XV CA 1431/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność M. Ś. na rzecz (...) Sp. z o.o. w P. Sąd Rejonowy w Nowym Tomyślu oddalił wniosek, argumentując, że wnioskodawca utracił legitymację procesową, ponieważ w toku postępowania darował nieruchomość osobie trzeciej. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację wnioskodawcy, podzielił to stanowisko. Sąd odwoławczy uznał, że art. 192 pkt 3 k.p.c., który reguluje skutki zbycia przedmiotu sporu w procesie, nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym o ustanowienie służebności przesyłu, ponieważ orzeczenie w takiej sprawie ma charakter konstytutywny i powinno objąć aktualnego właściciela nieruchomości. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy. Jednocześnie uwzględniono zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie o kosztach. Sąd Okręgowy uznał, że interesy stron były sprzeczne, a postępowanie wnioskodawcy było niesumienne i oczywiście niewłaściwe, ponieważ nie poinformował sądu o zbyciu nieruchomości, co przedłużyło postępowanie. W związku z tym zmieniono postanowienie sądu rejonowego w zakresie kosztów, obciążając wnioskodawcę całością kosztów postępowania apelacyjnego i zażaleniowego na rzecz uczestnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUtrata legitymacji procesowej w postępowaniu nieprocesowym po zbyciu przedmiotu wniosku; niezastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym; rozstrzyganie o kosztach na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w przypadku niesumiennego działania strony.
Dotyczy specyfiki postępowań nieprocesowych, w szczególności o ustanowienie służebności przesyłu. Orzeczenie konstytutywne wymaga uwzględnienia aktualnego stanu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnioskodawca, który zbył nieruchomość w trakcie postępowania o ustanowienie służebności przesyłu, zachowuje legitymację procesową do dalszego prowadzenia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca utracił legitymację procesową po zbyciu nieruchomości, co skutkuje oddaleniem wniosku.
Uzasadnienie
Postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu ma charakter nieprocesowy, a orzeczenie ma charakter konstytutywny. W związku z tym, sąd musi brać pod uwagę stan prawny istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Zbycie nieruchomości przez wnioskodawcę w trakcie postępowania powoduje utratę przez niego legitymacji czynnej do popierania wniosku.
Czy art. 192 pkt 3 k.p.c. (skutki zbycia przedmiotu sporu w procesie) ma zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym o ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 192 pkt 3 k.p.c. nie znajduje zastosowania w postępowaniu nieprocesowym o ustanowienie służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Postępowanie nieprocesowe różni się od procesu, a orzeczenie w sprawie o służebność przesyłu ma charakter konstytutywny. Sąd musi uwzględniać aktualny stan prawny, a nie stan z chwili wniesienia wniosku. Przywołane orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące postępowań wieczystoksięgowych nie jest adekwatne do niniejszej sprawy.
W oparciu o jakie przepisy i zasady należy rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sytuacji, gdy wnioskodawca działał niesumiennie i oczywiście niewłaściwie, a interesy stron były sprzeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować art. 520 § 3 k.p.c., obciążając wnioskodawcę całością kosztów postępowania na rzecz uczestnika.
Uzasadnienie
Wnioskodawca nie poinformował sądu o zbyciu nieruchomości, co przedłużyło postępowanie i naraziło uczestnika na dodatkowe koszty. Sprzeczność interesów stron oraz niesumienne działanie wnioskodawcy uzasadniają odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika i zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ś. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółka z o.o. w P. | spółka | uczestnik |
| B. Ś. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości (po zbyciu) |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 305²
Kodeks cywilny
k.c. art. 305² § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.s.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata przez wnioskodawcę legitymacji procesowej po zbyciu nieruchomości. • Niezastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym. • Niesumienne i oczywiście niewłaściwe działanie wnioskodawcy uzasadniające obciążenie go kosztami postępowania na podstawie art. 520 § 3 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. do postępowania nieprocesowego o ustanowienie służebności przesyłu. • Utrzymanie pierwotnego rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie Sądu wydawane w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu ma charakter konstytutywny, stanowiąc źródło powstania ograniczonego prawa rzeczowego ciążącego na nieruchomości, a w związku z tym orzeczeniem końcowym powinni zostać objęci aktualny właściciel nieruchomości obciążonej i aktualny właściciel urządzeń przesyłowych. • Nie można przyjąć, że zbycie przez wnioskodawców nieruchomości nie ma wpływu na bieg sprawy. • Postępowanie wnioskodawcy należy ocenić jako niesumienne i oczywiście niewłaściwe.
Skład orzekający
Maciej Agaciński
przewodniczący
Anna Paszyńska-Michałowska
sprawozdawca
Agnieszka Wodzyńska–Radomska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrata legitymacji procesowej w postępowaniu nieprocesowym po zbyciu przedmiotu wniosku; niezastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym; rozstrzyganie o kosztach na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w przypadku niesumiennego działania strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nieprocesowych, w szczególności o ustanowienie służebności przesyłu. Orzeczenie konstytutywne wymaga uwzględnienia aktualnego stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest śledzenie stanu prawnego nieruchomości w trakcie postępowania i jakie mogą być konsekwencje zatajenia istotnych informacji przed sądem, szczególnie w kontekście kosztów postępowania.
“Darowałeś nieruchomość? Straciłeś prawo do wniosku i zapłacisz za błędy!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.