XVI GC 738/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie, małżonkowie A., wnieśli pozew o zasądzenie odszkodowania od Przedsiębiorstwa Państwowego (...) w W. za zmniejszenie wartości nieruchomości oraz za nakłady konieczne związane z zapewnieniem właściwego klimatu akustycznego. Roszczenie wynikało z ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) dla lotniska im. (...) w W. uchwałą Sejmiku Województwa (...) z 2011 roku. Powodowie wskazywali również na wcześniejsze rozporządzenie z 2007 roku jako podstawę roszczeń, powołując się na art. 129 POŚ oraz art. 435 KC. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, zarzucając m.in. upływ terminu zawitego do zgłoszenia roszczeń oraz brak wykazania szkody i związku przyczynowo-skutkowego. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że roszczenie wygasło z powodu upływu dwuletniego terminu zawitego określonego w art. 129 ust. 4 POŚ. Sąd ustalił, że pierwszy akt prawny ustanawiający OOU (rozporządzenie z 2007 r.) wszedł w życie 25 sierpnia 2007 r., co oznaczało, że termin na zgłoszenie roszczeń upłynął 25 sierpnia 2009 r. Uchwała z 2011 r. nie otworzyła terminu na nowo, a wręcz zmniejszyła istniejące ograniczenia dla nieruchomości powodów. Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które potwierdzało ciągłość mocy obowiązującej rozporządzenia z 2007 r. mimo zmian legislacyjnych dotyczących organu powołanego do tworzenia OOU. Sąd odrzucił również alternatywną podstawę roszczenia opartą na art. 435 KC, wskazując na odrębne reżimy odpowiedzialności oraz ryzyko obejścia terminu zawitego. W kwestii kosztów postępowania, sąd, stosując art. 102 KPC, nie obciążył powodów kosztami zastępstwa prawnego na rzecz pozwanego, biorąc pod uwagę niejednoznaczność orzecznictwa w sprawach dotyczących OOU w momencie wnoszenia pozwu oraz fakt oddalenia roszczenia z powodu prekluzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu zawitego do zgłaszania roszczeń z tytułu ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, ciągłość mocy obowiązującej aktów prawnych mimo zmian organów wydających, rozłączność reżimów odpowiedzialności (POŚ vs KC).
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia OOU dla lotniska i interpretacji przepisów POŚ w kontekście zmian legislacyjnych i orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości i koszty rewitalizacji akustycznej, wynikające z ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, jest nadal aktualne, jeśli kolejne akty prawne nie zwiększają, a wręcz zmniejszają istniejące ograniczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie wygasło z powodu upływu dwuletniego terminu zawitego, który rozpoczął bieg wraz z wejściem w życie pierwszego aktu prawnego ustanawiającego OOU. Kolejne akty, które nie pogarszają sytuacji właściciela, nie otwierają terminu na nowo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin zawity do zgłoszenia roszczeń z tytułu ustanowienia OOU wynosi dwa lata od wejścia w życie aktu prawnego. W przypadku nieruchomości powodów, pierwszy akt (rozporządzenie z 2007 r.) wszedł w życie 25 sierpnia 2007 r., a termin upłynął 25 sierpnia 2009 r. Uchwała z 2011 r. nie otworzyła terminu na nowo, ponieważ ograniczenia dla nieruchomości powodów zostały zmniejszone w porównaniu do poprzedniego stanu.
Czy zmiana organu uprawnionego do wydania aktu prawnego ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania (z wojewody na sejmik województwa) wpływa na moc obowiązującą wcześniejszego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana organu uprawnionego nie powoduje utraty mocy obowiązującej wcześniejszego aktu, jeśli zakres spraw przekazanych do uregulowania pozostaje ten sam.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy dotyczące zasad techniki prawodawczej oraz przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, które wskazują, że zmiana organu upoważnionego do wydania aktu wykonawczego nie wpływa na jego moc obowiązującą. Podkreślono, że orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza tę interpretację.
