XVI GNc 939/12

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2012-10-18
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
zabezpieczeniekara umownanajemwypowiedzenie umowyinteres prawnykoszty postępowaniasprawozdanie finansowe

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zabezpieczenie roszczenia o zapłatę kary umownej z uwagi na nieuprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, mimo że roszczenie co do zasady zostało uprawdopodobnione.

Przedsiębiorstwo Państwowe wniosło o zasądzenie od Spółki z o.o. kwoty ponad 262 tys. zł tytułem kary umownej za opóźnienie w zwrocie lokalu. Jednocześnie wniosło o zabezpieczenie roszczenia poprzez zajęcie rachunków bankowych pozwanego. Sąd uznał, że roszczenie co do zasady zostało uprawdopodobnione, jednakże nie stwierdził interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, ponieważ sytuacja finansowa pozwanego nie wskazywała na realne ryzyko utrudnienia lub uniemożliwienia wykonania przyszłego orzeczenia.

Powód, Przedsiębiorstwo Państwowe, domagał się od pozwanego, Spółki z o.o., zapłaty 262 013,64 zł kary umownej wraz z odsetkami. Kara ta miała wynikać z opóźnienia w zwrocie lokalu użytkowanego na podstawie umowy najmu, która została wypowiedziana przez powoda w trybie natychmiastowym. Powód wniósł również o zabezpieczenie roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności pozwanego z rachunków bankowych. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając wniosek o zabezpieczenie, oddalił go. Sąd stwierdził, że choć roszczenie powoda co do zasady zostało uprawdopodobnione (wskazano na zawarcie umowy najmu, jej skuteczne wypowiedzenie z powodu braku uzupełnienia gwarancji bankowej i nieprzedłożenia polis ubezpieczeniowych, a także na opóźnienie w zwrotach lokalu), to jednak nie uprawdopodobniono interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Sąd podkreślił, że dla roszczeń pieniężnych interes prawny istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia. Analizując sytuację finansową pozwanego, sąd stwierdził, że na koniec 2011 roku spółka znajdowała się w dobrej kondycji finansowej, posiadając znaczne środki trwałe, zapasy i środki pieniężne. Informacje o ryzyku kontynuacji działalności dotyczyły jedynie konkretnych sklepów, a nie spółki jako całości, która zakładała kontynuację działalności. W związku z tym sąd uznał, że obawy powoda co do możliwości wyegzekwowania ewentualnego przyszłego wyroku nie były obiektywnie uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zabezpieczenie podlega oddaleniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć roszczenie powoda co do zasady zostało uprawdopodobnione, to nie wykazano interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, ponieważ sytuacja finansowa pozwanego nie wskazuje na realne ryzyko utrudnienia lub uniemożliwienia wykonania przyszłego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku o zabezpieczenie

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Państwowe (...)instytucjawnioskodawca
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 730

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730¹ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego istnieje wówczas, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlegał oddaleniu przesłankami ustawowymi zabezpieczenia roszczenia są uwiarygodnienie roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia brak chociażby jednej z nich powoduje, że zabezpieczenie roszczenia jest niedopuszczalne interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego istnieje wówczas, gdy brak zabezpieczenie uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia Obawa co do możliwości wykonania przyszłego orzeczenia w sprawie w braku zabezpieczenia musi być realna, a nie tylko oparta na subiektywnym odczuciu wnioskodawcy.

Skład orzekający

Marta Sadowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego, ocena sytuacji finansowej pozwanego na potrzeby zabezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i oceny dowodów na etapie postępowania zabezpieczającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe przesłanki udzielenia zabezpieczenia, w szczególności wymóg wykazania interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Jak udowodnić sądowi, że bez zabezpieczenia nie odzyskasz pieniędzy?

Dane finansowe

WPS: 262 013,64 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: XVI GNc 939/12 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Marta Sadowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Przedsiębiorstwa Państwowego (...) z siedzibą w W. z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o udzielenie zabezpieczenia p o s t a n a w i a: wniosek oddalić. SSO Marta Sadowska UZASADNIENIE Pozwem z dnia 10 października 2012 r. Przedsiębiorstwo Państwowe (...) z siedzibą w W. (dalej: (...) ) wniosło o zasądzenie o (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: (...) ) kwoty 262 013,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami od wskazanych kwot i dat oraz kosztami postępowania. W pozwie został zawarty wniosek o udzielenie zabezpieczenia ww. roszczenia poprzez zajęcie wierzytelności pieniężnych pozwanego wynikających z posiadania rachunków bankowych w (...) Bank (...) S.A. , w tym w szczególności z rachunku bankowego o wskazanym numerze, a także wierzytelności z innych rachunków bankowych prowadzonych w wymienionych we wniosku bankach. Dla uzasadnienia roszczenia podniesiono, iż powoda i pozwanego łączyło 11 umów najmu lokali zlokalizowanych na terenie (...) w W. . Na podstawie umowy nr (...) z dnia 31.12.2007 r. powód wynajmował pozwanemu lokal oznaczony nr (...) o powierzchni 71,84 m ( 2) położony na terenie (...) . Pozwany zawarł umowę podnajmu przedmiotowego lokalu z (...) S.A. (następnie ( (...) S.A. ) celem prowadzenia sklepu w obszarze wolnocłowym. W dniu 16.02.2012 r. powód wypowiedział umowę najmu w trybie natychmiastowym, bez zachowania okresu wypowiedzenia, na podstawie pkt 13.1 lit c) i d) ogólnych warunków najmu, z uwagi na nieuzupełnienie przez pozwanego gwarancji bankowej dla zabezpieczania roszczeń powoda oraz nieprzedłożenia w terminie kopii polis ubezpieczeniowych lokalu sklepowego. W związku z wypowiedzeniem umowy pozwany zobowiązany był do zwrotu lokalu w terminie 30 dni, tj. do dnia 17.03.2012 r. Pozwany pomimo, iż w tym samym dniu wypowiedział umowę podnajmu, zakwestionował skuteczność wypowiedzenia i odmówił wydania lokalu powodowi. W związku z brakiem współdziałania najemcy wynajmujący skontaktował się z podnajemcą, który wydał (...) lokal w dniu 20.04.2012 r. Z uwagi na niezwrócenie lokalu w terminie powód skorzystał z uprawnienia zastrzeżonego na jego rzecz w § 8 ust. 2 umowy i naliczył pozwanemu karę umowną z tego tytułu. Karę tę naliczono zgodnie z powołanym postanowieniem umownym w wysokości 12 476,84 zł za każdy dzień opóźnienia – od dnia 18.03.2012 r. do dnia 20.04.2012 r. W odniesieniu do kar umownych naliczonych od dnia 18.03.2012 r. do 30.03.2012 r. powód zrealizował swoje uprawnienia korzystając z wystawionej na zlecenie pozwanego gwarancji bankowej, zabezpieczającej roszczenia powoda z umowy najmu. W dniu 31.03.2012 r. gwarancja bankowa wygasła, a zatem powód nie mógł zaspokoić swoich wierzytelności w pozostałym zakresie. Do zaspokojenia pozostała więc kwota 262.013,64 zł, stanowiąca iloczyn 21 dni opóźnienia i kwoty 12 476,84 zł. Dla uprawdopodobnienia interesu powoda w udzieleniu zabezpieczenia wskazano, iż pozwany jest spółką (...) Handlu Zagranicznego (...) S.A. , a jego działalność ogranicza się tylko do działalności handlowej w (...) w W. , co potwierdza treść § 17 umowy pozwanej spółki. W chwili obecnej pozwany nie posiada żadnego lokalu sklepowego w (...) , a zatem trwale stracił możliwość generowania przychodów z prowadzonej działalności. Co więcej, nawet w okresie, w którym prowadził działalność gospodarczą, ponosił znaczne straty lub oscylował wokół „zerowego” wyniku finansowego. Istotny wpływ wypowiedzenia umów najmu w (...) na działalność nie tylko pozwanego, ale również całej grupy (...) , wskazywana