XVI GC 496/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie, małżonkowie J. i G. S., domagali się od Przedsiębiorstwa Państwowego (...) w W. zasądzenia kwoty 76 000 zł tytułem odszkodowania za spadek wartości nieruchomości oraz kosztów rewitalizacji akustycznej, położonej w Warszawie przy ul. (...). Roszczenie wynikało z ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska im. (...) w W. Uchwałą nr 76/11 Sejmiku Województwa (...). Powodowie wskazali jako podstawę prawną art. 129, 135 i 136 POŚ oraz art. 435 KC. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając, że nieruchomość powodów znajdowała się w obszarze ograniczonego użytkowania już wcześniej, a nowe rozporządzenie nie spowodowało nowych ograniczeń, a wręcz je zmniejszyło. Ponadto pozwany podniósł zarzut upływu terminu zawitego do zgłoszenia roszczeń, który upłynął najpóźniej z dniem 25 sierpnia 2009 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że roszczenie wygasło z powodu upływu terminu zawitego. Sąd ustalił, że nieruchomość powodów znalazła się w obszarze ograniczonego użytkowania (OOU) najpierw na mocy Rozporządzenia nr 50 Wojewody (...) z dnia 7 sierpnia 2007 r., które weszło w życie 25 sierpnia 2007 r. Termin do zgłoszenia roszczeń na podstawie tego rozporządzenia upływał 25 sierpnia 2009 r. Następnie Uchwałą nr 76/11 Sejmiku Województwa (...) z dnia 20 czerwca 2011 r. utworzono nowy OOU, który również objął nieruchomość powodów. Sąd, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, uznał, że Rozporządzenie nr 50 z 2007 r. zachowało moc obowiązującą do wejścia w życie Uchwały nr 76/11 z 2011 r. Sąd stwierdził, że późniejsza uchwała nie otworzyła nowego terminu do zgłoszenia roszczeń, a wręcz zmniejszyła istniejące ograniczenia. Ponieważ powodowie nie zgłosili swoich roszczeń w terminie do 25 sierpnia 2009 r., Sąd uznał je za wygasłe. Sąd oddalił również żądanie oparte na art. 435 KC, wskazując na rozłączne reżimy odpowiedzialności i możliwość obejścia terminu zawitego. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanego, oddalając wniosek powodów o zastosowanie art. 102 KPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu zawitego do zgłaszania roszczeń odszkodowawczych związanych z obszarem ograniczonego użytkowania, zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w związku z ograniczeniem korzystania z nieruchomości, rozłączność reżimów odpowiedzialności z POŚ i KC.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska i interpretacji przepisów POŚ w kontekście zmian legislacyjnych oraz orzecznictwa SN.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości i koszty rewitalizacji akustycznej, spowodowane ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, wygasło z powodu upływu dwuletniego terminu zawitego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie wygasło z powodu upływu dwuletniego terminu zawitego, który rozpoczął bieg wraz z wejściem w życie pierwszego rozporządzenia ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Rozporządzenie nr 50 Wojewody z 2007 r. było skuteczne do wejścia w życie Uchwały nr 76/11 Sejmiku z 2011 r. Termin zawity do zgłoszenia roszczeń rozpoczął bieg z dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r. i upłynął w 2009 r. Późniejsza uchwała nie otworzyła nowego terminu, a wręcz zmniejszyła ograniczenia.
Czy późniejsze akty prawne ustanawiające obszar ograniczonego użytkowania otwierają nowy termin do zgłoszenia roszczeń odszkodowawczych, jeśli nie zwiększają dotychczasowych ograniczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli późniejsze akty prawne nie zwiększają dotychczasowych ograniczeń, a wręcz je zmniejszają, nie otwiera się nowy termin do zgłoszenia roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie wskazującym, że odszkodowanie przysługuje za szkodę będącą normalnym następstwem wejścia w życie aktu prawnego wprowadzającego ograniczenia. Jeśli ograniczenia są zmniejszane, szkoda nie powstaje w rozumieniu art. 129 ust. 2 POŚ, a termin zawity nie otwiera się na nowo.
Czy art. 435 KC może stanowić alternatywną podstawę odpowiedzialności za szkody związane z obszarem ograniczonego użytkowania, omijając termin zawity z POŚ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 435 KC i art. 129 POŚ przewidują rozłączne reżimy odpowiedzialności, a zastosowanie art. 435 KC mogłoby prowadzić do obejścia terminu zawitego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące na rozłączne reżimy odpowiedzialności. Ponadto, zastosowanie art. 435 KC niweczyłoby funkcję gwarancyjną dwuletniego terminu zawitego z art. 129 ust. 4 POŚ.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| G. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
POŚ art. 129 § ust. 1-4
Prawo ochrony środowiska
Określa roszczenia właściciela nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na skutek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU), w tym prawo do odszkodowania za poniesioną szkodę (w tym zmniejszenie wartości nieruchomości) oraz termin do wystąpienia z tym roszczeniem (2 lata od wejścia w życie aktu prawnego ustanawiającego OOU).
POŚ art. 135 § ust. 2
Prawo ochrony środowiska
Określał organ właściwy do utworzenia OOU (w momencie wydania Rozporządzenia nr 50 był to wojewoda).
Pomocnicze
POŚ art. 136 § ust. 1-3
Prawo ochrony środowiska
Określa sądy właściwe w sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowania lub wykupu nieruchomości oraz podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania.
KC art. 435
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie ze względu na rozłączny reżim odpowiedzialności z POŚ i możliwość obejścia terminu zawitego.
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów procesu od strony przegrywającej.
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej art. 47 § ust. 2
Przepis przejściowy dotyczący utrzymania mocy aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie przepisów zmienianych ustawą.
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej art. 48 § pkt 2
Określa datę wejścia w życie nowelizacji art. 135 POŚ.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 32 § ust. 2 i 3
Określa zasady dotyczące utraty mocy obowiązującej aktów wykonawczych w przypadku zmiany przepisu upoważniającego, w tym zmianę organu upoważnionego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ dwuletniego terminu zawitego do zgłoszenia roszczeń odszkodowawczych. • Brak szkody w rozumieniu art. 129 ust. 2 POŚ, gdyż późniejsza uchwała zmniejszyła ograniczenia. • Rozłączne reżimy odpowiedzialności z art. 129 POŚ i art. 435 KC.
Odrzucone argumenty
Roszczenie oparte na art. 129 POŚ i art. 435 KC. • Nowe ograniczenia wynikające z Uchwały nr 76/11 Sejmiku Województwa (...) otworzyły nowy termin do zgłoszenia roszczeń. • Wniosek o zastosowanie art. 102 KPC w zakresie kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie, o którym mowa w ust. 1 i 2, przysługuje również użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a roszczenie, o którym mowa w ust. 2, także osobie, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości. • Z roszczeniem, o którym mowa w ust. 1-3, można wystąpić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (ust. 4). • Szkoda nie powstaje, gdy kolejny akt prawny utrzymuje zakres ograniczeń na dotychczasowym poziomie a tym bardziej, gdy je zmniejsza. • Termin do zgłoszenia roszczeń, o którym mowa w art. 129 ust. 4 ustawy z 2001 roku Prawo ochrony środowiska, jest terminem zawitym, a nie terminem przedawnienia. • Przepisy art. 435 KC w związku z art. 322 POŚ i art. 129 POŚ przewidują rozłączne reżimy odpowiedzialności.
Skład orzekający
Ewa Teofilak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego do zgłaszania roszczeń odszkodowawczych związanych z obszarem ograniczonego użytkowania, zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w związku z ograniczeniem korzystania z nieruchomości, rozłączność reżimów odpowiedzialności z POŚ i KC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska i interpretacji przepisów POŚ w kontekście zmian legislacyjnych oraz orzecznictwa SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ograniczeń związanych z obszarami wokół lotnisk i ich wpływu na wartość nieruchomości, a także złożonej interpretacji przepisów prawa ochrony środowiska i terminów zawitych.
“Czy można dochodzić odszkodowania za hałas od lotniska po latach? Kluczowa jest data zgłoszenia roszczenia!”
Dane finansowe
WPS: 76 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 3617 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.