XV CA 2019/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację uczestniczki K. R. od postanowienia Sądu Rejonowego stwierdzającego nabycie spadku po M. Ł. oraz zażalenie wnioskodawcy (...) spółki z o.o. na postanowienie w zakresie kosztów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że wnioskodawca, jako wierzyciel spadkodawcy, posiadał legitymację czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd podkreślił, że kwestia prawidłowości doręczenia nakazu zapłaty spadkodawcy czy nadania klauzuli wykonalności po jego śmierci nie wpływa na status wierzyciela, który wynika z umowy pożyczki i jej późniejszego zbycia. Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że wierzyciel spadkodawcy ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia nabycia spadku, nawet jeśli wierzytelność jest przedawniona. W konsekwencji apelacja została uznana za bezzasadną i oddalona. Sąd Okręgowy uwzględnił częściowo zażalenie wnioskodawcy, zmieniając punkt postanowienia dotyczący kosztów postępowania apelacyjnego i zażaleniowego. Zastosowano art. 520 § 3 kpc, obciążając uczestników postępowania kosztami związanych z ogłoszeniami w prasie, które wnioskodawca poniósł z powodu niestawiennictwa niektórych uczestników na rozprawie. Zasądzono od uczestników na rzecz wnioskodawcy kwoty po 174,75 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego oraz po 37,50 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zarządzono również zwrot niewykorzystanej zaliczki wnioskodawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie legitymacji czynnej wierzyciela w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, interpretacja art. 520 § 3 kpc w sprawach spadkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wierzyciela spadkodawcy i rozstrzygania o kosztach w postępowaniu apelacyjnym/zażaleniowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wierzyciel spadkodawcy posiada interes prawny i legitymację czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel spadkodawcy posiada interes prawny i legitymację czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
Uzasadnienie
Status wierzyciela wynika z umowy pożyczki i jej zbycia, a nie z wadliwie wydanego nakazu zapłaty. Wierzyciel ma interes w ustaleniu kręgu spadkobierców, nawet jeśli wierzytelność jest przedawniona.
Czy wadliwość postępowania w innej sprawie (np. doręczenie nakazu zapłaty po śmierci dłużnika) wpływa na legitymację wierzyciela do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwość postępowania w innej sprawie nie wpływa na legitymację wierzyciela do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku.
Uzasadnienie
Legitymacja wierzyciela wynika z samego istnienia zobowiązania, a nie z orzeczenia sądu stwierdzającego to zobowiązanie.
Jak rozstrzygnąć o kosztach postępowania apelacyjnego i zażaleniowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, gdy jeden z uczestników kwestionuje legitymację wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Można zastosować art. 520 § 3 kpc, obciążając kosztami stronę przegrywającą lub zachowującą się niesumiennie.
Uzasadnienie
Kwestionowanie legitymacji wnioskodawcy przez uczestnika uzasadnia zastosowanie art. 520 § 3 kpc. Niestawiennictwo uczestników na rozprawie mimo wezwania i informacji o konsekwencjach również może być podstawą do obciążenia ich kosztami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| J. Ł. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. Ł. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. R. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów przez strony.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od zasady ponoszenia kosztów przez strony w szczególnych wypadkach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 510 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa interes prawny do wytoczenia sprawy.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego na spadkobierców.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Otwarcie spadku z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Nabycie spadku z chwilą otwarcia spadku.
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
Powołanie do spadku z ustawy albo z testamentu.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Porządek dziedziczenia ustawowego - rodzeństwo.
k.c. art. 932 § § 1
Kodeks cywilny
Porządek dziedziczenia ustawowego - dalsi zstępni.
k.c. art. 933 § § 1-3
Kodeks cywilny
Porządek dziedziczenia ustawowego - zstępni rodziców.
k.c. art. 1015 § § 2
Kodeks cywilny
Skutki braku oświadczenia o odrzuceniu spadku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie zażaleniowe.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 4
Przepisy przejściowe dotyczące środków zaskarżenia.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 80 § ust. 1
Zwrot niewykorzystanej zaliczki.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 2 pkt 1
Stawki minimalne za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca jako wierzyciel spadkodawcy posiada legitymację czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. • Wadliwość postępowania w innej sprawie nie wpływa na status wierzyciela. • Zastosowanie art. 520 § 3 kpc w przypadku kwestionowania legitymacji wnioskodawcy lub niesumiennego zachowania uczestników.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca nie posiada legitymacji czynnej do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z powodu wadliwości postępowania w sprawie nakazu zapłaty. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędne uznanie interesu prawnego wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
To że wnioskodawca jest wierzycielem spadkodawcy nie wynika z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy, ale z zaciągnięcia przez niego pożyczki... • To że wierzytelność jest przedawniona i tak nie pozbawiałoby wnioskodawcy przymiotu wierzyciela spadkodawcy – konsekwencją przedawnienia jest bowiem wyłącznie przekształcenie zobowiązania w naturalne, nie zaś jego wygaśnięcie. • Z reguły wprawdzie w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku nie występuje sprzeczność interesów uzasadniająca odstąpienie od ogólnej reguły, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie ( art.520 § 1 kpc ) gdyż wszyscy uczestnicy oczekują określenia porządku dziedziczenia po zmarłej osobie. Inaczej jest jednak, gdy jeden z uczestników kwestionuje prawo wnioskodawcy do złożenia wniosku domagając się oddalenia (odrzucenia) wniosku.
Skład orzekający
Michał Wysocki
przewodniczący
Andrzej Adamczuk
sędzia (del.)
Marcin Walasik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji czynnej wierzyciela w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, interpretacja art. 520 § 3 kpc w sprawach spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wierzyciela spadkodawcy i rozstrzygania o kosztach w postępowaniu apelacyjnym/zażaleniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej wierzyciela w postępowaniu spadkowym oraz rozstrzygania o kosztach, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego i procesowego.
“Czy wierzyciel może żądać stwierdzenia nabycia spadku? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 174,75 PLN
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 37,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.