XV CO 282/13

Sąd Okręgowy w SłupskuSłupsk2013-08-29
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
egzekucjanieruchomośćoszacowaniewartość nieruchomościgrunt rolnyzażaleniesąd okręgowysąd rejonowykomornik

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące opisu i oszacowania nieruchomości rolnej, uznając, że wartość nieruchomości została prawidłowo ustalona i nie wpłynęła na nią decyzja o lokalizacji siedliska.

Dłużnik złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło jego skargę na czynności komornika dotyczące opisu i oszacowania nieruchomości. Głównym zarzutem dłużnika było zaniżenie wartości nieruchomości w operacie szacunkowym biegłego, argumentując, że decyzja o lokalizacji siedliska rolniczego powinna wpłynąć na wyższą wycenę. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że wartość nieruchomości rolnej jest ustalana na podstawie jej potencjalnego przeznaczenia, a nie faktycznego wykorzystania, a ewentualne niedoszacowanie może zostać zweryfikowane podczas licytacji.

Sąd Okręgowy w Słupsku rozpatrywał zażalenie dłużnika M. Z. na postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku, które oddaliło jego skargę na czynności komornika w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opisu i oszacowania nieruchomości. Dłużnik zarzucał, że operat szacunkowy biegłego zaniżył wartość nieruchomości, opierając się na analizie rynku nieruchomości rolnych, podczas gdy nieruchomość posiadała decyzję o lokalizacji siedliska rolniczego. Sąd Okręgowy w pełni zaakceptował ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego, uznając, że zarzuty dłużnika stanowią jedynie polemikę z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. Sąd podkreślił, że wartość nieruchomości rolnej jest ustalana według przeciętnych cen sprzedaży podobnych nieruchomości w okolicy, z uwzględnieniem stanu nieruchomości w dniu szacowania, a sama wartość oszacowania służy jedynie do ustalenia ceny wywoławczej. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz Kodeksu cywilnego, wskazując, że pojęcie „grunt rolny” obejmuje nieruchomości wykorzystywane rolniczo lub potencjalnie takie możliwości stwarzające. Decydujące jest przeznaczenie gruntu, a nie sposób jego faktycznego wykorzystania. Sąd uznał, że dłużnik nie przedstawił dowodów na zmianę przeznaczenia działki, a opinia biegłego, na której oparł się komornik i Sąd Rejonowy, odpowiadała wymogom prawnym. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie dłużnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o lokalizacji siedliska rolniczego sama w sobie nie zmienia przeznaczenia gruntu rolnego w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych ani Kodeksu cywilnego, a wartość nieruchomości rolnej jest ustalana na podstawie jej potencjalnego przeznaczenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz Kodeksu cywilnego (art. 46¹ i 55³), wskazując, że pojęcie gruntu rolnego obejmuje nieruchomości wykorzystywane rolniczo lub potencjalnie takie możliwości stwarzające. Decydujące jest przeznaczenie gruntu, a nie sposób jego faktycznego wykorzystania. Zmiana przeznaczenia wymaga ustaleń w miejscowym prawie zagospodarowania, decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej. Wartość nieruchomości rolnej ustalona w oszacowaniu służy jedynie do ustalenia ceny wywoławczej i może być zweryfikowana podczas licytacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

wierzyciel (S. T.) i Komornik Sądowy

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznadłużnik
S. T.innewierzyciel
Ireneusz KowalskiinneKomornik Sądowy

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 46¹

Kodeks cywilny

Nieruchomościami rolnymi są zarówno te, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, jak i te, które tylko potencjalnie taką możliwość stwarzają. Decydujące jest zatem przeznaczenie gruntu, a nie sposób, w jaki grunt jest faktycznie wykorzystywany.

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Pomocnicze

k.p.c. art. 947

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 948 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 55³

Kodeks cywilny

Ustawa o ochronie gruntów rolnych art. 4

Ustawa o ochronie gruntów rolnych art. 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 149 - 158

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie czynności komorników art. § 128 - 141

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość nieruchomości rolnej jest ustalana na podstawie jej potencjalnego przeznaczenia, a nie faktycznego wykorzystania. Decyzja o lokalizacji siedliska rolniczego nie zmienia przeznaczenia gruntu rolnego. Operat szacunkowy biegłego spełniał wymogi formalne i merytoryczne. Ewentualne niedoszacowanie wartości nieruchomości może zostać zweryfikowane podczas licytacji.

Odrzucone argumenty

Zaniżenie wartości nieruchomości w operacie szacunkowym z powodu braku uwzględnienia decyzji o lokalizacji siedliska rolniczego.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt uzyskania decyzji o lokalizacji siedliska rolniczego nie zmienia przeznaczenia gruntu. zarzuty dłużnika są jedynie polemiką z konkretnym stanowiskiem Sądu I-ej instancji wartość ustalona w oszacowaniu służy jedynie do ustalenia ceny wywoławczej. pojęcie „grunt rolny” jest tożsame z pojęciem nieruchomości rolnej zdefiniowanym w art. 46 1 kc , w myśl którego nieruchomościami rolnymi są zarówno te, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, jak i te które tylko potencjalnie taką możliwość stwarzają. Decydujące jest zatem przeznaczenie gruntu, a nie sposób, w jaki grunt jest faktycznie wykorzystywany.

Skład orzekający

Mariusz Struski

przewodniczący

Wanda Dumanowska

sprawozdawca

Andrzej Jastrzębski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieruchomości rolnej i wpływu decyzji o lokalizacji siedliska na jej wycenę w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania egzekucyjnego i wyceny nieruchomości rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – wyceny nieruchomości rolnych i wpływu decyzji administracyjnych na tę wycenę, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Czy decyzja o budowie siedliska podniesie wartość Twojej ziemi rolnej w oczach komornika? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I V Cz 495/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariusz Struski Sędziowie: SO Wanda Dumanowska ( spr. ) SO Andrzej Jastrzębski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013r., w Słupsku na posiedzeniu niejawnym sprawy z nadzoru nad egzekucją z nieruchomości, prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Słupsku Ireneusza Kowalskiego w sprawie Km (...) , polegającej na opisie i oszacowaniu dokonanym w dniu 28 lutego 2013r. z udziałem dłużnika M. Z. i wierzyciela S. T. na skutek zażalenia dłużnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 11 czerwca 2013r. – sygn. akt XV Co 282/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt I V Cz 495/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Słupsku XV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedziba w M. oddalił skargę dłużnika, wskazując w uzasadnieniu tego postanowienia, iż Komornik dokonał opisu i oszacowania nieruchomości opierając się, w zakresie dotyczącym ich wartości, na opinii rzeczoznawcy. W szczególności podniósł, iż sam fakt uzyskania decyzji o lokalizacji siedliska rolniczego nie zmienia przeznaczenia gruntu. Odwołał się przy tym do ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych . Zażalenie na to postanowienie, złożył dłużnik, podnosząc zarzuty dotyczące operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłą tożsame co w skardze na czynności komornika. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nakazanie ponowne przeprowadzenie opisu i oszacowania. SAD II-ej INSTANCJI ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE: Zażalenie dłużnika nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia i rozważania Sądu I-ej instancji są bardzo szczegółowe i wyczerpujące zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym. Sąd Okręgowy, bez zbędnego powtarzania, w pełni akceptuje dokonane przez ten Sąd ustalenia i ich ocenę prawną. W szczególności należy podkreślić, iż zarzuty dłużnika są jedynie polemiką z konkretnym stanowiskiem Sądu I-ej instancji, przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Główny zarzut skarżącego sprowadza się do zaniżenia wartości nieruchomości i oparcia ustaleń operatu szacunkowego biegłej na analizie wyłącznie rynku nieruchomości rolnych w sytuacji gdy nieruchomość nie jest w tym celu wykorzystywana i została wydana decyzja lokalizacyjna dotycząca siedliska. Zarzut niedoszacowania wartości nieruchomości, zdaniem Sądu Okręgowego, może zostać zweryfikowany w trakcie licytacji, bowiem wartość ustalona w oszacowaniu służy jedynie do ustalenia ceny wywoławczej. Natomiast stwierdzenia Sądu oparte na stanowisku biegłej, co do braku wpływu wydanej decyzji o lokalizacji siedliska rolniczego na przeznaczenie gruntów, znajduje w pełni uzasadnienie w przepisach przywołanej ustawy o ochronie gruntów rolnych (…). Szczegółowa analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i opinii rzeczoznawcy, pozwalają na stwierdzenie, iż w procesie ustalenia stanu faktycznego i rozważaniach Sądu Rejonowego, przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, zdaniem Sądu II-ej instancji, nie doszło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Sąd I-ej instancji przedstawił argumenty, które spowodowały, iż oparł swe rozstrzygnięcie na opinii biegłego powołanego przez Komornika jak i wyjaśnił dlaczego odmówił takich walorów argumentom przedstawionym przez dłużnika. Wnioski wyciągnięte przez Sąd są logiczne, wynikają bezpośrednio z treści opinii, dlatego należy je zaakceptować. Dodać jedynie należy, iż pojęcie „grunt rolny” jest tożsame z pojęciem nieruchomości rolnej zdefiniowanym w art. 46 1 kc , w myśl którego nieruchomościami rolnymi są zarówno te, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, jak i te które tylko potencjalnie taką możliwość stwarzają. Decydujące jest zatem przeznaczenie gruntu, a nie sposób, w jaki grunt jest faktycznie wykorzystywany. Przeznaczenia gruntu nie zmienia natomiast wyłączenie go z rolniczego wykorzystywania, bądź to w następstwie czynności prawnych, bądź też określonych stanów faktycznych, o ile zarówno w pierwszym jak i drugim przypadku grunt nie traci na trwałe właściwości rolniczych. Podkreślić przy tym trzeba, że istnienie gruntu rolnego jest wystarczające dla przypisania nieruchomości przymiotu gospodarstwa rolnego. Brak któregokolwiek z pozostałych składników gospodarstwa wskazanych w art. 55 3 kc nie świadczy o tym, że pozostałe składniki nie tworzą gospodarstwa rolnego, o ile pozostałe elementy stanowią bądź mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Pogląd powyższy jest od lat utrwalony zarówno w judykaturze jak i doktrynie a Sąd Okręgowy, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełno go podziela (vide: komentarz do art. 46 1 i 55 3 kc: E. Gniewka - Legalis, K. Pietrzykowskiego – Legalis i St. Rudnickiego – LexPolonica; post. SN z 8.12.2000r., I CKN 1036/99 – LexPolonica nr 384978, wyrok NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z 17.04.1998r., I SA/Po 1525/97 – LexPolonica nr 339580, uchwała SN z 30.05.1996r., III CZP 47/96 – LexPolonica nr 311173, post. SN z 7.03.2008r., III CKN 328/07 – MoP 8/2008, str. 397). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy dojść do wniosku, że słusznie biegła a za nią Komornik i Sąd Rejonowy uznali, że nieruchomości, będąca przedmiotem opisu i oszacowania, jest nieruchomością rolną a dłużnik nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby ustalenie to obalić. W szczególności nie przedstawił żadnego dowodu na to aby przeznaczenie działki nr (...) obręb K. , zostało zmienione a mogło to nastąpić wyłącznie w drodze ustaleń zawartych w miejscowym prawie zagospodarowania, decyzji o warunkach zabudowy (art. art. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , Dz. U. Nr 80, poz. 717) bądź w drodze decyzji o wyłączeniu ich z produkcji rolnej ( art. 7 ustawy z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych , t.j. Dz. U. z 2004r., nr 121, poz. 1266). Zasady przeprowadzania opisu i oszacowania oraz opracowaniu protokołu z tych czynności wynikają z art. 947 kpc i § 128 - 141 rozporządzenia MS z dnia 9 marca 1968r. w sprawie czynności komorników (dz. U. Nr 10, poz. 52). Należy to w zasadzie do osobistych obowiązków komorniczych, ale może on zlecić biegłemu czynności niezbadane do jego sporządzenia, do czego daje podstawę art. 948 § l k.p.c. Natomiast § 136 i 138 rozporządzenia określają zasady przeprowadzenia wyceny stanowiąc, że sumę oszacowania nieruchomości ustala się według przeciętnych cen sprzedaży podobnych nieruchomości w tej samej okolicy, z uwzględnieniem stanu nieruchomości w dniu dokonania szacowania, przy czym biegły powinien wskazać i uzasadnić podstawę przyjętej sumy szacowania. Nadto przy opracowaniu opinii biegły powinien brać również pod uwagę szczególne przepisy o ustalaniu ceny nieruchomości określonej kategorii i kierować się zasadami wynikającymi z regulacji zawartej w art. 149 - 158 ustawy z dnia 21 marca 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651), a także rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Po przeprowadzeniu analizy stanowiska biegłego, zdaniem Sądu Okręgowego, opinia, która stała się podstawą oszacowania przez Komornika przedmiotowej nieruchomości, odpowiada wszelkim wymogom w powyższych przepisach wskazanym. Wobec powyższego, na mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 kpc , orzeczono jak sentencji.