XVC98/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo banku o zapłatę, uznając, że bank nie udowodnił zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia.
Bank (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanego S. K. kwoty 81 790,43 zł z tytułu umowy kredytu. Bank przedstawił wyciąg z ksiąg bankowych i wezwanie do zapłaty, jednak sąd uznał te dowody za niewystarczające. Sąd wskazał na brak dowodu wypowiedzenia umowy, niejasność co do sposobu naliczania odsetek oraz brak umowy kredytowej i wyliczenia wpłat pozwanego. W konsekwencji, mimo że pozwany nie stawił się na rozprawę, sąd oddalił powództwo z powodu nieudowodnienia roszczenia przez powoda.
Powód (...) Bank (...) S.A. wniósł pozew przeciwko S. K. o zapłatę kwoty 81 790,43 zł wraz z odsetkami, wywodząc roszczenie z umowy kredytu nr (...) z dnia 25 grudnia 2014 r. Bank przedstawił wyciąg z ksiąg bankowych z dnia 16 grudnia 2016 r. oraz wezwanie do zapłaty z dnia 4 listopada 2016 r., wskazując na zadłużenie w kapitale w wysokości 77 766,82 zł i odsetki w różnej wysokości za różne okresy. Sąd Okręgowy w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zwyczajnym (po wcześniejszym stwierdzeniu braku podstaw do wydania nakazu zapłaty), oddalił powództwo. Sąd uznał, że powód nie udowodnił zasadności ani wysokości dochodzonego roszczenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że wyciąg z ksiąg bankowych, zgodnie z art. 95 ust. 1a Prawa bankowego, nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym i stanowi jedynie dowód prywatny. Sąd podkreślił brak dowodu wypowiedzenia umowy kredytu, niejasności co do daty wymagalności roszczenia, sposobu obliczenia odsetek (zarówno umownych, jak i ustawowych) oraz brak umowy kredytowej i wyliczenia wpłat pozwanego. Wobec braku wykazania tych okoliczności, sąd, opierając się na art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., oddalił powództwo, mimo że pozwany nie stawił się na rozprawę i nie złożył odpowiedzi na pozew, co skutkowało wydaniem wyroku zaocznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 95 ust. 1a Prawa bankowego, wyciągi z ksiąg bankowych nie mają mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepis art. 95 ust. 1a Prawa bankowego, który uchylił moc dokumentu urzędowego dla wyciągów z ksiąg bankowych w postępowaniu cywilnym, co oznacza, że traktuje się je jako dokumenty prywatne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
S. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odpowiedzialność oparta na zasadzie domniemania winy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Prawo bankowe art. 95 § ust. 1a
Ustawa Prawo bankowe
Moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawić dowody na potwierdzenie faktów, z których wynikają skutki prawne.
Pomocnicze
Prawo bankowe art. 5 § ust. 1 pkt. 3
Ustawa Prawo bankowe
Do czynności bankowych zalicza się udzielanie kredytów.
Prawo bankowe art. 95 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych.
k.p.c. art. 244 § par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
k.p.c. art. 339 § par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pozwany nie stawi się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny.
k.p.c. art. 339 § par. 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku wyroku zaocznego przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające dowody przedstawione przez powoda (wyciąg z ksiąg bankowych nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym). Brak dowodu wypowiedzenia umowy kredytu. Niejasność co do daty wymagalności roszczenia i sposobu naliczania odsetek. Brak umowy kredytowej i wyliczenia wpłat pozwanego. Niespełnienie przez powoda ciężaru dowodu zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
wyciąg z ksiąg bankowych (...) nie będący w postępowaniu cywilnym dokumentem urzędowym, nie korzysta z domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Z przywołanego przepisu wynika więc, że wyciągi z ksiąg rachunkowych banku sporządzone w prawidłowej formie nie mają mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym – moc ta przepisem szczególnym w tym postępowaniu została uchylona. Twierdzenia powoda budziły zasadnicze wątpliwości i nie zostały wykazane żadnymi odpowiednimi do treści tych twierdzeń dowodami.
Skład orzekający
Ewa Tamowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dowodzenie roszczeń bankowych w postępowaniu cywilnym, znaczenie wyciągu z ksiąg bankowych jako dowodu, ciężar dowodu w sprawach o zapłatę."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki polskiego postępowania cywilnego i interpretacji art. 95 Prawa bankowego. Nie dotyczy spraw, gdzie dowody są pełniejsze lub gdzie pozwany przyznał roszczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie jest interesujące, ponieważ pokazuje, że nawet w sprawach o zapłatę, gdzie pozwany nie stawia się w sądzie, bank musi udowodnić swoje roszczenie w sposób niebudzący wątpliwości, a standardowy wyciąg z ksiąg bankowych nie jest wystarczającym dowodem w postępowaniu cywilnym.
“Bank przegrywa sprawę o 80 tys. zł, bo nie udowodnił długu! Kluczowy błąd w dowodzeniu.”
Dane finansowe
WPS: 81 790,43 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XVC98/17 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku w XV Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Tamowicz Protokolant: stażystka Natalia Nocoń po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. sprawy z powództwa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. przeciwko S. K. o zapłatę Oddala powództwo. UZASADNIENIE Powód (...) Bank (...) S.A. w W. w pozwie, w postępowaniu nakazowym, skierowanym przeciwko S. K. wnosił o zasądzenie od pozwanego kwoty 81 790,43 zł. wraz z odsetkami wskazanymi w powie oraz kosztami postępowania według norm przepisanych, opłatą skarbową od pełnomocnictwa 17 zł. i kosztami poświadczenia pełnomocnictw w kwocie łącznej 3,69 zł. Na wypadek wniesienia przez pozwanego zarzutów powód wnosił o utrzymanie nakazu zapłaty w mocy. W uzasadnieniu powód wywiódł, że zawarł z pozwanym umowę kredytu (...) nr (...) . W dniu 4 listopada 2016 r. powód skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty, które nie zostało podjęte w terminie i zwrócono je nadawcy w dniu 1 grudnia 2016 r. Doręczenie zastępcze pozwanemu jest skuteczne. W treści wezwania zaznaczono, że w przypadku braku możliwości dokonania jednorazowej spłaty istnieje możliwość zawarcia ugody/porozumienia w spłacie zadłużenia. Do dnia wniesienia pozwu pozwany nie podjął próby dobrowolnego uregulowania zobowiązania. Dalej powód wskazał, że zadłużenie pozwanego jest w pełni wymagalne i dlatego wniesienie pozwu jest konieczne. Na kwotę dochodzoną pozwem składają się: - 77766,82 zł. z tytułu kapitału; - 4 023,61 zł. z tytułu odsetek za okres od dnia 10 czerwca 2016 r. do dnia 16 grudnia 2016 r. Ponad to powód domaga się dalszych odsetek umownych od dnia 17 grudnia 2016 r. (pozew k. 2-6). Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2017 r. (k. 23) Sąd Okregowy w Gdańsku stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty zarówno w postępowaniu nakazowym jak i upominawczym i zarządził rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym. Odpis pozwu przesłany pozwanemu na adres wskazany w pozwie, potwierdzony w systemie PESEL, został przez niego odebrany w dniu 23 lutego 2017 r. (epo k. 29). Natomiast pozwany nie odebrał wezwania na rozprawę (k. 35). Nieodebraną korespondencję pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia (rozprawa dnia 25 maja 2017 r. czas 00:00:24) Pozwany nie stawił się na rozprawę i nie złożył odpowiedzi na pozew. Sąd ustalił i zważył, co następuje: W dniu 16 grudnia 2016 r. powód (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wystawił wyciąg z ksiąg bankowych nr (...) , w którym stwierdził, że pozwany z tytułu umowy (...) nr (...) jest zadłużony na łączną kwotę 81 790,43 na co składają się kwoty: - 77 766,82 zł. z tytułu należności głównej; - 4 023,61 zł. z tytułu odsetek za okres od dnia 10 czerwca 2016 r. do dnia 16 grudnia 2016 r.; oraz dalsze odsetki umowne od dnia 17 grudnia 2016 r. Dowód: wyciąg z ksiąg bankowych k. 7 akt. Wezwaniem do zapłaty z dnia 4 listopada 2016 r. powód wskazał, że w związku z wypowiedzeniem warunków spłaty umowy nr (...) z dnia 25 grudnia 2014 r. pozwany jest zadłużony na łączną kwotę 80 895,59 zł. i wezwał pozwanego do zapłaty kwot: 77 766,82 zł. z tytułu kapitału i 3 128,77 zł. z tytułu odsetek w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Korespondencję przesłaną na adres pozwanego awizowano w dniu 16 listopada 2016 r. i w dniu 1 grudnia 2016 r. zwrócono nadawcy jako nieodebraną. Dowód: wezwanie do zapłaty k. 8, koperta k. 9 akt. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów prywatnych złożonych do akt przez powoda jako załączniki do pozwu. Dowód z tych dokumentów przeprowadzono na rozprawie dnia 25 maja 2017 r. Roszczenie powoda jest niezasadne, albowiem nie zostało udowodnione. Powód swoje roszczenie wywodził z umowy (...) nr (...) z dnia 25 grudnia 2014 r. Na poparcie swojego roszczenia złożył jedynie do akt wyciąg z ksiąg bankowych z dnia 16 grudnia 2016 r. oraz wezwanie do zapłaty z dnia 4 listopada 2016 r. sporządzone w związku z wypowiedzeniem warunków spłaty udzielonego kredytu – bez wskazania kiedy to wypowiedzenie nastąpiło. W wyciągu z ksiąg rachunkowych Banku i w wezwaniu do zapłaty wskazano te same kwoty niespłaconego kapitału, ale też różne kwoty odsetek skapitalizowanych przez powoda za różne zresztą okresy. Nie wskazano ani daty wypowiedzenia warunków spłaty, ani daty wymagalności roszczenia powoda ani sposobu obliczenia kwot tam wskazanych. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe , do czynności bankowych zalicza się także udzielanie kredytów. Zgodnie z przepisem art. 471 kc , dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odpowiedzialność wynikająca z art. 471 kc oparta jest na zasadzie domniemania winy. Zatem wierzyciela obciąża obowiązek udowodnienia istnienia ważnego zobowiązania, szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania oraz związku przyczynowego pomiędzy szkodą a niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. Natomiast dłużnik, w celu zwolnienia się od odpowiedzialności, powinien wykazać, że szkoda wynikła z okoliczności przez niego niezawinionych. Wobec takiej konstrukcji odpowiedzialności na zasadzie art. 471 kc i zgodnie z normą wynikającą z art. 6 kc stanowiącego, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, powód w tej sprawie obowiązany był do udowodnienia wszystkich wskazanych wyżej przesłanek odpowiedzialności pozwanego, przy czym nie udowodnienie jednej z nich skutkuje brakiem możliwości uwzględnienia roszczenia w całości lub w części. Zdaniem Sądu, powód nie udowodnił zarówno zasady jak i wysokości dochodzonego roszczenia. Złożone przez powoda do akt sprawy dokumenty nie pozwalają na uznanie roszczenia powoda za udowodnione. Zgodnie z przepisem art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe , księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Jednakże zgodnie z przepisem art. 95 ust. 1a tej ustawy, obowiązującym od dnia 20 lipca 2013 r., a więc jeszcze przed wystawieniem przez powoda wyciągu z dnia 16 grudnia 2016 r., moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1 , nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. Z przywołanego przepisu wynika więc, że wyciągi z ksiąg rachunkowych banku sporządzone w prawidłowej formie nie mają mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym – moc ta przepisem szczególnym w tym postępowaniu została uchylona. Zgodnie z przepisem art. 244 kpc , dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone ( par. 1 ). Przepis par. 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publicznej ( par. 2 ). Z przywołanego przepisu par. 1 art. 244 kpc wynika, że dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości tego, co zostało zapisane w jego treści. Istotą dokumentu urzędowego jest bowiem domniemanie jego zgodności z prawdą to znaczy, że zaświadcza on prawdziwy stan rzeczy. Z takiego domniemania nie korzysta dokument prywatny, gdyż zgodnie z normą wynikającą z art. 245 kpc , dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że złożony do akt wyciąg z ksiąg bankowych powodowego Banku, nie będący w postępowaniu cywilnym dokumentem urzędowym, nie korzysta z domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Jako dokument prywatny stwierdza jedynie, że w księgach rachunkowych Banku, po stronie pozwanego zapisano zadłużenie o wysokości w nim wskazanej wynikające z zawartej umowy kredytu. Nie przesądza zatem istnienia i wysokości wierzytelności powoda wobec pozwanego dochodzonej w tej sprawie. Dodatkowo wskazać należy, że w wezwaniu do zapłaty z dnia 4 listopada 2016 r. powód odwoływał się do wypowiedzenia warunków spłaty kredytu. Do akt sprawy nie złożono jednak ani tego wypowiedzenia ani dowodu jego doręczenia pozwanemu. Nie wiadomo, kiedy i czy umowa została rozwiązana i jaka była na dzień rozwiązania umowy wysokość zadłużenia pozwanego. W wyciągu z ksiąg bankowych i w wezwaniu do zapłaty z dnia 4 listopada 2016 r. wskazano kwoty skapitalizowanych odsetek, zresztą w różnej wysokości i za różne okresy. Z żadnego z dokumentów złożonych do akt nie wynika jednak, jakie odsetki (ustawowe czy umowne, a jeżeli te ostatnie to jakie) powód mógł naliczać. Z obu złożonych dokumentów wynika, że odsetki powód zaczął naliczać od dnia 10 czerwca 2016 r. ale z akt sprawy nie wynika, co to za data i dlaczego od tego dnia naliczano odsetki, które następnie zostały skapitalizowane. Do akt sprawy nie złożono umowy kredytowej, która pozwoliłaby na poczynienie w tym zakresie pewnych, aczkolwiek nie wszystkich ustaleń. Nie złożono także żadnego wyliczenia zawierającego wpłaty pozwanego z tytułu umowy zawartej z Bankiem, co pozwoliłoby na zweryfikowanie wysokości dochodzonego roszczenia w zakresie niespłaconego kapitału jak i skapitalizowanych odsetek. Wprawdzie pozwany, który nie wdał się w spór, nie podnosił zarzutów dotyczących istnienia i wysokości roszczenia powoda, ale powód zgodnie z art. 232 kpc nie przedstawił dowodów na potwierdzenie faktów, z których wywodził skutki prawne. Mając na uwadze wyżej poczynione ustalenia i rozważania, a w szczególności to, że powód nie wykazał, czy i kiedy umowa uległa rozwiązaniu, jakie były warunki udzielenia kredytu, jaki był stan zadłużenia pozwanego na dzień rozwiązania umowy, powództwo zostało oddalone. O oddaleniu powództwa orzeczono na podstawie przepisów art. 471 kc stosowanego, a contrario oraz przepisów art. 6 kc , art. 95 ust. I i 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe . O roszczeniu powoda orzeczono wyrokiem zaocznym po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie dowodów zaoferowanych przez powoda, albowiem pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew i nie wdał się w spór. Zgodnie z przepisem art. 339 kpc , jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny (par. 1). W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa (par. 2). Jak wyżej wykazano twierdzenia powoda budziły zasadnicze wątpliwości i nie zostały wykazane żadnymi odpowiednimi do treści tych twierdzeń dowodami. Dlatego o oddaleniu powództwa orzeczono wyrokiem zaocznym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI