Orzeczenie · 2014-02-11

XV CA 1259/13

Sąd

Sąd Okręgowy w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2014-02-11

SAOSRodzinnealimentyokręgowy

alimentyobowiązek alimentacyjnydorosłe dzieckosamodzielność finansowakwalifikacje zawodowezmiana stosunkówprawo rodzinne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła uchylenia obowiązku alimentacyjnego ojca (J.M.) wobec dorosłej córki (W.M.). Obowiązek alimentacyjny został ustalony ugodą sądową w 2008 r. na kwotę 450 zł miesięcznie. Powód domagał się jego uchylenia, argumentując zmianą stosunków. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że córka nadal się uczy i nie osiągnęła samodzielności finansowej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił wyrok. Analizując sytuację materialną obu stron oraz możliwości zarobkowe córki, Sąd Okręgowy stwierdził, że po ukończeniu szkoły policealnej i zdobyciu zawodu technika BHP, córka uzyskała kwalifikacje pozwalające na samodzielne utrzymanie się. Z tego względu, od 1 lutego 2014 r., uchylono obowiązek alimentacyjny. Sąd Okręgowy uwzględnił częściowo apelację, prostując oczywistą omyłkę w komparycji wyroku Sądu Rejonowego i zmieniając rozstrzygnięcie w zakresie obowiązku alimentacyjnego, a w pozostałej części apelację oddalił. Sąd odwoławczy ocenił również zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, uznając większość z nich za niezasadne, ale przyznając rację powodowi co do pominięcia wniosku o zabezpieczenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy dorosłe dziecko, które ukończyło szkołę średnią i rozpoczęło naukę w szkole policealnej, osiągnęło samodzielność życiową pozwalającą na uchylenie obowiązku alimentacyjnego rodzica?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zdobyte kwalifikacje zawodowe pozwalają na podjęcie pracy zarobkowej zapewniającej samodzielne utrzymanie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że ukończenie szkoły policealnej i zdobycie zawodu technika BHP przez pozwaną pozwoliło jej na podjęcie pracy zarobkowej, która zapewni samodzielne zaspokojenie jej potrzeb materialnych, co uzasadnia uchylenie obowiązku alimentacyjnego od daty uzyskania tych kwalifikacji.

Czy zmiana sytuacji życiowej i materialnej rodzica zobowiązanego do alimentów (np. wzrost dochodów, założenie nowej działalności gospodarczej) uzasadnia uchylenie obowiązku alimentacyjnego wobec dorosłego dziecka?

Odpowiedź sądu

Zmiana stosunków po stronie zobowiązanego może uzasadniać zmianę obowiązku alimentacyjnego, jednakże ocena ta musi uwzględniać całokształt okoliczności, w tym możliwości zarobkowe i majątkowe obu stron.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy analizował sytuację powoda, jego dochody, zobowiązania kredytowe i nową działalność gospodarczą. Mimo pewnych trudności finansowych powoda, Sąd uznał, że jego dochody nadal pozwalają na utrzymanie obowiązku alimentacyjnego w dotychczasowej wysokości, dopóki córka nie osiągnie samodzielności finansowej.

Czy rodzic może uchylić się od świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka pełnoletniego, jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możliwości samodzielnego utrzymania się?

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 133 § 3 k.r.o., rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka pełnoletniego, jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możliwości samodzielnego utrzymania się.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy uznał, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ pozwana podejmowała starania w celu zdobycia kwalifikacji zawodowych. Sąd Okręgowy również analizował starania pozwanej, ale ostatecznie uznał, że po ukończeniu szkoły zdobyła ona kwalifikacje do samodzielnego utrzymania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie obowiązku alimentacyjnego od 1 lutego 2014 r.

Strona wygrywająca

J. M. (powód)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. M.	osoba_fizyczna	powód
W. M.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka, które nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać.

k.r.o. art. 138

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zmiana orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego w razie zmiany stosunków.

Pomocnicze

k.r.o. art. 133 § § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Możliwość uchylenia się od świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka pełnoletniego, jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możliwości samodzielnego utrzymania się lub świadczenia są połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla rodzica.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

Uwzględnienie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Moc dowodowa dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wskazywania dowodów przez strony.

k.p.c. art. 737

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada orzekania o kosztach w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 350 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sprostowanie oczywistych omyłek w orzeczeniach.

k.r.o. art. 136

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustalanie zakresu świadczeń alimentacyjnych w przypadku zrzeczenia się prawa majątkowego lub zatrudnienia bez ważnego powodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana ukończyła szkołę policealną i zdobyła kwalifikacje zawodowe pozwalające na samodzielne utrzymanie. • Zmiana stosunków po stronie pozwanej (zdobycie kwalifikacji) uzasadnia uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Odrzucone argumenty

Sytuacja materialna powoda uległa pogorszeniu (choć sąd uznał, że jego dochody nadal pozwalają na alimenty). • Powód nie powinien być obciążany kosztami utrzymania dziecka pozwanej, którego nie jest ojcem.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek ten ustaje dopiero wówczas, gdy dziecko osiągnie samodzielność życiową, co z reguły łączy się z możliwością podjęcia pracy zarobkowej • nie można powyższego oczekiwać od małoletniego dziecka • nie