XV CA 866/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zapłaty odszkodowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od spółki ochrony, która miała chronić budynek ZUS. W wyniku działań pracownika ochrony, który podjął się obsługi zasilacza w serwerowni, do czego nie miał uprawnień ani przeszkolenia, doszło do uszkodzenia tego urządzenia. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 31.757,62 zł wraz z odsetkami, uznając, że pozwana nienależycie wykonała swoje obowiązki umowne. Pozwana wniosła apelację, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił w przeważającej części ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Choć Sąd Okręgowy skorygował niektóre ustalenia (np. dotyczące uprawnień do wejścia do serwerowni i zakwestionowania wysokości szkody przez pozwaną), uznał, że nie miały one wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy potwierdził, że pracownicy pozwanej podjęli się czynności wykraczających poza zakres obowiązków umownych i kwalifikacji, co stanowiło nienależyte wykonanie zobowiązania. Związek przyczynowy między tym działaniem a szkodą został potwierdzony opinią biegłego. Sąd odrzucił argumenty pozwanej o stanie wyższej konieczności czy przyczynieniu się powoda do szkody z powodu braku wniosków dowodowych. Utrzymano w mocy zasądzenie odszkodowania, w tym kwoty podatku VAT, uznając, że ZUS jako organ władzy publicznej nie ma prawa do jego odliczenia. Apelacja została oddalona, a pozwana obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja odpowiedzialności kontraktowej w przypadku działań pracownika wykraczających poza zakres obowiązków, a także kwestia uwzględniania VAT w odszkodowaniu dla organów władzy publicznej.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji umowy ochrony i specyfiki ZUS jako instytucji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik ochrony, podejmując się obsługi urządzenia technicznego, do czego nie posiada uprawnień ani przeszkolenia, ale w celu zapobieżenia potencjalnej szkodzie, działa w sposób nienależyty, uzasadniający odpowiedzialność odszkodowawczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podjęcie się przez pracownika ochrony czynności wykraczających poza zakres obowiązków umownych i posiadanych kwalifikacji, nawet w celu zapobieżenia szkodzie, stanowi nienależyte wykonanie zobowiązania, uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownik ochrony, nie posiadając uprawnień i przeszkolenia, nie powinien podejmować się obsługi zasilacza serwerowni. Nawet jeśli istniało zagrożenie, powinien postępować zgodnie z instrukcjami przełożonego (np. wyłączyć zasilanie), a nie samodzielnie ingerować w urządzenie. Takie działanie było wyjściem poza zakres obowiązków i stanowiło nienależyte wykonanie umowy.
Czy w przypadku szkody poniesionej przez ZUS, który jest organem władzy publicznej, odszkodowanie powinno obejmować podatek VAT naliczony przy naprawie uszkodzonego urządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ZUS jako organ władzy publicznej, wykonujący zadania nałożone odrębnymi przepisami, nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w zakresie, w jakim usługa naprawy służyła realizacji tych zadań, a zatem podatek VAT powinien zostać uwzględniony w szkodzie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na przepisy ustawy o VAT, stwierdził, że ZUS, wykonując zadania władzy publicznej, nie jest podatnikiem w zakresie tych czynności. Nawet gdyby uznać go za podatnika, usługa naprawy nie była wykorzystywana do czynności opodatkowanych w rozumieniu ustawy, co uniemożliwia odliczenie VAT naliczonego. W związku z tym, ZUS jako poszkodowany ma prawo dochodzić zwrotu pełnej kwoty naprawy, w tym VAT.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. | instytucja | powód |
| (...) spółka z o.o. w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności dłużnika za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 472
Kodeks cywilny
Określenie, że dłużnik odpowiedzialny jest za należyte staranność.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania obejmujący straty i utracone korzyści.
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
Sposób ustalenia wysokości odszkodowania.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Zasada przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty uznane za niekwestionowane.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Poprawianie błędów formalnych.
u.p.t.u. art. 15 § 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wyłączenie organów władzy publicznej z definicji podatnika.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte wykonanie umowy przez pozwaną, polegające na podjęciu się przez pracownika ochrony obsługi urządzenia technicznego bez uprawnień i przeszkolenia. • Istnienie związku przyczynowego między działaniem pracownika ochrony a uszkodzeniem zasilacza. • ZUS jako organ władzy publicznej nie ma prawa do odliczenia podatku VAT od kosztów naprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc, art. 230 kpc, art. 232 kpc, art. 193 § 1 kpc, art. 203 § 1-3 kpc, art. 350 § 1 kpc). • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 471 kc, art. 472 kc, art. 424 kc, art. 361 § 2 kc, art. 363 § 2 kc, art. 362 kc). • Argument o działaniu w stanie wyższej konieczności. • Argument o przyczynieniu się powoda do powstania szkody. • Argument o braku wykazania wysokości szkody przez powoda, w tym o zawyżeniu kwoty o podatek VAT.
Godne uwagi sformułowania
Podjęcie się przez pracownika pozwanej czynności wykraczających poza zakres obowiązków umownych tj. stanowiło nienależyte wykonanie zobowiązania w rozumieniu art. 471 kc. • Pomiędzy tymi działaniami, a szkodą w majątku powoda, istnieje ewidentny związek przyczynowy. • ZUS jako organ władzy publicznej nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, bowiem nie sposób uznać, że „zakupiona usługa” została wykorzystana do wykonywania czynności opodatkowanych.
Skład orzekający
Michał Wysocki
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Borkowicz-Grygier
sędzia
Tomasz Sroka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności kontraktowej w przypadku działań pracownika wykraczających poza zakres obowiązków, a także kwestia uwzględniania VAT w odszkodowaniu dla organów władzy publicznej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji umowy ochrony i specyfiki ZUS jako instytucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy pracowników ochrony mogą prowadzić do znaczących szkód finansowych i sporów sądowych. Dodatkowo porusza ważną kwestię VAT w kontekście odszkodowań dla instytucji państwowych.
“Ochroniarz uszkodził serwerownię ZUS – czy jego pracodawca zapłaci za błąd?”
Dane finansowe
WPS: 31 757,62 PLN
odszkodowanie: 31 757,62 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1200 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.