była wielokrotnie w wypowiedziach prasowych zarządu oraz raportach okresowych publikowanych przez (...) S.A. Co więcej, w sprawozdaniu finansowym za 2011 r. zarząd pozwanej wskazał, iż istnieje ryzyko, iż spółka nie będzie mogła kontynuować działalności w swoich sklepach zlokalizowanych na (...) , co może mieć istotny negatywny wpływ na wyniki finansowe i perspektywy rozwoju (...) . Pozwany nie utworzył również rezerw na pokrycie przyszłych zobowiązań wobec powoda, a jego zarząd dopuszczał się szeregu elementarnych zaniedbań i zaniechań związanych z prowadzeniem działalności. W konsekwencji istnieje realna i uzasadniona obawa, że wyegzekwowanie kwot zasądzonych wyrokiem w niniejszej sprawie nie będzie możliwe lub będzie poważnie utrudnione. Sąd zważył, co następuje: Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlegał oddaleniu. Stosownie do art. 730 i 730 1 k.p.c. przesłankami ustawowymi zabezpieczenia roszczenia są uwiarygodnienie roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Tak wskazane warunki dopuszczalności zabezpieczenia muszą istnieć łącznie, co oznacza, że brak chociażby jednej z nich powoduje, że zabezpieczenie roszczenia jest niedopuszczalne. Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia odpowiada przy tym obowiązkowi uprawdopodobnienia wiarygodności roszczenia, a zatem uprawniony ma za zadanie przedstawić i uwiarygodnić twierdzenia, które stanowią podstawę jego roszczenia wobec uczestnika. Sąd natomiast ocenia wiarygodność istnienia i wymagalność roszczenia na podstawie posiadanego materiału procesowego. Roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima facie istnieje znaczna szansa na jego istnienie, co w niniejszej sprawie uprawdopodobnione zostało co do zasady. Powód uprawpododbnił, iż łączyła go z pozwanym umowa najmu lokalu nr (...) na terenie (...) w W. o powierzchni 71,84 m 2 , która wypowiedziana została przez powoda w trybie natychmiastowym w dniu 16.02.2012 r. Uprawdopodobnione została zasadność wypowiedzenia przedmiotowej umowy na podstawie pkt 13.1 lit c) i d) ogólnych warunków najmu, z uwagi na nieuzupełnienie przez pozwanego gwarancji bankowej dla zabezpieczania roszczeń powoda oraz nieprzedłożenia w terminie kopii polis ubezpieczeniowych lokalu sklepowego. Przedmiotowe zobowiązania obciążały pozwanego z mocy § 4 ust. 1 zd. 2 umowy oraz pkt 11 ust. 4 zd. 2 ogólnych warunków najmu, natomiast ich niewykonanie w terminie uprawniało wynajmującego do wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym. Dodatkowo powód uprawdopodobnił skuteczność złożonego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, w tym iż zostało ono podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji (...) , jak i jego dojście do najemcy. W konsekwencji, z mocy § 8 ust. 1 umowy najmu najemca zobowiązany był zwrócić przedmiot najmu w terminie 30 dni od dnia rozwiązania umowy, a brak jego zwrotu w terminie uprawniał wynajmującego do żądania zapłaty kary umownej w wysokości 10 % minimalnego czynszu najmu za każdy dzień opóźnienia. Powód uprawdopodobnił, iż wynajmowany lokal zwrócony mu został w dniu 20.04.2012 r., a zatem iż najemca pozostawał w opóźnieniu, które uprawniało powoda do żądania kary umownej. Co za tym idzie roszczenie powoda o zapłatę kary umownej za 21 dni opóźnienia, tj. od dnia 31.03.2012 r. do 20.04.2012 r. należało uznać za uprawdopodobnione co do zasady. Wątpliwości Sądu budziła jedynie wysokość ustalonej kary umownej, a to wobec niewykazania przez powoda podstaw ustalenia kwoty 12 476,84 zł jako wysokości kary umownej za jeden dzień opóźnienia. Z dołączonej do pozwu umowy wynika bowiem jedynie wysokość minimalnego czynszu najmu ustalona na dzień zawarcia umowy jako iloczyn powierzchni lokalu tj. 71,84 m 2 i stawki 1 125 zł (§ 3 ust 1 lit b) umowy), co daje podstawy do ustalenia kary umownej za jeden dzień opóźnienia na kwotę 8 800,40 zł (10% z 88 004 zł). Wprawdzie § 3 ust. 2 umowy przewiduje zasady waloryzacji minimalnego czynszu, jednak to na powodzie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wysokości minimalnego czynszu na dzień rozwiązania umowy. Rolą Sądu w postępowaniu zabezpieczającym jest szybkie rozpoznanie wniosku i udzielenie szybkiej ochrony uprawnionemu, a zatem roszczenie, które podlegać ma zabezpieczeniu winno być przez wnioskodawcę uprawdopodobnione nie tylko co do zasady, ale i co do wysokości już na etapie składania wniosku. Z tego też względu roszczenie powoda należało uznać za uprawdopodobnione jedynie w zakresie kwoty 184 808,40 zł (21 x 8 800,40 zł). W ocenie Sądu powód nie uprawpododbnił jednak, iż przysługuje mu interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia w rozumieniu art. 730 ( 1) § 2 k.p.c. Zgodnie z art. 730 ' § 2 k.p.c. interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego istnieje wówczas, gdy brak zabezpieczenie uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Obawa co do możliwości wykonania przyszłego orzeczenia w sprawie w braku zabezpieczenia musi być realna, a nie tylko oparta na subiektywnym odczuciu wnioskodawcy. W przypadku roszczeń o świadczenia pieniężne obawa ta może płynąć przede wszystkim stąd, iż zagrożona jest wypłacalność obowiązanego, w szczególności gdy nie ma on dostatecznego majątku na realizację swoich zobowiązań. W niniejszej sprawie wnioskodawca takich okoliczności jednak w sposób obiektywny nie uprawdopodobnił. Odnosząc się do wniosków płynących ze sprawozdania finansowego pozwanego za 2011 r. wskazać należy, iż na koniec 2011 roku spółka znajdywała się w dobrej sytuacji finansowej - posiadała środki trwałe w wysokości 5 720 889,49 zł, zapasy w towarze w wysokości 8 450 274,39 zł, czy środki pieniężne w wysokości 853 440,54 zł. Jej ostateczny zysk wynosił wprawdzie 2 751,92 zł, lecz był wynikiem zbliżonych przychodów ze sprzedaży i kosztów działalności operacyjnej. W informacjach dodatkowych do sprawozdania finansowego zarząd pozwanej faktycznie zawarł oświadczenie powołane przez powoda, jednak istotnym jest, iż oświadczenie to dotyczy kontynuacji działalności jedynie w sklepach zlokalizowanych na (...) , bez odniesienia się do działalności spółki w ogóle. Co więcej, w sprawozdaniu została założona kontynuacja działalności pozwanego. Sytuacja finansowa pozwanego nie może zatem uzasadniać twierdzenia, iż brak zabezpieczenia uniemożliwi powodowi wykonanie ewentualnie korzystnego dla niego wyroku w przyszłości. Również liczne postępowania sądowe toczące się miedzy stronami, czy twierdzenia (...) co do zaniedbań zarządu pozwanej w prowadzeniu jej działalności nie mogą stanowić samodzielnej przesłanki dla uznania, iż interes prawny powoda w udzieleniu zabezpieczenia został uprawdopodobniony. Także cel powołania spółki (...) , który powód wywodzi z brzmienia § 17 jej umowy, czy ewentualny stan likwidacji pozwanego w związku z niemożliwością kontynuowania działalności gospodarczej w (...) , nie mogą uzasadniać twierdzenia, iż brak udzielenia powodowi ochrony poprzez uwzględnienie jego wniosku o zabezpieczenie, uniemożliwi wykonanie orzeczenia w przyszłości. Co za tym idzie brak jest podstaw do przyjęcia, że brak zabezpieczenia w sposób realny uniemożliwi lub co najmniej utrudni uprawnionemu wykonanie zapadłego w niniejszej sprawie przyszłego orzeczenia, a zatem iż interes prawny powoda w udzieleniu zabezpieczenia został uprawdopodobniony. Mając zatem na uwadze powyższe, wobec niespełnienia przesłanek art. 730 1 § 1 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji. SSO Marta Sadowska (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI