XVI C 1803/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia konsumenta L. B. przeciwko V. L. Towarzystwu Ubezpieczeniowemu S.A. o zapłatę kwoty 1 577,66 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wykup polisy ubezpieczeniowej na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Umowa została zawarta w 2011 roku i rozwiązana w 2012 roku z powodu niezapłacenia składek. Ubezpieczyciel zatrzymał całą zgromadzoną kwotę 5 374,26 zł. Po wezwaniu do zapłaty, ubezpieczyciel wypłacił 4 890,58 zł, odmawiając zwrotu pozostałej części. Powód argumentował, że postanowienia umowy dotyczące opłaty za wykup są niedozwolone (art. 385¹ § 1 kc), ponieważ kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a nie stanowią głównych świadczeń stron. Sąd Rejonowy przychylił się do stanowiska powoda, uznając klauzulę za abuzywną. Stwierdzono, że opłata za wykup nie jest głównym świadczeniem stron, a jej pobranie w wysokości 100% wartości rachunku w drugim roku obowiązywania umowy jest rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 576,63 zł (obejmującą pozostałą część opłaty za wykup oraz skapitalizowane odsetki) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat za wykup w umowach ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumentów.
Dotyczy umów zawartych na wzorcach stosowanych przez ubezpieczyciela, gdzie konsument nie miał wpływu na treść postanowień. Interpretacja może być różna w zależności od specyfiki konkretnych OWU i okoliczności zawarcia umowy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) dotyczące opłaty za wykup polisy ubezpieczeniowej na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, które prowadzą do utraty całości lub znacznej części zgromadzonych środków w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia OWU dotyczące opłaty za wykup, które prowadzą do utraty całości lub znacznej części zgromadzonych środków w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, stanowią niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a nie określają głównych świadczeń stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata za wykup nie jest głównym świadczeniem stron, a jej pobranie w wysokości 100% wartości rachunku w drugim roku obowiązywania umowy jest rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Konsument nie miał wpływu na treść tych postanowień, a ich stosowanie prowadzi do znaczącej nierównowagi kontraktowej na jego niekorzyść.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. B. | osoba_fizyczna | powód |
| V. L. Towarzystwo (...) spółka akcyjna V. (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 43¹
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorcy.
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Żądanie odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Ustawowa wysokość odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 482
Kodeks cywilny
Kapitalizacja odsetek.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia roszczeń okresowych.
u.dz.ubezp. art. 23
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Określenie koniecznych elementów treści umowy ubezpieczenia.
u.dz.ubezp. art. 13
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Określenie koniecznych elementów treści umowy ubezpieczenia (w poprzednim brzmieniu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU dotyczące opłaty za wykup są niedozwolonymi klauzulami umownymi (art. 385¹ § 1 kc). • Opłata za wykup nie stanowi głównego świadczenia stron umowy. • Pobranie 100% wartości rachunku jako opłaty za wykup w drugim roku umowy jest rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Konsument nie miał wpływu na treść postanowień OWU. • Nienależnie pobrana opłata za wykup podlega zwrotowi wraz z odsetkami.
Odrzucone argumenty
Opłata za wykup stanowi główne świadczenie stron umowy. • Pobrana opłata za wykup nie narusza rażąco interesów konsumenta ani dobrych obyczajów. • Roszczenie o odsetki za część okresu uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. • Opłata za wykup ma zaś charakter świadczenia ubocznego – powstającego dopiero po wygaśnięciu umowy. • Wzorce są to bowiem klauzule, opracowane przed zawarciem umowy i wprowadzane do stosunku prawnego przez jedną ze stron w ten sposób, że druga strona nie ma wpływu na ich treść. • Pobieranie tak wysokich, w żaden sposób nieuzasadnionych i nie pozostających w związku z zasadą ekwiwalentności opłat, narusza rażąco interesy konsumenta i stanowi o abuzywnym charakterze kwestionowanego postanowienia. • Przymuszanie konsumenta, poprzez ustanowienie swoistej kary umownej, do trwania w stosunku prawnym, w sytuacji, kiedy konsument ponosi już konsekwencje związane z ryzykiem inwestycyjnym, jest zdaniem Sądu sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Skład orzekający
Tomasz Niewiadomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat za wykup w umowach ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych na wzorcach stosowanych przez ubezpieczyciela, gdzie konsument nie miał wpływu na treść postanowień. Interpretacja może być różna w zależności od specyfiki konkretnych OWU i okoliczności zawarcia umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami umownymi, co jest tematem budzącym zainteresowanie.
“Ubezpieczyciel chciał zatrzymać całą Twoją składkę? Sąd stanął po stronie konsumenta!”
Dane finansowe
WPS: 1577,66 PLN
zapłata: 1576,63 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.