Czy można dochodzić odszkodowania na podstawie art. 435 KC jako alternatywnej podstawy odpowiedzialności za szkody związane z OOU, omijając dwuletni termin zawity z art. 129 POŚ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy art. 435 KC i art. 129 POŚ przewidują rozłączne reżimy odpowiedzialności. Zastosowanie art. 435 KC mogłoby prowadzić do obejścia terminu zawitego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na odrębność reżimów odpowiedzialności wynikających z art. 435 KC i art. 129 POŚ. Ponadto, zastosowanie art. 435 KC mogłoby niweczyć funkcję gwarancyjną dwuletniego terminu zawitego z POŚ, pozwalając na racjonalne zarządzanie finansami przez podmiot ingerujący w środowisko.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. A. | osoba_fizyczna | powód |
| M. A. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
POŚ art. 129 § ust. 1-4
Prawo ochrony środowiska
Roszczenie o odszkodowanie za szkodę (w tym zmniejszenie wartości nieruchomości) lub wykup nieruchomości przysługuje właścicielowi w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości. Roszczenie to można zgłosić w ciągu 2 lat od wejścia w życie aktu prawnego powodującego ograniczenie. Szkodą są także koszty poniesione w celu wypełnienia wymagań technicznych dotyczących budynków.
POŚ art. 135 § ust. 2
Prawo ochrony środowiska
Określa organ właściwy do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (pierwotnie wojewoda, później sejmik województwa).
Pomocnicze
KC art. 435
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za ruch przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody. Sąd uznał, że nie ma zastosowania jako alternatywna podstawa odpowiedzialności w tej sprawie.
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej art. 47 § ust. 2
Przepis przejściowy stanowiący, że akty prawa miejscowego wydane na podstawie przepisów zmienianych zachowują moc do czasu wydania nowych aktów.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 32 § ust. 3
Reguluje kwestię mocy obowiązującej aktów wykonawczych w przypadku zmiany organu upoważnionego do ich wydania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie wygasło z powodu upływu dwuletniego terminu zawitego. • Uchwała z 2011 r. nie otworzyła terminu na nowo, ponieważ ograniczenia dla nieruchomości powodów zostały zmniejszone. • Zmiana organu uprawnionego do wydania aktu ustanawiającego OOU nie wpływa na moc obowiązującą wcześniejszego rozporządzenia. • Nie można dochodzić roszczeń na podstawie art. 435 KC, omijając termin zawity z POŚ.
Odrzucone argumenty
Roszczenie jest nadal aktualne, ponieważ zostało zgłoszone po wejściu w życie uchwały z 2011 r. • Poprzednie rozporządzenie z 2007 r. straciło moc obowiązującą z powodu zmian legislacyjnych. • Możliwość dochodzenia roszczeń na podstawie art. 435 KC.
Godne uwagi sformułowania
termin zawity do zgłoszenia roszeń upływał z dniem 25/08/2009 r. • zmiana organu upoważnionego do wydania aktu wykonawczego nie wpłynęła na moc jego obowiązywania • nie ma wyroków sądów administracyjnych stwierdzających nieważność rozporządzenia nr 50 Wojewody (...) • nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie nadzwyczajnej i motywowanej aksjologicznie instytucji desuetudo • odpowiedzialność odszkodowawcza, o której mowa w art. 129 POŚ, przewidziano nie za samo ograniczenie i nie za każde ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. • termin do zgłoszenia roszczeń, o którym mowa w art. 129 ust. 4 ustawy z 2001 roku Prawo ochrony środowiska, jest terminem zawitym, a nie terminem przedawnienia.
Skład orzekający
Ewa Teofilak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego do zgłaszania roszczeń z tytułu ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, ciągłość mocy obowiązującej aktów prawnych mimo zmian organów wydających, rozłączność reżimów odpowiedzialności (POŚ vs KC)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia OOU dla lotniska i interpretacji przepisów POŚ w kontekście zmian legislacyjnych i orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ograniczeniem praw właścicieli nieruchomości z powodu działalności lotniska oraz interpretacji przepisów dotyczących terminów zawitych i ciągłości prawa. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy można dochodzić odszkodowania za hałas lotniska po latach? Kluczowa decyzja sądu o terminie zawitym.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.