XV Ca 506/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uwzględniając powództwo o zapłatę ponad 61 tys. zł, uznając roszczenie za nieprzedawnione dzięki przerwaniu biegu terminu przedawnienia przez postępowanie egzekucyjne.
Powód (...) nabył wierzytelność od banku i dochodził od pozwanej M. N. zapłaty ponad 61 tys. zł. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione. Sąd Okręgowy, po uzupełnieniu materiału dowodowego, zmienił wyrok, uwzględniając powództwo. Sąd odwoławczy uznał, że zarzut przedawnienia był nieskuteczny, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wystąpienie o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu oraz przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 61.220,90 zł, nabytej przez powoda (...) od Banku (...) SA. Pozwana M. N. podniosła zarzut przedawnienia, twierdząc, że termin rozpoczął bieg w 2010 r. po wypowiedzeniu umowy kredytu, a pozew został złożony zbyt późno. Sąd Rejonowy w Kościanie przychylił się do tego zarzutu i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd odwoławczy uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy były chybione, ale dopuścił nowe dowody zgłoszone w apelacji. Na podstawie tych dowodów, w tym bankowego tytułu egzekucyjnego z 2010 r. i postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, a także wniosku o wszczęcie egzekucji umorzonej w 2012 r., Sąd Okręgowy ustalił, że bieg terminu przedawnienia został przerwany. Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 124 k.c., bieg przedawnienia rozpoczął się na nowo po uprawomocnieniu się postanowień, a pozew z 2013 r. spowodował kolejną przerwę. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał roszczenie za nieprzedawnione, zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 61.220,90 zł wraz z odsetkami oraz zasądził koszty postępowania w obu instancjach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wystąpienie o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu oraz przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że czynność banku polegająca na wystąpieniu o nadanie klauzuli wykonalności na bankowy tytuł egzekucyjny oraz złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji stanowiły czynności przedsięwzięte bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, które na mocy art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. przerywają bieg przedawnienia. Po każdej przerwie bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo zgodnie z art. 124 k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| M. N. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin przedawnienia wynosi 3 lata.
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Skuteczne podniesienie przez dłużnika zarzutu przedawnienia powoduje, że roszczenie nie może zostać zasądzone.
k.c. art. 120
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.c. art. 123
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przedsiębrniętą przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń albo przed sądem polubownym, albo przed innym organem egzekucyjnym, albo przez wszczęcie mediacji.
k.c. art. 124
Kodeks cywilny
Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
Pomocnicze
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
k.p.c. art. 165
Kodeks postępowania cywilnego
Pismo procesowe nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu rozprawy uważa się za wniesione w tym dniu.
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.s.h. art. 492
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 43
Kodeks spółek handlowych
Dz.U. 2013/490 art. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia przez czynności podjęte przez pierwotnego wierzyciela (wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, wniosek o wszczęcie egzekucji). Powód skutecznie nabył wierzytelność od banku.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu, ponieważ pozew został wniesiony po upływie 3-letniego terminu od wypowiedzenia umowy kredytu. Powód nie wykazał braku legitymacji procesowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy uznał, że podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia okazał się nieskuteczny. Bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. uległ dwukrotnie przerwaniu. Sąd drugiej instancji jest sądem merytorycznym, gdyż rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
Skład orzekający
Michał Wysocki
przewodniczący
Joanna Andrzejak-Kruk
sprawozdawca
Tomasz Sroka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przerwaniu biegu przedawnienia w kontekście czynności bankowych i egzekucyjnych, zwłaszcza w sprawach o zapłatę nabytych wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerwania biegu przedawnienia przez czynności bankowe i egzekucyjne; wymaga analizy konkretnych dat i czynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie momentu przerwania biegu przedawnienia, co może odwrócić losy postępowania i uratować znaczną kwotę należności. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów o przedawnieniu.
“Czy Twoje roszczenie bankowe jest przedawnione? Ten wyrok pokazuje, jak postępowanie egzekucyjne może je uratować!”
Dane finansowe
WPS: 61 220,9 PLN
zapłata: 61 220,9 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XV Ca 506/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Michał Wysocki Sędziowie: SSO Joanna Andrzejak-Kruk (spr.) SSR del. Tomasz Sroka Protokolant: st. sekr. sąd. Ewelina Plank-Fabiś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. w Poznaniu sprawy z powództwa (...) z siedzibą w S. przeciwko M. N. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kościanie – Zamiejscowy Wydział z siedzibą w Śremie z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt VI C 313/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 61.220,90 zł (sześćdziesiąt jeden tysięcy dwieście dwadzieścia złotych i dziewięćdziesiąt groszy) z ustawowymi odsetkami: - od kwoty 35.005,47 zł od dnia 22 grudnia 2012 r.; - od kwoty 26.200,43 zł od dnia 17 maja 2013 r.; do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4.383 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu; I. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 4.862 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej. /-/ Joanna Andrzejak-Kruk /-/ Michał Wysocki /-/ Tomasz Sroka UZASADNIENIE Pozwem złożonym w dniu 17.05.2013r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód (...) z siedzibą w S. wystąpił o zasądzenie od pozwanej M. N. kwoty 61.220,90zł z ustawowymi odsetkami: od kwoty 35.005,47zł od dnia 22.12.2012r. i od kwoty 26.200,43zł od dnia wniesienia pozwu – do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, że na podstawie umowy sprzedaży nabył wierzytelność przeciwko pozwanej wynikającą z umowy kredytu udzielonego jej przez (...) Bank SA ( obecnie Bank (...) SA ), przy czym na dochodzone roszczenie składały się: należność główna 35.005,47zł, odsetki 26.200,43zł i koszty 15,-zł. W dniu 3.07.2013r. referendarz sądowy wydał przeciwko pozwanej nakaz zapłaty w (...) zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwana wniosła sprzeciw od powyższego nakazu, zaskarżając go w całości oraz domagając się oddalenia powództwa i zasądzenia od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, który sprecyzowała w odpowiedzi na pozew wskazując, iż 3-letni termin przedawnienia ( art. 118 k.c. ) rozpoczął swój bieg 4.04.2010r., tj. po wypowiedzeniu umowy kredytu, zaś złożenie pozwu nastąpiło 14.08.2014r. Z ostrożności pozwana podniosła zarzut braku legitymacji procesowej po stronie powoda, który nie wykazał faktu nabycia wierzytelności, gdyż w załączniku do umowy przelewu wierzytelności nie figuruje nazwisko pozwanej. Wyrokiem z dnia 30.10.2014r., sygn. akt. VI.C.313/14, Sąd Rejonowy w Kościanie Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Śremie: 1) oddalił powództwo, 2) zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 3.600,-zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenie faktyczne oraz rozważania prawne Sądu I instancji: W dniu 27.11.2006r. M. N. złożyła wniosek o kredyt na zakup pojazdu i kredyt gotówkowy nr (...) skierowany do (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w G. . W dniu 28.11.2006r. pomiędzy (...) Bank Spółką Akcyjną z siedzibą w G. a M. N. wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej pod nr ewidencyjnym (...) pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe (...) M. N. zawarta została umowa kredytu na zakup pojazdu przez przedsiębiorcę nr (...) . Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy, bank udzielił kredytobiorcy na jego wniosek kredytu na okres wskazany w kalendarzu spłat, który stanowił załącznik nr 1 do umowy, przeznaczonego na zakup pojazdu marki S. (...) / (...) , którego cena nabycia wynosiła 78.080,-zł ( włata własna kredytobiorcy wynosiła 1.580,-zł ). Z zastrzeżeniem ust. 6 umowy oprocentowanie kredytu było określone wg zmiennej stopy procentowej i w dniu zawarcia umowy wynosiło 15,99% w skali roku ( § 2 ust. 1 umowy ). Do naliczania odsetek bank przyjął 360 dni w roku i rzeczywistą liczbę dni w miesiącu. Pobierane przez bank odsetki umowne nie miały przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP. W przypadku obniżenia wysokości odsetek maksymalnych w dniu zawarcia umowy lub w jej trakcie w taki sposób, że odsetki umowne byłyby od nich wyższe bank niezwłocznie miał dokonać obniżenia odsetek umownych do wysokości odsetek maksymalnych ( § 2 ust. 2 i 6 umowy ). Zgodnie z § 3 ust. 1 kredytobiorca zobowiązał się dokonywać spłaty kredytu w wysokości i terminach przewidzianych w załączniku nr 1 do umowy - kalendarza spłaty. Wpłaty te miały być zaliczane w następującej kolejności: należne opłaty i prowizje, odsetki umowne, kapitał kredytu i odsetki karne. Od niespłaconej kwoty kredytu – zadłużenia przeterminowanego bank miał naliczać i pobierać odsetki karne według stopy procentowej, określonej jako czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, która w dniu zawarcia umowy wynosiła 22 % w skali roku. Niewykonanie przez kredytobiorcę zobowiązań miało spowodować obciążenie kredytobiorcy dodatkowymi kosztami, w tym kosztami upomnień i wezwań do zapłaty w wysokości określonej w taryfie ( § 4 umowy ). Zgodnie z § 6 bank mógł wypowiedzieć umowę kredytu, jeżeli kredytobiorca nie zapłacił w terminach określonych w umowie pełnych rat kredytu za co najmniej dwa okresy płatności po uprzednim pisemnym wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty rat lub ich części w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania wezwania lub w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę innych warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej. Termin wypowiedzenia wynosił 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy 7 dni. Strony umowy ustaliły, że bank miał zawiadomić kredytobiorcę o wypowiedzeniu umowy kredytu listem poleconym. Okres wypowiedzenia miał być liczony od 6 dnia po dacie nadania listu w urzędzie pocztowym. Pismo nieodebrane z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub adresu korespondencyjnego bez powiadomienia banku było traktowane jako doręczone kredytobiorcy (§ 6 umowy). Pismem z dnia 22.10.2010r. bank wypowiedział pozwanej umowę kredytu w związku z powstaniem zaległości w spłacie. W wypowiedzeniu wskazano, że termin wypowiedzenia upływa z dniem 3.04.2010r. Zadłużenie na dzień 3.04.2010r. miało wynosić następujące kwoty: 52.768,95zł z tytułu kapitału, 4.509,91zł z tytułu odsetek umownych, 652,85zł z tytułu odsetek karnych, 15,-zł z tytułu opłata windykacyjnych, 120,-zł z tytułu opłat za czynności bankowe. Powód (...) z siedzibą w S. od dnia 12.08.1988r. wpisany jest do (...) Rejestru Spółek pod nr (...)- (...) jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W dniu 21.12.2012r. została zawarta pomiędzy Bankiem (...) siedzibą w K. a (...) z siedzibą w S. umowa sprzedaży wierzytelności, przedmiotem której były niesporne i wymagalne wierzytelności pieniężne szczegółowo określone w załączniku nr 1 stanowiącym integralną część umowy w stosunku do osób fizycznych, wynikające z tytułu dokonanych czynności bankowych. Pismem z dnia 16.01.2013r. powód zawiadomił pozwaną, iż na podstawie umowy z dnia 21.12.2012r. Bank (...) SA z siedzibą w K. dokonał przelewu wierzytelności z tytułu umowy kredytu nr (...) z dnia 29.11.2006 r. na jego rzecz, która to wierzytelność na dzień zawarcia umowy wynosiła łącznie 61.220,90zł ( kapitał 35.005,47zł, opłaty i koszty 15,-zł oraz odsetki 26.200,43zł ). Pismem z dnia 28.02.2013r. powód wezwał pozwaną do zapłaty zadłużenia wynikającego z umowy zawartej z Bankiem (...) SA , które na dzień 28.02.2013r. wynosiło 62.029,92zł. Pismem z dnia 1.08.2014r. Bank (...) SA z siedzibą w G. oświadczył i potwierdził, że w dniu 21.12.2012r. pomiędzy nim a powodem została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności wynikająca z umowy nr (...) przysługująca mu przeciwko M. N. , której wartość na dzień 21.12.2012r. wynosiła 61.220,90zł Powyższy stan faktyczny Sąd I instancji ustalił na podstawie dokumentów, z których część przedłożona została w postaci kserokopii, jednak powód ani pozwana nie kwestionowali istnienia ich oryginalnych wersji, a Sąd nie znalazł podstaw, by kwestionować wartość dowodową kserokopii z urzędu. Sąd zwrócił uwagę, że w dniu rozprawy ( 29.10.2014r. ) w pełnomocnik powoda za pośrednictwem poczty nadał pismo procesowe, w którym ustosunkował się do twierdzeń pozwanej, jednak pismo to wpłynęło do Sądu w dniu 3.11.2014r., czyli już po ogłoszeniu wyroku i Sąd nie mógł zapoznać się z jego treścią oraz dowodami przedłożonymi przez powoda, które nie zostały włączone w poczet materiału dowodowego, na którym oparte zostało orzeczenie. Sąd uznał stan faktyczny za bezsporny, a w konsekwencji nie prowadził dalszego postępowania dowodowego i pominął dowód z przesłuchania stron. W przedstawionych okolicznościach Sąd I instancji uznał powództwo za niezasadne. Pozwana kwestionowała prawidłowość nabycia przez powoda spornej wierzytelności kredytowej wskazując, że w załączniku do umowy przelewu wierzytelności nie figurowało jej nazwisko. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią ( przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Wierzytelność dochodzona przez powoda wynikała z braku zapłaty przez pozwaną należności z tytułu umowy kredytu nr (...) . W załączniku do umowy cesji umieszczony był nr umowy kredytowej zawartej przez pozwaną jako przedsiębiorcę ( w rozumieniu art. 43 1 k.c. ), w tym samym wykazie widniała firma, pod jaką prowadziła ona swoją działalność gospodarczą oraz wyliczenia zaległego zobowiązania. Ponadto we wszelkiej korespondencji kierowanej do pozwanej ( zawiadomienia, wezwania itp. ) wyraźnie wskazane było, kto nabył wierzytelność i fakt ten nie był przez pozwaną negowany. W dniu 1.08.2014 r. pierwotny wierzyciel złożył też oświadczenie, w którym dodatkowo poświadczył, że zbył przysługującą mu wierzytelność wobec pozwanej. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu powód dostatecznie udowodnił, że posiada legitymację procesową w niniejszym postępowaniu. Z zasadny Sąd uznał natomiast zarzut przedawnienia. Powołując się na przepis art. 117 k.c. Sąd wyjaśnił, że skuteczne podniesienie przez dłużnika zarzutu przedawnienia powoduje, iż roszczenie nie może zostać zasądzone. Zgodnie z art. 118 k.c. dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin przedawnienia wynosi 3 lata. W niniejszej sprawie upływ trzyletniego terminu przedawnienia nastąpił w dniu 4.04.2013r., zaś pozew został wniesiony dopiero w dniu 17.05.2013r. Wobec tego Sąd uznał, że roszczenie powoda, jako przedawnione, winno zostać oddalone, albowiem wniesienie pozwu, jako czynność przerywająca bieg przedawnienia ( czynność przedsięwzięta przed sądem a zmierzająca bezpośrednio do dochodzenia należnego roszczenia ) została podjęta zbyt późno i nie zdołała przerwać biegu przedawnienia z uwagi na upływ przepisanych prawem terminów trzyletnich – w odniesieniu do każdego z roszczeń, których zasądzenia domagał się powód. Podniesiony skutecznie zarzut przedawnienia spowodował przerzucenie ciężaru dowodu na powoda, który winien wykazać, że należność mu przysługuje i że nie uległa przedawnieniu. Powód jednak nie sprostał wymogom, jakie narzuciły nań przepisy o postępowaniu dowodowym. Zarzut pozwanej wymagał zajęcia przez powoda stanowisko procesowego w sprawie, czego powód nie uczynił w terminie, Sąd oparł się zatem na stanowisku strony pozwanej. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając go w całości oraz zarzucając: 1. naruszenie art. 120 § 1 k.c. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż roszczenie powoda uległo przedawnieniu do dnia złożenia pozwu, bowiem powód nie wykazał wymagalności roszczenia, natomiast powód złożył pozew w niniejszej sprawie dnia 21.05.2013r., tj. przed upływem trzyletniego okresu przedawnienia, a bieg przedawnienia roszczenia został przerywany poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (...) , a następnie poprzez wszczęcie egzekucji przeciwko pozwanej i rozpoczął swój bieg na nowo po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu egzekucji; 2. naruszenie art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez niedopuszczenie zgłoszonych prawidłowo dowodów, podczas gdy dowody te dotyczą okoliczności mających dla sprawy istotne znaczenie, a sporne okoliczności nie zostały jeszcze dostatecznie wyjaśnione; 3. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z postanowienia komornika sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz tytułu wykonawczego na okoliczność wykazania, iż nastąpiła przerwa biegu przedawnienia roszczenia i roszczenie nie ulegało przedawnieniu do dnia złożenia pozwu, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa w niniejszej sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty powód domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa, a ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniósł nadto o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania w I i II instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie, co było konsekwencją uzupełniania materiału dowodowego przez Sąd odwoławczy i poczynienia ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że roszczenie dochodzone pozwem nie było przedawnione i pozwana, ponosząc zarzut przedawnienia, nie mogła skutecznie uchylić się od jego zaspokojenia ( art. 117 § 2 k.p.c. ). W pierwszej kolejności należy jednak zauważyć, że podniesione w apelacji pod adresem Sądu I instancji zarzuty naruszenia przepisów postępowania były chybione i nie przystawały do okoliczności sprawy oraz przebiegu procesu. Sąd Rejonowy nie naruszył art. 217 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych przez powoda na okoliczność przerwy biegu przedawnienia roszczenia, gdyż dowody te – wbrew stanowisku apelacji – nie zostały temu Sądowi w sposób właściwy zgłoszone. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zwrócił już uwagę, że pismo procesowe strony powodowej zawierające twierdzenia i dowody zmierzające do wykazania przerwy biegu przedawnienia zostało sporządzone i nadane na poczcie w dniu rozprawy, a dotarło do sądu 3.11.2014r. czyli już po wydaniu wyroku. Skoro Sąd I instancji nie znał treści tego pisma, siłą rzeczy nie mógł się do niego odnieść, w tym również rozpoznać na rozprawie zgłoszone wnioski dowodowe, a w rezultacie uwzględnić stanowisko procesowe powoda na etapie wyrokowania. Sąd nie mógł także dopuścić się uchybienia polegającego na pominięciu dowodu z akt egzekucyjnych, gdyż wniosku w tym zakresie strona powodowa w ogóle nie składała. Sąd I instancji nie naruszył ponadto art. 233 § 1 k.p.c. w sposób wskazywany w apelacji. Jeżeli bowiem dokumenty mające potwierdzać przerwę biegu przedawnienia nie zostały włączone do materiału dowodowego sprawy, Sąd nie mógł poddać ich jakiejkolwiek ocenie, w szczególności sprzecznej z zasadami przewidzianymi w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uwzględnił natomiast wnioski dowodowe powoda zgłoszone w apelacji. Należy zwrócić uwagę, że sąd drugiej instancji jest sądem merytorycznym, gdyż rozpoznaje sprawę w granicach apelacji ( art. 378 § 1 k.p.c. ) oraz orzeka na podstawie materiału zabranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz postępowaniu apelacyjnym ( art. 382 k.p.c. ). Zasadą jest zatem, że sąd odwoławczy przeprowadza postępowanie dowodowe, zaś z art. 381 k.p.c. wynika, iż może pominąć nowe fakty i dowody tylko wówczas, gdy strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. W ocenie Sądu Okręgowego zgłoszenie przez powoda dopiero w apelacji wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów mających wykazać, iż doszło do przerwy biegu przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem było usprawiedliwiono. Jak wynika z informacji pełnomocnika powoda, pismo procesowe pozwanej zawierające odpowiedź ma pozew, w którym pozwana ostatecznie skonkretyzowała zarzut przedawnienia, otrzymał on w dniu 20.10.2014r. Należy się zatem zgodzić z apelacją, że pełnomocnik nie dopuścił się zwłoki w sporządzeniu pisma datowanego na 29.10.2014r. i ustosunkowującego się do odpowiedzi na pozew, w tym przedstawiającego twierdzenia i dowody dla wykazania przerwy biegu przedawnienia. Pismo to nadał przy tym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu rozprawy, a zatem należy je uznać za skutecznie wniesione do sądu w tej dacie ( art. 165 § 2 k.p.c. ). Z przyczyn obiektywnych, a zatem ze względu na faktyczny moment wpływu pisma do sądu ( co nastąpiło 3.11.2014r.), Sąd Rejonowy nie miał możliwości zapoznania się z jego treścią. Oznacza to jednak, ze potrzebna powołania twierdzeń i dowodów powstała w postępowaniu apelacyjnym. Nie bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje również okoliczność, że w sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana podniosła okoliczności świadczące o wystąpieniu przerwy biegu terminu przedawnienia. Pozwana wskazał bowiem, że pierwotny wierzyciel prowadził przeciwko niej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 29.04.2010r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez komornika na podstawie art. 824 k.p.c. Co więcej, w postpowaniu apelacyjnym pozwana nie sprzeciwiła się dopuszczeniu dowodów przedstawionych przez powoda w apelacji. Na podstawie tych dowodów, a więc dokumentów przedstawionych w formie odpisów uwierzytelnionych przez reprezentującego powoda radcę prawnego ( art. 129 § 2 i 3 k.p.c. ; k.151-160 ), których wiarygodność nie była kwestionowana, Sąd Okręgowy ustalił, iż dniu 29.04.2010r. Bank (...) SA w K. wystawił przeciwko pozwanej bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) , w którym stwierdził, iż w księgach banku figuruje wymagalne zadłużenie pozwanej z wysokości 56.961,40zł z tytułu kredytu nr (...) z dnia 28.11.2006r., na którą to kwotę składają się: niespłacony kredyt 51.731,31zł, odsetki umowne 3.742,66zł za okres od dnia 30.10.2009r. do dnia 3.04.2010r., odsetki karne 1.352,43zł za okres od dnia 29.01.2008r. do dnia wystawienia tytułu i opłata za obsługę kredytu 135,-zł. W dniu 6.05.2010r. Bank (...) SA wystąpił do Sądu Rejonowego w Ś. o nadanie na powyższy b.t.e. klauzuli wokalności i uzyskał postanowienie referendarza sądowego z dnia 13.05.2010r. uwzględniające jego wniosek. Na podstawie tego tytułu wykonawczego Bank złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. R. B. wniosek o wszczęcie egzekucji ( sprawę zarejestrowano pod sygn. akt Km. (...) ), przy czym postanowieniem z dnia 10.09.2012r. komornik umorzył postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. – wobec bezskuteczności egzekucji. W tej samej dacie komornik zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczy z adnotacją, iż przekazano mu kwotę 5.518,50zł. Dodatkowo – w oparciu o dokumenty, z których dowód przeprowadził Sąd I instancji – Sąd Okręgowy ustalił, iż na podstawie uchwały z dnia 27.10.2009r. podjętej przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku (...) SA doszło do połączenia spółek na podstawie art. 492 § 2 pkt 1 k.s.h. poprzez przeniesienie całego majątku (...) Bank SA w G. ( z którym umowę kredytu zawarła pozwana ) na Bank (...) SA w K. ( k.95 ). Mając na uwadze te ustalenia Sąd Okręgowy uznał, iż powództwo było zasadne, gdyż podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia okazał się nieskuteczny. Nie było kwestionowane stanowisko Sądu I instancji, iż bieg 3-letniego terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 4.04.2010r., a więc po wypowiedzeniu przez bank umowy kredytowej i postawieniu całego kredytu w stan wymagalności ( art. 118 k.c. , art. 120 § 1 k.c. ). Następnie bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. uległ dwukrotnie przerwaniu: w dniu 6.05.2010r., kiedy to pierwotny wierzyciel wystąpił do sądu z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności na (...) ( jak się bowiem uznaje, jest to czynność przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z 16.01.2004r., III CZP 101/03, publ. OSN 2005/4/58 czy wyrok Sądu Najwyższego z 12.01.2012r., II CSK 203/11, publ. OSP 2014/6/60 ) oraz w 2010r. w wyniku złożenia przez niego wniosku o wszczęcie egzekucji. Zgodnie z art. 124 k.c. na skutek przerwania przedawnieni biegło na nowo – od chwili uprawomocnienia się postanowienia referendarza sądowego o nadaniu klauzuli wykonalności na b.t.e. oraz od chwili uprawomocnienia się postanowienia komornika sądowego o umorzeniu bezskutecznej egzekucji. Wprawdzie nie jest znana data uprawomocnienia się postanowienia komornika z dnia 10.09.2010r., natomiast nawet biorąc pod uwagę datę jego wydania należy uznać, ze w dniu wniesienia pozwu, tj. 17.05.2013r., roszczenie nie było przedawnione, zaś pozew spowodował kolejną przerwę biegu terminu przedawnienia. Pozwana nie podnosiła żadnych zastrzeżeń odnośnie do wysokości dochodzonej przez powoda kwoty, a jej argumentacja w zakresie braku legitymacji czynnej po stronie powoda nie została podzielona przez Sąd Rejonowy, które to stanowisko nie było kwestionowane w postępowaniu apelacyjnym i mając na uwadze materiał sprawy należy je uznać za całkowicie prawidłowe. W rezultacie Sąd Okręgowy pominął zgłoszone w apelacji wnioski dowodowe powoda o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci rozliczenia kredytu ( k.149 ) oraz kolejnego oświadczenia Banku (...) SA o objęciu przedmiotowej wierzytelności umową cesji ( k.150 ). Prowadzenie tych dowodów było bowiem zbędne. Na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy zmienił natomiast zaskarżony wyrok i uwzględnił powództwo jako znajdujące oparcie w treści łączącej pozwaną z pierwotnym wierzycielem umowy kredytowej oraz przepisach prawa materialnego, w tym co do odsetek za opóźnienie – art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 482 § 1 k.c. Z b.t.e. z dnia 29.04.2010r. wynika, iż na dzień jego wystawienia wymagalna była należność główna z tytułu niespłaconego kredytu w wysokości 51.731,31zł. Obecnie powód dochodził zapłaty należności głównej w kwocie 35.005,47zł, a zatem mógł żądać odsetek za opóźnienie od dnia 22.12.2012r. Z kolei odsetek od zaległych odsetek, wyliczonych na dzień zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności na kwotę 26.200,43zł, powód mógł żądać od dnia wniesienia pozwu. O kosztach procesu w obu instancjach Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , obciążając nimi pozwaną jako stronę przegrywającą. W I instancji powód wyłożył: opłatę od pozwu w kwocie 766,-zł oraz koszty zastępstwa procesowego – opłatę skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,-zł i wynagrodzenie pełnomocnika, którego wysokość ustalono na 3.600,-zł ( zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu , t.j. Dz.U. 2013/490 ) – łącznie 4.383,-zł. W II instancji powód wyłożył: opłatę od apelacji w kwocie 3.062,-zł oraz koszty zastępstwa procesowego – wynagrodzenie pełnomocnika, którego wysokość ustalono na 1.800,-zł ( zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt 6 i § 12 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości ) – łącznie 4.862,-zł. Powyższe koszty pozwana winna zwrócić powodowi. /-/ Joanna Andrzejak-Kruk /-/ Michał Wysocki /-/ Tomasz Sroka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI