XVI GC 2494/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę przeciwko członkom zarządu spółki, uznając, że nie ponoszą oni odpowiedzialności za zobowiązania powstałe po zakończeniu ich kadencji.
Powód dochodził zapłaty od członków zarządu spółki na podstawie art. 299 k.s.h. po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki. Sąd ustalił jednak, że zobowiązanie spółki powstało w czasie, gdy pozwani nie pełnili już funkcji członków zarządu. W związku z brakiem legitymacji biernej pozwanych, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda zwrot kosztów procesu.
Powód G. W. wniósł pozew o zapłatę kwoty 10.368,99 zł od pozwanych B. N., E. L. i W. P. (1), którzy byli członkami zarządu spółki (...) sp. z o.o. Roszczenie opierało się na art. 299 k.s.h., po tym jak egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Sąd ustalił, że spółka (...) sp. z o.o. była dłużna powodowi kwotę zasądzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z 2011 roku, a egzekucja tej należności została umorzona z powodu bezskuteczności. Pozwani wnieśli sprzeciw od nakazu zapłaty, podnosząc zarzut braku legitymacji biernej. Sąd ustalił, że pozwani B. N., E. L. (1) i W. P. (1) nie pełnili funkcji członków zarządu w czasie, gdy powstało zobowiązanie spółki wobec powoda (kwiecień-czerwiec 2010 roku). Kadencje tych osób zakończyły się odpowiednio w 2006 i 2008 roku. Sąd, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, podkreślił, że odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 k.s.h. dotyczy zobowiązań powstałych w czasie pełnienia funkcji. Ponieważ pozwani nie byli członkami zarządu w momencie powstania długu, nie mogli ponosić odpowiedzialności subsydiarnej. W konsekwencji sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanych zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, członkowie zarządu nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki, które powstały po zakończeniu ich kadencji.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 k.s.h. dotyczy zobowiązań powstałych w czasie pełnienia funkcji. Jeśli zobowiązanie powstało po ustąpieniu lub odwołaniu członka zarządu, nie ponosi on odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwani B. N., E. L., W. P. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. W. | osoba_fizyczna | powód |
| B. N. | spółka | pozwany |
| E. L. | spółka | pozwany |
| W. P. (1) | spółka | pozwany |
| M. N. | spółka | pozwany |
| N. H. (1) | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.s.h. art. 299 § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu dotyczy zobowiązań powstałych w czasie pełnienia funkcji.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia okoliczności spoczywa na stronie, która z nich wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zwrot kosztów celowych.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 79
Podstawa do orzekania o zwrocie zaliczek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani nie pełnili funkcji członków zarządu w czasie powstania zobowiązania spółki wobec powoda.
Godne uwagi sformułowania
członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki bezskuteczność egzekucji brak legitymacji biernej zobowiązania powstałe w czasie pełnienia funkcji
Skład orzekający
Joanna Chała - Małkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 k.s.h. w kontekście czasu powstania zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zobowiązanie powstało po zakończeniu kadencji członka zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie odpowiedzialności członków zarządu, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i przedsiębiorców.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki po odejściu z firmy?”
Dane finansowe
WPS: 10 368,99 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVI GC 2494/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 05 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w W. , XVI Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Joanna Chała - Małkowska Protokolant: Karolina Celek po rozpoznaniu w dnia 05 kwietnia 2017r. w W. , na rozprawie sprawy z powództwa G. W. przeciwko B. N. , E. L. , W. P. (1) o zapłatę kwoty 10.368,99 zł I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda G. W. na rzecz pozwanego B. N. kwotę 2.400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. zasądza od powoda G. W. na rzecz pozwanego W. P. (1) kwotę 2.400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; IV. zasądza od powoda G. W. na rzecz pozwanego E. L. (1) kwotę 2.417 (dwa tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; V. nakazuje zwrócić pozwanemu E. L. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w W. kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu niewykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłego; VI. nakazuje zwrócić powodowi G. W. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w W. kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu niewykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłego. Sygn. akt XVI GC 2494/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 20 października 2015r. wniesionym w postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy XVI Wydziału Gospodarczego w W. powód G. W. , prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi (...) (dalej: G. W. ) wniósł o zasądzenia solidarnie od pozwanych M. N. , N. H. (1) , B. N. , E. L. (1) , W. P. (1) (dalej: wspólnie jako pozwani, osobno: pozwany) kwoty 10.368,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi w następujący sposób: - względem pozwanego M. N. – od dnia 9 października 2015r. do dnia zapłaty; - względem pozwanego N. H. (1) – od dnia 7 października 2015r. do dnia zapłaty; - względem pozwanego B. N. – od dnia 29 września 2015r. do dnia zapłaty; - względem pozwanego E. L. (1) – od dnia 29 września 2015r. do dnia zapłaty; - względem pozwanego W. P. (1) – od dnia 30 września 2015r. do dnia zapłaty; oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzone przez niego roszczenie wynika z braku zapłaty przez spółkę (...) sp. z o. o. z siedzibą w G. wierzytelności zasądzonych prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. , V Wydziału Gospodarczego z dnia 6 kwietnia 2011 roku (sygn. akt V GC 19/11). W uzasadnieniu wskazał, że zaszły przesłanki odpowiedzialności pozwanych członków zarządu określonych w art. 299 k.s.h. (pozew k. 4-6). W dnu 17 listopada 2015 roku Sąd Rejonowy w N. , V Wydział Gospodarczy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym pod sygn. akt XVIGNc 8496/15 (nakaz zapłaty, k. 33). Pozwani B. N. , W. P. (1) oraz E. L. (1) w swoich sprzeciwach wniesionych skutecznie w dniu 14 grudnia 2015 roku podnieśli zarzut braku legitymacji biernej. Pozwany M. N. nie wniósł sprzeciwu od nakazu zapłaty, wobec czego nakaz zapłaty stał się wobec niego prawomocny. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w W. XVI Wydział Gospodarczy uchylił nakaz zapłaty w części dotyczącej pozwanego N. H. (1) z uwagi na brak możliwości doręczenia nakazu zapłaty w kraju, jednocześnie zobowiązując powoda do wskazania adresu do doręczeń w kraju dla N. H. (1) . Wobec niewskazania przez powoda aktualnego adresu dla tego pozwanego, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w W. XVI Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 29 września 2016 roku zawiesił postępowanie w stosunku do pozwanego N. H. (2) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: G. W. , prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi (...) w ramach wykonywanej działalnością świadczył na rzecz spółki (...) sp. z o.o. usługi przewozu. W związku z brakiem zapłaty przez spółkę (...) sp. z o. o za wykonane w miesiącach kwiecień - czerwiec 2010 roku usługi (...) wniósł powództwo o zasądzenie od (...) Sp. z o.o. kwoty 5.124,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty. W tym czasie funkcję członka zarządu w spółce pełnił M. N. ( bezsporne , poparte odpis z KRS k. 14-17, dokumenty z akt postępowania przed SR w N. V GC 19/11). Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 roku Sąd Rejonowy w N. Wydział V Gospodarczy zasądził od pozwanej spółki (...) sp. z o.o. na rzecz G. W. kwotę 5.124,00 zł z ustawowymi odsetkami od kwot 1.708 zł od dnia 30 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty; 1.798 zł od dnia 14 maja 2010 roku do dnia zapłaty; 1.708 zł od dnia 11 czerwca 2010 roku do dnia zapłaty. Wyrok z dnia 6 kwietnia 2011 roku został zaopatrzony klauzulą wykonalności z dnia 6 kwietnia 2011 roku ( bezsporne, poparte dokumenty z akt postępowania przed SR w N. V GC 19/11 k. 76). Egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego w sprawie KM 816/15 została umorzona postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 roku wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Wobec braku majątku spółki (...) sp. z o.o. mogącego podlegać zajęciu, egzekucja okazała się bezskuteczna. Komornik ustalił koszty postępowania na kwotę 228,68 zł. ( bezsporne , poparte: postanowienie o umorzeniu wobec bezskuteczności egzekucji, k. 20). Wobec bezskuteczności egzekucji z majątku spółki (...) , powód G. W. wezwał M. N. , N. H. (1) do zapłaty kwoty 10.368,99 