.
kpc art. 672
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli zapewnienie nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie.
kpc art. 677
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie miał obowiązku zamieszczania o tym wzmianki w sentencji (o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank jako wierzyciel posiada interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku po dłużniku. • Brak testamentu skutkuje dziedziczeniem ustawowym. • Spadek nabywają mąż i syn zmarłej w równych częściach.
Godne uwagi sformułowania
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. • Interes prawny w postępowaniu nieprocesowym nie wynika bowiem z naruszenia lub zagrożenia sfery prawnej wnioskodawcy, lecz z pewnych zdarzeń prawnych, które wywołują potrzebę wszczęcia postępowania lub wzięcia w nim udziału. • Wierzyciel spadkodawcy posiada legitymację do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku dłużnika. • Celem tego postępowania jest bowiem jedynie ustalenie kręgu spadkobierców po określonym spadkodawcy oraz wielkości przypadających im udziałów.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji czynnej banku-wierzyciela w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku oraz zasady dziedziczenia ustawowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel inicjuje postępowanie spadkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak wierzyciel może wykorzystać postępowanie spadkowe do dochodzenia swoich praw, co jest istotne z praktycznego punktu widzenia dla prawników i wierzycieli.
“Czy bank może zmusić do stwierdzenia spadku po swoim dłużniku? Sąd wyjaśnia interes prawny wierzyciela.”
Dane finansowe
WPS: 320 000 PLN
należność główna: 320 000 PLN
zwrot kosztów postępowania: 6400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.