XV CA 1415/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomościach należących do wnioskodawcy J. Z., przez które przebiegały linie energetyczne przedsiębiorcy (...) Sp. z o.o. Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności oraz zasądzenia wynagrodzenia. Przedsiębiorca wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc zarzut zasiedzenia służebności. Sąd Rejonowy ustanowił służebność na jednej działce, zasądził wynagrodzenie w kwocie 2348 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił, uznając zarzut zasiedzenia służebności przez przedsiębiorcę na innej działce za uzasadniony. Sąd Rejonowy ustalił, że linie niskiego napięcia na działce nr (...) zostały wybudowane najdalej w 1982 r., a linie niskiego i średniego napięcia oraz stacja transformatorowa na działce nr (...) w 1988 r. Uznano, że przedsiębiorca posiadał służebność w złej wierze, a termin zasiedzenia (początkowo 20 lat, po zmianie prawa 30 lat) nie upłynął przed wniesieniem wniosku, który przerwał bieg zasiedzenia. Sąd Rejonowy zasądził też koszty postępowania. Zarówno wnioskodawca, jak i uczestnik postępowania wnieśli apelacje. Wnioskodawca kwestionował ocenę dowodów i zasiedzenie, domagając się ustanowienia służebności na drugiej działce. Uczestnik kwestionował ustalenie złej wiary i zasiedzenie na pierwszej działce. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Potwierdzono, że linie na działce nr (...) istnieją od 1982 r., a na działce nr (...) od 1988 r. Sąd Okręgowy uznał, że zasiedzenie służebności na działce nr (...) nastąpiło z dniem 25 stycznia 2012 r. (30 lat w złej wierze od 1982 r.), a wniosek o ustanowienie służebności przerwał bieg zasiedzenia na działce nr (...) (zasiedzenie nastąpiłoby w 2018 r., ale wniosek złożono w 2014 r.). Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika, uznając jego złą wiarę i brak podstaw do zasiedzenia na działce nr (...). Rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w obu instancjach uznano za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad zasiedzenia służebności przesyłu, oceny dowodów w sprawach o służebność, rozstrzygania o kosztach w sprawach nieprocesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z liniami energetycznymi i przekształceniami przedsiębiorstw energetycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedsiębiorca energetyczny nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku linii niskiego napięcia na działce nr (...), zasiedzenie nastąpiło z dniem 25 stycznia 2012 r. W przypadku linii na działce nr (...), bieg zasiedzenia został przerwany przez wniesienie wniosku o ustanowienie służebności.
Uzasadnienie
Sąd ustalił daty powstania linii energetycznych (1982 r. i 1988 r.) na podstawie dokumentacji i zeznań świadków. Przyjął złą wiarę posiadacza, co skutkowało 30-letnim terminem zasiedzenia. W przypadku linii na działce nr (...), termin zasiedzenia upłynął przed wniesieniem wniosku. W przypadku linii na działce nr (...), wniosek o ustanowienie służebności przerwał bieg zasiedzenia.
Jaka jest wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie zostało ustalone na kwotę 2348 zł na podstawie opinii biegłego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłego z dziedziny geodezji i wyceny nieruchomości, która uwzględniała przeznaczenie gruntu i wartość rynkową, uznając ją za czytelną i logicznie umotywowaną.
Czy sąd drugiej instancji powinien zmienić rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w zakresie oceny dowodów i zastosowania prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Okręgowy uznał ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i oddalił apelacje obu stron.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy przeanalizował zarzuty apelacyjne dotyczące oceny dowodów (dokumentacji i zeznań świadków) oraz zastosowania przepisów o zasiedzeniu i dobrej/złej wierze. Stwierdzono, że materiał dowodowy był wystarczający, a interpretacja przepisów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa.
Jak rozdzielić koszty postępowania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy wniosek został uwzględniony tylko częściowo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania zostały rozdzielone po połowie między wnioskodawcę a uczestnika postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że interesy stron były sprzeczne, a wniosek został uwzględniony tylko częściowo, co uzasadniało zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. i podział kosztów po połowie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. | spółka | uczestnik postępowania |
| M. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 305 § 1-2
Kodeks cywilny
Wprowadza instytucję służebności przesyłu.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia służebności gruntowej, stosuje się odpowiednio przepisy o nabyciu własności przez zasiedzenie.
k.c. art. 172 § 1-2
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia własności nieruchomości, określa terminy w zależności od dobrej/złej wiary.
k.c. art. 305 § 2
Kodeks cywilny
Określa przesłanki ustanowienia służebności przesyłu.
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Definicja służebności przesyłu.
k.c. art. 305 § 4
Kodeks cywilny
Dotyczy wynagrodzenia za służebność przesyłu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu drugiej instancji do rozpoznania sprawy w granicach apelacji na podstawie dowodów z postępowania pierwszoinstancyjnego.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia.
k.c. art. 124 § 2
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez wniesienie pozwu lub wniosku o wszczęcie postępowania.
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
Domniemanie ciągłości posiadania.
k.c. art. 348
Kodeks cywilny
Przeniesienie posiadania.
k.c. art. 352 § 2
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o posiadaniu rzeczy do posiadania służebności.
k.c. art. 520 § 2
Kodeks cywilny
Rozstrzyganie o kosztach w sprawach nieprocesowych przy sprzecznych interesach stron.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa.
u.k.s.c. art. 83 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa.
Dz.U. 1990 nr 55 poz. 321 art. 9
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
Dotyczy stosowania przepisów o zasiedzeniu po zmianach wprowadzonych ustawą.
Dz.U. 1990 nr 55 poz. 321 art. 10
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości skrócenia okresu zasiedzenia o czas sprzed 1 października 1990 r.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Dotyczył własności państwowej przed zmianą z 1989 r.
Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
Zniosła zasadę jednolitej własności państwowej.
Dz. U. 1991.2.6 art. 1 § 9
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. nowelizująca ustawę o przedsiębiorstwach państwowych
Dotyczy uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych.
k.c. art. 245
Kodeks cywilny
Forma czynności prawnych dotyczących nieruchomości.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorcę energetycznego na działce nr (...). • Prawidłowość ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego w zakresie dat powstania linii energetycznych i ich przebiegu. • Prawidłowość oceny dowodów (dokumentów i zeznań świadków) przez Sąd Rejonowy. • Zastosowanie 30-letniego terminu zasiedzenia w złej wierze. • Przerwanie biegu zasiedzenia przez wniesienie wniosku o ustanowienie służebności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy (błędna ocena dowodów). • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 292 k.c., art. 172 k.c., art. 21 i 64 Konstytucji RP). • Zarzut naruszenia prawa materialnego przez Sąd Rejonowy (niewłaściwe zastosowanie art. 7 k.c. i uznanie złej wiary). • Zarzut naruszenia prawa procesowego (niewłaściwa ocena dowodów, niewłaściwe zastosowanie art. 520 § 2 i 3 k.p.c.). • Żądanie ustanowienia służebności przesyłu na działce nr (...).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Obie apelacje okazały się bezzasadne. • Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjął za własne. • Materiały dowodowe były niepełne i dość skąpe, co jest zrozumiałe zważywszy na upływ czasu. • Zeznań świadka nie dyskwalifikuje okoliczność, że świadek informacje o dacie budowy urządzeń czerpał z dokumentów. • Nie można zgodzić się z zarzutami apelacji wnioskodawcy co do braku ziszczenia się przesłanek do zasiedzenia służebności. • Niezasadny był też zgłoszony w apelacji wnioskodawcy zarzut naruszenia art. 21 i 64 Konstytucji RP.
Skład orzekający
Anna Paszyńska-Michałowska
przewodniczący-sprawozdawca
Brygida Łagodzińska
sędzia
Agata Szlingiert
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad zasiedzenia służebności przesyłu, oceny dowodów w sprawach o służebność, rozstrzygania o kosztach w sprawach nieprocesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z liniami energetycznymi i przekształceniami przedsiębiorstw energetycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, z licznymi odniesieniami do orzecznictwa Sądu Najwyższego, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i energetycznym.
“Czy linia energetyczna na Twojej działce może zostać zasiedziana? Kluczowe orzeczenie Sądu Okręgowego.”
Dane finansowe
WPS: 4991 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 240 PLN
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 240 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.