zł (wezwania do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania listem poleconym; k. 21-29). W wyniku braku odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie G. W. , prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Usługi (...) wniósł pozew o zapłatę przeciwko M. N. , N. H. (1) , B. N. , E. L. (1) oraz W. P. (1) do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w W. , następstwem czego było wydanie przeciwko wskazanym pozwanym nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym (k. 33). W związku z wniesionymi przez pozwanych B. N. . E. L. (2) oraz W. P. (1) sprzeciwami, nakaz zapłaty utracił moc. W sprzeciwie pozwani podnieśli brak swoich legitymacji, powołując się na fakt, że nie pełnili funkcji członków zarządu spółki (...) w chwili powstania zobowiązania, z którego powód wywodzi swoje żądanie (k. 49-52, k. 54-57, k. 60-63). E. L. (1) oraz B. N. pełnili funkcję członka zarządu w okresie od 05 listopada 2003 roku do 10 marca 2006 roku, zaś W. P. (2) do 28 maja 2008 roku. Dodatkowo w okresie od 10 marca 2006 roku do15 czerwca 2007 roku E. L. (1) pełnił funkcję likwidatora ( bezsporne, poparte odpis z KRS 14-17). W pozwie powód uzasadniał zasadność wystąpienia z roszczeniem przeciwko pozwanym w związku z pełnieniem przez pozwanych funkcji członków zarządu w spółce (...) Sp. z o.o. , na dowód czego do pozwu przedłożył odpis pełny spółki (...) Sp. z o.o. (k. 14-17). W sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty pełnomocnik E. L. (1) podważył słuszność wystąpienia przez powoda w stosunku do członków zarządu spółki, którzy w momencie powstania zobowiązania tych funkcji już pełnili, opierając swoją argumentację o bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów, a także na podstawie niekwestionowanych twierdzeń stron. Autentyczność złożonych w sprawie dokumentów przez strony nie była w trakcie postępowania kwestionowana, a Sąd z urzędu również nie dopatrzył się do tego podstaw. Powyższe dokumenty stanowiły tak dokumenty urzędowe (w szczególności orzeczenia sądów i komornika) jak i dokumenty prywatne. Brak było podstaw do przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Przesłanka niewypłacalności spółki i ustalenia daty kiedy by właściwy czas na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie miała znaczenia z punktu widzenia rozpoznania sprawy. Istotne znaczenie miało ustalenia czasu powstania zobowiązania w powiązaniu z czasem pełnieni przez pozwanych funkcji członka zarządu. Dowód z zeznań pozwanego E. L. (1) Sąd ocenił jako wiarygodny. Zeznania te korespondowały z pozostałym ujawnionym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności odpisem z KRS spółki. Pozwany potwierdził, iż na długo przed postaniem zobowiązania w stosunku do powoda: luty – kwiecień 2010 roku przestał pełnić w spółce funkcję członka zarządu. Dowód z zeznań pozostałych pozwanych, powoda oraz świadka Sąd pominął, tych pierwszych z uwagi na ich nieusprawiedliwione niestawiennictwo na terminie rozprawy, świadka zaś z uwagi na jego cofnięcie. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu w całości ze względu na brak legitymacji biernej po stronie pozwanych B. N. , E. L. (2) oraz W. P. (1) . Powód w niniejszej sprawie korzysta z trybu subsydiarnego zaspokojenia zobowiązania, który ustanawia art. 299 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych ( Dz. U. Nr 94, poz. 1037, dalej: k.s.h . ). Zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianej w art. 299 § 1 k.s.h. są istnienie określonego zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w czasie, w którym dana osoba była członkiem zarządu spółki (a więc niepowstałego później) oraz bezskuteczność egzekucji tego zobowiązania przeciwko spółce, czy to w czasie pozostawania przez tę osobę członkiem zarządu, czy to już po jej odwołaniu z zarządu ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2011 r., II CSK 571/10, LEX nr 847124 ). W zakresie wykazania powyższych okoliczności obowiązują ogólne reguły rozkładu ciężaru dowodu. Stosownie do art. 6 k.c. ciężar ich udowodnienia spoczywa na powodzie, gdyż to on wywodzi z nich skutki prawne w postaci odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki. Powód wykazał istnienie wierzytelności w stosunku do (...) Sp. z o.o. oraz bezskuteczność egzekucji tej wierzytelności z majątku spółki. Okoliczności te wynikają z przedłożonych przez powoda dokumentów w postaci wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 roku wydanym przez Sąd Rejonowy w N. Wydział V Gospodarczy zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 roku. Następnie komornik sądowy umorzył postępowanie w sprawie KM 816/15 wobec bezskuteczności egzekucji na podstawie art. 824 § 1 pkt. 3 k.p.c. , na dowód czego powód przedłożył stosowane postanowienie komornika. Przepis art. 299 k.s.h. nie określa odpowiedzialności członków zarządu jako odpowiedzialności za dług spółki czy za niespełnione świadczenia wynikające z zobowiązania spółki, lecz jako odpowiedzialność „za zobowiązania” spółki. Oznacza to, że stosownie do wymienionego przepisu odpowiedzialność ponoszą osoby będące członkami zarządu spółki w czasie istnienia zobowiązania, a ściślej rzecz ujmując – w czasie istnienia podstawy tego zobowiązania. Pozwani w wniesionych skutecznie sprzeciwach wskazali na brak legitymacji biernej w niniejszym postępowaniu z uwagi na czas powstania zobowiązania. Zgodnie z przedłożonym przez powoda odpisem pełnym spółki (...) Sp. z o.o. pozwani B. N. , E. L. (1) , W. P. (1) nie pełnili funkcji członka zarządu spółki (...) Sp. z o.o. w czasie powstania zobowiązania, z którego powód wywodzi żądanie objęte niniejszym pozwem. Sąd zwraca uwagę, że powód zawarł ze spółką (...) Sp. z o.o. umowy zlecenia w przedmiocie transportu o nr (...) w dniu 23 lutego 2010 roku, (...) oraz umowę (...) w dniu 7 kwietnia 2010 roku. Natomiast kadencje pozwanych N. H. (1) , B. N. , E. L. (2) oraz W. janusza P. jako członków zarządu spółki (...) Sp. z o.o. zakończyły się przed zawarciem powyższych umów zlecenia. E. L. (1) oraz B. N. pełnili funkcję członka zarządu w okresie od 05 listopada 2003 roku do 10 marca 2006 roku, zaś W. P. (2) do 28 maja 2008 roku. Dodatkowo w okresie od 10 marca 2006 roku do15 czerwca 2007 roku E. L. (1) pełnił funkcję likwidatora. W zakresie obowiązku ponoszenia odpowiedzialności przez członków zarządu za zobowiązania powstałe w czasie pełnienia funkcji członka zarządu wypowiedział się m.in. Sąd Apelacyjny W. , zgodnie z którym na podstawie art. 299 KSH członek zarządu ponosi odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki ograniczoną do tych jej zobowiązań, które powstały w okresie pełnienia takiej funkcji, nie odpowiada natomiast za zobowiązania późniejsze, powstałe po jego ustąpieniu, ewentualnie odwołaniu z zajmowanego stanowiska (wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 2 października 2013r., (...) ; „Członek zarządu spółki z. o.o. nie ponosi odpowiedzialności przewidzianej w art. 299 § 1 KSH za zobowiązania spółki, które nie istniały w czasie sprawowania przez niego mandatu, bo powstały dopiero później(wyrok SN z dnia 9 lutego 2011r., V CSK 188/10). Przedłożony przez powoda do pozwu odpis pełny spółki (...) Sp. z o.o. nie pozostawia wątpliwości co do składu personalnego spółki. Wpis do Krajowego Rejestru (...) w zakresie powołania czy odwołania członka zarządu spółki ma charakter deklatoryjny. Nie zmienia to jednak faktu, że wpisy te były dokonane dalece przed zawarciem umów przez (...) Sp. z o.o. z G. W. , prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Usługi (...) . Pozwanym B. N. , E. L. (2) oraz W. P. (1) nie można przypisać odpowiedzialności z art. 299 ksh . Pozwani bowiem nie pełnili funkcji członków zarządu w chwili powstania zobowiązania po stronie (...) SP. z o.o. , w związku z czym nie mieli wpływu na wykonanie przez spółkę przedmiotowego świadczenia. Legitymacja materialna, rozumiana jest w doktrynie jako posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego oraz stanowi przesłankę materialną do wytoczenia powództwa, a jej brak stanowi przeszkodę w udzielaniu ochrony prawnej. Brak legitymacji prawnej skutkuje oddaleniem powództwa. W niniejszej sprawie strony skutecznie wykazały brak występowania legitymacji materialnej po ich stronie. Zobowiązanie, z którego powód wywodzi swoje roszczenie powstało w czasie, gdy pozwani B. N. , E. L. (1) , W. P. (1) nie pełnili funkcji członka zarządu spółki (...) Sp. z o.o. Wobec powyższego nie mogą ponosić odpowiedzialności w związku z wytoczonym przez powoda roszczeniem. Stroną przegrywającą niniejszy proces w całości jest powód. Zatem zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i kosztów celowych o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Na koszty te, poniesione przez pozwanych składało się wynagrodzenie pełnomocników: - pozwanego B. N. w kwocie 2.400,00 złotych; - pozwanego E. L. (1) w kwocie 2.417,00 złotych; - pozwanego W. P. (1) w kwocie 2.400,00 złotych ustalone na podstawie § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). Łącznie 7.234,00 zł. O zwrocie zaliczek orzeczono na podstawie art. 79 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI