Orzeczenie · 2024-04-03

XVI CA 466/23

Sąd
Sąd Okręgowy w Gdańsku
Data
2024-04-03
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
kredyt hipotecznyabuzywnośćklauzula waloryzacyjnaopłata manipulacyjnaochrona konsumentówindeksacjasąd okręgowynierozpoznanie istoty sprawy

Powodowie M. R. i R. R. wnieśli pozew przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę kwoty 40.454,62 zł tytułem nienależnie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych oraz 1.618,78 zł tytułem nienależnie pobranych opłat manipulacyjnych. Zarzucili, że umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem waluty obcej zawiera postanowienia abuzywne, w szczególności dotyczące klauzuli waloryzacyjnej i opłaty manipulacyjnej. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo główne, uznając część postanowień za abuzywne i zasądzając dochodzone kwoty. Pozwany bank wniósł apelację, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie przepisów procesowych. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji, stwierdzając, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ orzekł o żądaniu ewentualnym (nieważność umowy) zamiast o żądaniu głównym (nadpłata rat przy utrzymaniu umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych). W konsekwencji Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji najpierw ocenę żądania głównego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie przez sądy niższej instancji przepisów procesowych dotyczących rozpoznania istoty sprawy i granic żądania w sprawach o kredyty indeksowane.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której sąd pierwszej instancji błędnie rozpoznał żądanie ewentualne zamiast głównego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego dotyczące klauzuli waloryzacyjnej i opłaty manipulacyjnej są abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał te postanowienia za abuzywne.

Uzasadnienie

Postanowienia te nie były indywidualnie negocjowane, kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich interesy, a bank nie poinformował konsumentów w sposób klarowny i zrozumiały o ryzyku.

Czy umowa kredytu indeksowanego może dalej obowiązywać po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał, że umowa nie może dalej obowiązywać po wyeliminowaniu mechanizmu indeksacji w ogólności, co doprowadziło do jej nieważności w całości. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał żądania głównego opartego na możliwości utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy powołał się na orzecznictwo TSUE dopuszczające możliwość usunięcia nieuczciwego elementu warunku umownego, ale ostatecznie uznał umowę za nieważną w całości. Sąd Okręgowy wskazał na sprzeczność między uzasadnieniem a sentencją wyroku Sądu Rejonowego oraz na nierozpoznanie istoty sprawy.

Czy Sąd Rejonowy rozpoznał istotę sprawy, uwzględniając żądanie ewentualne zamiast głównego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Okręgowy stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy orzekł o żądaniu ewentualnym (nieważność umowy) bez wcześniejszego rozpoznania żądania głównego (nadpłata rat przy utrzymaniu umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych), co stanowiło wyjście poza granice żądania i naruszenie art. 321 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank (...) S.A. (w zakresie apelacji)

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznapowód
R. R.osoba_fizycznapowód
Bank (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Postanowienia umowne dotyczące klauzuli waloryzacyjnej i opłaty manipulacyjnej uznano za niedozwolone (abuzywne).

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przez Sąd Rejonowy poprzez orzeczenie o żądaniu ewentualnym zamiast głównego.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG

Zapewnienie, aby nieuczciwe warunki nie były wiążące dla konsumenta.

Pomocnicze

k.c. art. 410 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o zwrot bezpodstawnie uzyskanej korzyści.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, orzekając o żądaniu ewentualnym zamiast głównego. • Sąd Rejonowy naruszył art. 321 § 1 k.p.c. poprzez orzeczenie o przedmiocie nieobjętym żądaniem głównym. • Wyrok Sądu Rejonowego jest wewnętrznie sprzeczny i nie daje stronom pewności co do dalszych praw i obowiązków.

Godne uwagi sformułowania

nierozpoznanie istoty sprawy • wyjście poza granice żądania • orzekł o przedmiocie nie objętym żądaniem głównym

Skład orzekający

Magdalena Chrzanowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przez sądy niższej instancji przepisów procesowych dotyczących rozpoznania istoty sprawy i granic żądania w sprawach o kredyty indeksowane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której sąd pierwszej instancji błędnie rozpoznał żądanie ewentualne zamiast głównego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów indeksowanych i abuzywności klauzul, a także błędów proceduralnych sądów, co jest istotne dla prawników procesowych i konsumentów.

Sąd Okręgowy uchyla wyrok ws. kredytu: Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy!

Dane finansowe

WPS: 40 454,62 PLN

zwrot nienależnie pobranych rat kapitałowo-odsetkowych: 40 454,62 PLN

zwrot nienależnie pobranych opłat manipulacyjnych: 1618,78 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst