XV CA 844/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawcy, na której znajdowała się sieć wodociągowa należąca do uczestnika postępowania. Uczestnik wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Rejonowy uznał, że służebność została zasiedziana przez uczestnika w dobrej wierze, ponieważ sieć wodociągowa istniała od 1991 roku, a uczestnik i jego poprzednicy prawni korzystali z niej od ponad 20 lat, co najmniej od 30 listopada 1992 roku. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że budowa sieci odbywała się w ramach działań komitetów społecznych, a właściciele nieruchomości musieli wyrazić na to zgodę, co uzasadniało przekonanie o prawie do korzystania z nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ustanowienie służebności i zasądził koszty postępowania od wnioskodawcy na rzecz uczestnika. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących zasiedzenia i dobrej wiary. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że domniemanie dobrej wiary wynikające z art. 7 k.c. nie zostało przez wnioskodawcę obalone, a okoliczności budowy sieci wodociągowej uzasadniały przekonanie uczestnika o przysługującym mu prawie. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności w kontekście dobrej wiary przedsiębiorcy oraz urządzeń wybudowanych przed 2008 rokiem.
Dotyczy specyficznych okoliczności budowy sieci wodociągowej w ramach działań komitetów społecznych i braku sprzeciwu poprzednich właścicieli. Ocena dobrej wiary jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedsiębiorca może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie, jeśli urządzenia przesyłowe zostały posadowione na nieruchomości przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność przesyłu może być nabyta przez zasiedzenie, a okres korzystania z nieruchomości przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu podlega doliczeniu do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów k.c. dotyczących zasiedzenia służebności gruntowych (art. 292 k.c.) oraz przepisów o służebności przesyłu (art. 305(1)-305(4) k.c.), wskazując, że przed wprowadzeniem służebności przesyłu dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej jej treści. Okres korzystania z nieruchomości przed 2008 rokiem podlega doliczeniu.
Jakie są przesłanki nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankami są: nieprzerwane posiadanie służebności przez właściciela nieruchomości władnącej, korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia na nieruchomości, oraz upływ czasu (20 lat w dobrej wierze). Dobra wiara polega na usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo omówił przesłanki zasiedzenia służebności gruntowej, w tym wymóg korzystania z trwałego i widocznego urządzenia oraz znaczenie dobrej wiary. Podkreślono, że wiedza właściciela o istnieniu urządzenia podziemnego i możliwość zapoznania się z mapami może wypełniać wymogi widoczności. Sąd odwołał się do orzecznictwa SN dotyczącego dobrej wiary, wskazując, że domniemanie dobrej wiary (art. 7 k.c.) obala się dowodem, że posiadacz wiedział lub powinien był wiedzieć, iż narusza cudze prawo.
Czy istnienie sieci wodociągowej wybudowanej w ramach działań komitetów społecznych, przy braku sprzeciwu poprzednich właścicieli nieruchomości, uzasadnia dobrą wiarę przedsiębiorcy w zakresie zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności budowy sieci wodociągowej z inicjatywy mieszkańców i brak sprzeciwu poprzednich właścicieli nieruchomości uzasadniają przekonanie przedsiębiorcy o przysługującym mu prawie do korzystania z nieruchomości, co stanowi o dobrej wierze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że fakt, iż sieć wodociągowa powstała z inicjatywy mieszkańców, którzy wyrazili zgodę na posadowienie urządzeń, a poprzedni właściciele nieruchomości nie zgłaszali sprzeciwu, uzasadniał dobrą wiarę przedsiębiorcy. Dodatkowo, sąd powołał się na domniemanie dobrej wiary z art. 7 k.c., które nie zostało obalone przez wnioskodawcę.
Czy właściciel nieruchomości, na której służebność przesyłu została zasiedziana, może żądać wynagrodzenia za ustanowienie służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właścicielowi gruntu, który wskutek zasiedzenia utracił część swoich praw, nie przysługuje już żądanie wynagrodzenia z tytułu służebności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa w sposób pierwotny i nieodpłatny. Istnienie służebności wyklucza uwzględnienie wniosku o jej ustanowienie, a właścicielowi nie przysługuje już żądanie wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) | spółka | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 305² § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Określa dwudziestoletni okres zasiedzenia w dobrej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. W takim przypadku odpowiednie zastosowanie mają przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie.
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu może być nabyta przez zasiedzenie.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary posiadacza.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu prywatnego.
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu urzędowego.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do postępowań w drugiej instancji.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w sprawach, w których interesy stron są sprzeczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiedzenie służebności przesyłu przez uczestnika w dobrej wierze. • Budowa sieci wodociągowej w ramach działań komitetów społecznych i brak sprzeciwu poprzednich właścicieli nieruchomości uzasadniają dobrą wiarę. • Domniemanie dobrej wiary z art. 7 k.c. nie zostało obalone przez wnioskodawcę.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących zasiedzenia i dobrej wiary przez Sąd Rejonowy. • Brak usprawiedliwionego przekonania uczestnika o przysługującym mu prawie do ingerowania w prawo własności nieruchomości wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Służebność przesyłu została wprowadzona do polskiego systemu prawa 3 sierpnia 2008 roku... • Przed wejściem w życie art. 305(1) k.c. – 305(4) k.c. było dopuszczalne nabycie w drodze zasiedzenia na rzecz przedsiębiorcy służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu. • Wiedza właściciela nieruchomości służebnej wynikająca ze świadomości pobudowania urządzenia, fizycznej możliwości stwierdzenia obecności tego urządzenia oraz możliwości zapoznania się z mapami dokumentującymi jego przebieg, mogą w okolicznościach konkretnej sprawy wypełniać wymogi przewidziane w art. 292 k.c. • Dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje. • Domniemanie dobrej wiary określone art. 7 k.c. Domniemanie to zwalnia uczestnika z ciężaru udowodnienia swej dobrej wiary i przez wnioskodawcę w żaden sposób nie zostało obalone. • Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa w sposób pierwotny oraz nieodpłatny. Istnienie służebności wyklucza uwzględnienie wniosku o jej ustanowienie.
Skład orzekający
Jarosław Grobelny
przewodniczący
Brygida Łagodzińska
sprawozdawca
Karol Resztak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności w kontekście dobrej wiary przedsiębiorcy oraz urządzeń wybudowanych przed 2008 rokiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności budowy sieci wodociągowej w ramach działań komitetów społecznych i braku sprzeciwu poprzednich właścicieli. Ocena dobrej wiary jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, z praktycznym znaczeniem dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw przesyłowych. Wyjaśnia kluczowe kwestie dobrej wiary i dowodzenia jej braku.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.