XVI Ca 264/16

Sygn. akt XVI Ca 264/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku XVI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Teresa Karczyńska-Szumilas (spr.) Sędzia SO Ewa Nakonieczna - Oleszkiewicz Sędzia SO Włodzimierz Witt Protokolant: sekr. sąd. Marta Sikora po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa A. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego (...) z dnia 29 stycznia 2016 r. sygnatura akt I C 1429/14 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda A. S. kwotę 1800 zł ( jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Sygn. akt XVI Ca 264/16 UZASADNIENIE Powód A. S. wniósł o zasądzenie od pozwanego Powszechnego Z. ­du (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 59.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 października 2013 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w nocy z 29 na 30 lipca 2013r. doszło do kradzieży samochodu marki A. (...) o nr rej. (...) stanowiącego jego własność, zaś pozwany, pomimo łączącej strony umowy ubezpieczenia autocasco dotyczącej przedmioto­wego pojazdu, odmówił wypłaty odszkodowania. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 7 sierpnia 2014 r. sygn. akt I Nc 1028/14 Sąd Rejonowy (...) orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Od powyższego nakazu zapłaty pozwany wywiódł sprzeciw, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, wskazując na wyłączenie swej odpowiedzialności z mocy § 12 ust.l pkt 11 lit.c ogólnych warunków ubezpieczeń ko­munikacyjnych ustalonych uchwałą (...) S.A. (...) z dnia 31 stycznia 2012r, albo­wiem przedmiotowy pojazd został pozostawiony poza pomieszczeniem zamkniętym bez odpowiedniego zabezpieczenia. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy (...) zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 59.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 października 2013 r. do dnia zapłaty (pkt I), zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.592 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II) oraz nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego (...) kwotę 181,98 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 27 lipca 2013r. pojazd marki A. (...) o nr rej. (...) , stanowiący własność A. S. , był niesprawny, nie dawał się urucho­mić; pojazd posiadał funkcję samoczynnego zamykania się i uzbrojenia alarmu. W nocy z 29 na 30 lipca 2013r. doszło do kradzieży pojazdu, który był zaparkowany na posesji poszkodowanego za bramą wjazdową elektryczną przy ul. (...) w G. Ś. . W dniu 30 lipca 2013r. fakt dokonania kradzieży został zgłoszony w Komendzie Policji. W toku dochodzenia przeprowadzono oględziny miejsca kradzieży, stwierdzono wyłamanie elementów siłownika bramy oraz sporządzono opinię z zakresu badań mechanoskopijnych kluczyka od skradzionego pojazdu, z której wynika, iż kluczyk ten pochodzi od skradzionego pojazdu i nie ujawniono na nim śladów wodzika kopiału, które wskazywałby, iż na jego podstawie wykonano duplikat. Postanowieniem z dnia 4 września 2013 r. dochodzenie 3 (...) 272/13 w sprawie zaboru w celu przywłaszczenia przedmiotowego pojazdu prowadzone przez K. w G. zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa. Pojazd marki A. (...) o nr rej. (...) był ubezpieczony w ramach ubezpieczenia obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej oraz ubezpieczenia autocasco w (...) SA . Sumę ubezpieczenia w dacie zawarcia umowy w dniu 24 października 2012 r. określono na kwotę 80.000 zł. Zgodnie z polisą do umowy ubezpieczenia zastosowanie mają ogólne warunki ubezpieczenia ustalone uchwałą (...) S.A. (...) z dnia 31 stycznia 2012r., zgodnie z których § 12 ust. 1 pkt 11 lit. c ubezpiecze­niem nie są objęte szkody kradzieżowe, jeżeli po opuszczeniu pojazdu i pozostawieniu go bez nadzoru kierowcy lub pasażerów, nie dokonano zabezpieczenia pojazdu w sposób przewidzia­ny w jego konstrukcji lub nie uruchomiono wszystkich zabezpieczeń przeciwkradzieżowych, które były wymagane do zawarcia umowy AC, z wyjątkiem przypadku, gdy kradzieży doko­nano z pomieszczenia zamkniętego (...). Zgodnie z § 18 ust. 4 wskazanych ogólnych warun­ków ubezpieczenia w razie powstania szkody całkowitej wysokość odszkodowania ustala się w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania pomniejszonej o wartość rynkową pozostałości, z uwzględnieniem warunków umowy AC, przy czym wartość pozostałości jest ustalana indywidualnie, w zależności od rozmiaru uszkodzeń i stopnia zuży­cia eksploatacyjnego pojazdu lub jego części (podzespołów). Decyzją z dnia 27 września 2013 r. pozwany odmówił wypłaty odszkodowania z tytu­łu kradzieży pojazdu marki A. (...) o nr rej. (...) , jako podstawę odmowy wskazując niedotrzymanie § 12 ust. 11 lit. c ogólnych warunków umowy ubezpieczenia; stanowisko to podtrzymał w piśmie z dnia 23 października 2013r., po rozpoznaniu odwołania powoda. W dniu 11.12.2013 r. skradziony pojazd został odnaleziony bez następującego wyposażenia: przedniej pokrywy silnika, przedniego pasa ze zderzakiem, przednich reflektorów, wszystkich drzwi, wszystkich siedzeń, elementów tapicerki w kabinie pojazdu, deski rozdzielczej, koła kierownicy, elementów wyposażenia elektrycznego, chłodnicy, akumulatora; pojazd został wydany powodowi. Pozwany ubezpieczyciel dokonał wyceny odnalezionego pojazdu ustalając, że przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego jest ekonomicznie nieuzasadnione.; wartość pojazdu wyceniono na 71.600 zł, a wartość pojazdu w stanie uszkodzonym na 12.100 zł. Sąd Rejonowy ustalił także, iż w przypadku wyładowania akumulatora, działanie sys­temu zamka centralnego i alarmu może być wadliwe i nieprzewidywalne. Brak jest wzajem­nej korelacji i wpływu na siebie systemów: centralnego zamka/alarmu i systemu blokady za­płonu, albowiem są to dwa osobne i niezależne systemy. Nie można jednoznacznie stwierdzić, jak zachowa się system zamka centralnego/alarmu w przypadku zaniku napięcia akumulatora, tj. czy w momencie kradzieży pojazd był otwarty, czy zamknięty. Prawdopodobne jest, że po­jazd mógł być zamknięty, gdyż przed faktem zaniku napięcia, o ile wprogramowano funkcję zamykania samoczynnego do alarmu (...) , pojazd mógł zamknąć się samoczynnie, po upływie zwłoki czasowej. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy, jak również dokumentów znajdujących się w aktach szkody. Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom powoda oraz świadków K. K. , G. S. i M. S. , przesłuchanych na okoliczność tego, czy w dniu 29 lipca 2013 r. w przedmiotowym pojeździe został wymieniony akumulator, mając na uwadze więzy rodzinne łączące świadków z powodem oraz wzajemną sprzeczność tych zeznań. Sąd Rejonowy miał przy tym również na uwadze, że okoliczność wymiany akumulatora została podniesiona do­piero po wydaniu decyzji omawiającej wypłaty ubezpieczenia, a okoliczność otwierania po­jazdu przez G. S. w niedzielę została podniesiona dopiero na rozprawie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że poza sporem pozostawał stosunek obligacyjny łączący strony postępowania - umowa ubezpieczenia autocasco oraz oc, zawarte pomiędzy stronami. Bezsporna również była kradzież pojazdu marki A. (...) nr rej. (...) , stanowiącego własność powoda oraz okoliczności odnalezienia samochodu i rozliczenia szkody jako całkowitej, w tym wysokość odszkodowania z wymienionego tytułu. Pozwany kwestionował zaś swoją odpowiedzialność co do zasady, opierając się na treści na § 12 ust. 1 pkt 11 lit. c ogólnych warunków ubezpieczeń komunikacyjnych ustalonych uchwałą (...) SA . (...) z dnia 31 stycznia 2012r, wskazując, iż nie dokonano zabezpieczenia pojazdu w sposób przewidziany w jego konstrukcji lub nie uruchomiono wszystkich zabezpieczeń przeciwkradzieżowych, które były wymagane do zawarcia umowy ubezpieczenia autocasco. Okoliczności faktyczne w istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kwestiach Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu elektrotechniki, elektronik i automatyki oraz urządzeń komputerowych M. J. (1) . W ocenie Sądu Rejonowego, opinia ta sporządzona została przez osobę mającą odpowiednią wiedzę i doświadczenie z zakresu wyceny pojazdów, w oparciu o odpowiednie przesłanki i metody badawcze; biegły w sposób poprawny zanalizował wszystkie okoliczności mające wpływ na zabezpieczenie przedmiotowego pojazdu w odniesieniu do stanu akumulatora Zdaniem Sądu Rejonowego, sporządzona opinia wraz z opinią uzupełniającą jest jasna, logiczna i wewnętrznie niesprzeczna i nie ma podstaw do kwestionowania wniosków w niej zawartych. Przytaczając przepis art. 805 § 1 k.c. Sąd Rejonowy wskazał, że pozwany zgodnie z art. 6 k.c. i 232 k.p.c. winien wykazać w postępowaniu podstawy do wyłączenia swojej odpowiedzialności. Biegły sądowy nie był zaś w stanie ustalić w sposób jednoznaczny, czy pojazd w momencie kradzieży był zamknięty, czy też nie, albowiem posiadał on funkcje samoczynnego zamykania się i uzbrojenia alarmu po jego opuszczeniu i nie wykonywaniu żadnych czynności przez pewien określony czas i mogło dojść do zamknięcia pojazdu i uzbrojenia alarmu w związku z awarią akumulatora. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy uznał, iż strona pozwana nie wykazała, aby istniały podstawy do wyłączenia jej odpowiedzialności z tytułu umowy autocasco zawartej z powodem. Mając zaś na uwadze, że w sprawie poza sporem była kwestia dotycząca rozliczenia szkody jako całkowitej, w tym wysokość odszkodowania z wymienionego tytułu, wyliczona przez stronę pozwaną w wysokości dochodzonej pozwem, Sąd Rejonowy uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, zasądził na podstawie art. 805 k.c. na rzecz powoda A. S. od pozwanego (...) SA w W. kwotę w wysokości 59.500 zł. O odsetkach Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. od dnia 23 października 2013 r. do dnia zapłaty, uznając, iż w tej dacie pozwany pozostawał już w zwłoce względem powoda. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, stosownie do art. 98 k.p.c. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego (...) wywiódł pozwa­ny, zaskarżając go w całości i zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 805 k.c. i § 12 ust. 1 pkt 11 lit c ogólnych warunków ubezpieczeń komunikacyjnych po­ przez przyjęcie, że w sprawie ma miejsce szkoda objęta ubezpieczeniem auto­casco, II. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu pierwszej instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa, ewen­tualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpo­znania oraz orzeczenie o kosztach postępowania za obie instancje. W uzasadnieniu apelacji pozwany wskazał, że zachowanie syna poszkodowanego, któ­ry bez wiedzy ojca sprowadził mechanika celem naprawienia centralnego zamka alarmu, bu­dzi wątpliwości co do oświadczenia poszkodowanego o istnieniu tylko jednego klucza do po­jazdu, zwłaszcza że powód cofnął wniosek o przesłuchanie mechanika. Podkreślił pozwany, iż mimo że nie działał zamek oraz alarm w pojeździe poszkodo­wany nie zabezpieczył go w pomieszczeniu zamkniętym - garażu, który znajdował się na te­renie posesji. Pozwany podniósł, iż Sąd Rejonowy nie dał wiarę zeznaniom powoda i wskazanym przez niego świadkom, albowiem były one niekonsekwentne i sprzeczne, pomimo czego uznał żądanie powoda za zasadne. Powód w odpowiedzi na apelację wniósł ojej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, wskazując na niezasadność wywiedzionego środka zaskarżenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i uznaje za własne, zatem nie zachodzi potrzeba ich ponownego przytaczania. Na podzielenie zasługuje również ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy, jako odpowiadająca regule swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Ocenę tą wydaje się podzielać i sam skarżący wskazując na wskazując na fakt, iż Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom powoda oraz świadków K. K. , G. S. i M. S. oraz na treść opinii biegłego, pomimo podnoszenia zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń Sądu pierwszej instancji z zebranym w sprawie mate­riałem dowodowym. Wyjaśnić zatem należy, iż Sąd Rejonowy uznał za zasadne roszczenie powoda, nie z tego względu, że doszedł do przekonania, iż powód poprzez swoje przesłuchanie i zeznania świadków wykazał, że akumulator w pojeździe pozostawał sprawny, ale z uwagi na uznanie za wiarygodną opinii biegłego z zakresu elektrotechniki, elektroniki, automatyki i urządzeń komputerowych M. J. (2) , z której wniosków wynikało, iż w momencie kra­dzieży przedmiotowy pojazd posiadał sprawny system zabezpieczenia przed kradzieżą (im-mobilizer, system blokady silnika), nie można jednoznacznie stwierdzić, jak zachował się sys­tem zamka centralnego /alarmu w przypadku zaniku napięcia, tj. czy w momencie kradzieży pojazd był otwarty czy zamknięty, a nadto prawdopodobnym jest że pojazd mógł być zamknięty, gdyż przed faktem zaniku napięcia, o ile zaprogramowano funkcję zamykania sa­moczynnego do alarmu (...) , pojazd mógł się zamknąć samoczynnie, po upływie zwłoki czasowej. Z opinii z zakresu badań mechanoskopijnych kluczyka od skradzionego pojazdu prze­prowadzonej w toku dochodzenia w sprawie 3 (...) 272/13 prowadzonego przez K. w G. wynika, iż kluczyk ten pochodzi od skradzionego pojazdu i nie ujawniono śladów wodzika kopiału, które wskazywałby, iż na jego podstawie wykonano duplikat. W świetle tej tezy nie można uznać za uzasadnione wątpliwości pozwanego w odniesieniu do istnienia dru­giego klucza od samochodu, zwłaszcza, że opiera on je na twierdzeniach, które zasadnie nie zostały przez Sąd Rejonowy uznane za wiarygodne czy też decyzji powoda o cofnięciu wnio­sku dowodowego, która mogła mieć różną przyczynę, a związana była niewątpliwie z niesta­wiennictwem za wnioskowanego świadka J. G. na rozprawę. Wobec powyższych okoliczności apelacja podlegała oddaleniu z mocy art. 385 k.p.c , zaś o kosztach zastępstwa procesowego powoda za instancję odwoławczą w stawce minimal­nej Sąd Okręgowy orzekł z mocy art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 k.p.c. i § 2 ust.6 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800).