Orzeczenie · 2022-11-04

XVI C 2600/20

Sąd
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2022-11-04
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
kara umownaumowa przedwstępnazwrot depozytuniewykonanie umowypandemia covid-19odpowiedzialność kontraktowazasady współżycia społecznegonieruchomości

Powód T. G. wniósł o zwrot 30.000 zł wpłaconych jako "nieoprocentowany depozyt dla zabezpieczenia wykonania umowy przedwstępnej" sprzedaży lokalu mieszkalnego. Powód twierdził, że odstąpił od umowy z powodu pandemii COVID-19 i nie ponosi winy za brak realizacji umowy. Pozwani J. K. (1) i J. K. (2) wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, że powód zawinił niewykonaniem umowy przedwstępnej, co czyniło karę umowną wymagalną. Sąd ustalił, że strony zawarły umowę przedwstępną 6 stycznia 2020 r., zobowiązując się do zawarcia umowy przyrzeczonej do 31 marca 2020 r. W umowie zastrzeżono karę umowną w wysokości 30.000 zł, którą powód wpłacił. Sąd uznał, że do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z winy powoda, który odwołał umówione spotkanie u notariusza 17 marca 2020 r. i następnie odstąpił od umowy, powołując się na pandemię, która jednak nie stanowiła obiektywnej przeszkody w tym czasie. Sąd podkreślił, że kara umowna była skutecznie zastrzeżona na zabezpieczenie świadczenia niepieniężnego (złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy przyrzeczonej) i została należna pozwanym z uwagi na niewykonanie zobowiązania przez powoda. Argumenty powoda dotyczące wygaśnięcia umowy, odstąpienia od niej czy sprzeczności z zasadami współżycia społecznego zostały odrzucone jako niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach przedwstępnych, odpowiedzialności stron w przypadku niewykonania umowy przedwstępnej z powodu pandemii, oraz charakteru umowy przedwstępnej w kontekście przepisów o odstąpieniu od umowy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pandemią COVID-19 i może wymagać uwzględnienia indywidualnych postanowień umownych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kara umowna zastrzeżona w umowie przedwstępnej sprzedaży nieruchomości na zabezpieczenie wykonania umowy przyrzeczonej jest skuteczna, gdy do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z powodu okoliczności związanych z pandemią COVID-19?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara umowna jest skuteczna, jeśli niewykonanie umowy przyrzeczonej nastąpiło z winy strony zobowiązanej do jej zawarcia, a pandemia nie stanowiła obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej jej zawarcie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód ponosi odpowiedzialność za niewykonanie umowy przedwstępnej, ponieważ odwołał termin zawarcia umowy przyrzeczonej bez uzasadnionej przyczyny, a pandemia nie była obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą zawarcie umowy w ustalonym terminie. Kara umowna została uznana za należną sprzedającym.

Czy można odstąpić od umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości z powodu pandemii COVID-19, jeśli umowa nie przewiduje takiego prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, od umowy przedwstępnej można odstąpić tylko w przypadku zastrzeżenia umownego prawa odstąpienia lub na podstawie przepisów dotyczących umów wzajemnych, które nie mają zastosowania do umowy przedwstępnej w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że umowa przedwstępna nie jest umową wzajemną w rozumieniu przepisów o odstąpieniu od umowy, a strony nie przewidziały umownego prawa odstąpienia. Dlatego oświadczenie powoda o odstąpieniu od umowy nie wywołało skutku prawnego.

Czy kara umowna może być zastrzeżona na zabezpieczenie świadczenia pieniężnego w umowie przedwstępnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara umowna może być zastrzeżona na zabezpieczenie świadczenia niepieniężnego, jakim jest złożenie oświadczenia woli o zawarciu umowy przyrzeczonej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że świadczeniem z umowy przedwstępnej jest złożenie oświadczenia woli o zawarciu umowy przyrzeczonej, co jest świadczeniem niepieniężnym, a zatem kara umowna może być skutecznie zastrzeżona na jego zabezpieczenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
J. K. (1) i J. K. (2)

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznapowód
J. K. (1)osoba_fizycznapozwany
J. K. (2)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 389

Kodeks cywilny

Definicja i skutki umowy przedwstępnej.

k.c. art. 390 § 1

Kodeks cywilny

Skutki uchylenia się od zawarcia umowy przyrzeczonej, w tym możliwość dochodzenia odszkodowania.

k.c. art. 483 § 1

Kodeks cywilny

Możliwość zastrzeżenia kary umownej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Zasady wykładni oświadczeń woli i umów.

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące świadczenia nienależnego.

k.c. art. 390 § 3

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń z umowy przedwstępnej.

k.c. art. 395 § 1

Kodeks cywilny

Umowne prawo odstąpienia od umowy.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasada niedopuszczalności nadużycia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie umowy przedwstępnej przez kupującego (powoda) z jego winy. • Pandemia COVID-19 nie stanowiła obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej zawarcie umowy przyrzeczonej w ustalonym terminie. • Kara umowna została skutecznie zastrzeżona na zabezpieczenie świadczenia niepieniężnego (złożenia oświadczenia woli). • Umowa przedwstępna nie jest umową wzajemną, co wyklucza zastosowanie przepisów o ustawowym prawie odstąpienia.

Odrzucone argumenty

Odstąpienie od umowy przedwstępnej z powodu pandemii COVID-19. • Kara umowna nie może być zastrzeżona na zabezpieczenie świadczenia pieniężnego. • Termin zawarcia umowy przyrzeczonej był jedynie datą wymagalności roszczenia. • Działanie pozwanych sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Godne uwagi sformułowania

kara umowna może być zastrzeżona tylko w odniesieniu do świadczenia niepieniężnego • kara umowna nie może być zastrzeżona na wypadek świadczenia pieniężnego, a do takiego świadczenia zobowiązany był powód względem pozwanych • kara umowna została skutecznie zastrzeżona na wypadek niewykonania przez kupującego zobowiązania w postaci złożenia konkretnego oświadczenia woli • powołanie się na stan pandemii stanowiło jedynie pretekst do bezkosztowego, definitywnego zaniechania wykonania umowy przedwstępnej • umowa przedwstępna nie jest umową wzajemną, wobec czego nie mają do niej zastosowania przepisy dotyczące umów wzajemnych

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach przedwstępnych, odpowiedzialności stron w przypadku niewykonania umowy przedwstępnej z powodu pandemii, oraz charakteru umowy przedwstępnej w kontekście przepisów o odstąpieniu od umowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pandemią COVID-19 i może wymagać uwzględnienia indywidualnych postanowień umownych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar umownych w umowach przedwstępnych, a dodatkowym kontekstem jest wpływ pandemii na realizację zobowiązań, co czyni ją interesującą dla prawników zajmujących się obrotem nieruchomościami i prawem zobowiązań.

Pandemia jako wymówka do zerwania umowy? Sąd rozstrzyga o karze umownej.

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst