XU-714/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie wnioskodawców w sprawie o przyznanie odsetek od odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego, uznając, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w wypłacie.
Wnioskodawcy domagali się przyznania odsetek od jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego, które zostało im wypłacone po długotrwałym postępowaniu sądowym. Sąd uznał, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w wypłacie, ponieważ ostateczne ustalenie prawa do świadczenia nastąpiło dopiero w wyniku wyroku sądowego. Wypłata nastąpiła w ustawowym terminie od uprawomocnienia się wyroku, dlatego odsetki nie przysługują.
Sprawa dotyczyła odwołania A. N. i S. N. od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania odsetek od jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego. Wcześniejszym wyrokiem sąd przyznał wnioskodawcom prawo do odszkodowania po zmarłym synu, które zostało wypłacone przez organ rentowy. Wnioskodawcy domagali się jednak odsetek, argumentując, że organ rentowy działał z opóźnieniem. Sąd, analizując przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stwierdził, że obowiązek wypłaty odsetek powstaje, gdy organ rentowy nie ustali prawa do świadczenia lub nie wypłaci go w terminach przewidzianych przepisami, chyba że opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które organ nie ponosi odpowiedzialności. W tej konkretnej sprawie, organ rentowy kwestionował prawo do odszkodowania, a dopiero postępowanie sądowe i opinia biegłego pozwoliły na ostateczne ustalenie tego prawa. Wypłata odszkodowania nastąpiła w ciągu 30 dni od wpływu prawomocnego wyroku sądu, co oznacza, że organ rentowy działał w ustawowym terminie od momentu wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Sąd uznał, że nie można mówić o zawinionej zwłoce organu rentowego, a tym samym odsetki ustawowe nie przysługują. Dodatkowo, sąd wskazał, że waloryzowane kwoty odszkodowań rekompensują ewentualne opóźnienia w wypłacie. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie i nie obciążył stron kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawcom nie przysługują odsetki ustawowe, ponieważ organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie, gdyż ostateczne ustalenie prawa do świadczenia nastąpiło dopiero w wyniku postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Obowiązek wypłaty odsetek przez organ rentowy powstaje w przypadku opóźnienia w ustaleniu prawa do świadczenia lub jego wypłacie, chyba że opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które organ nie ponosi odpowiedzialności. W tej sprawie, organ rentowy kwestionował prawo do świadczenia, a dopiero wyrok sądu i opinia biegłego umożliwiły jego ustalenie. Wypłata nastąpiła w terminie 30 dni od wpływu prawomocnego wyroku, co jest zgodne z przepisami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
organ rentowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Oddział we W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.s.u.s. art. 85 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Organ rentowy jest obowiązany do wypłaty odsetek ustawowych, jeżeli nie ustali prawa do świadczenia lub nie wypłaci go w terminach przewidzianych przepisami, chyba że opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które organ nie ponosi odpowiedzialności.
u.e.r.f.u.s. art. 118 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Organ rentowy wydaje decyzje w sprawie prawa do świadczeń w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 118 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy wypłacił świadczenie w terminie 30 dni od wpływu prawomocnego wyroku sądu. Ostateczne ustalenie prawa do świadczenia nastąpiło dopiero w wyniku postępowania sądowego. Opóźnienie w przyznaniu świadczenia nie było następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy naruszył art. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez odmowę przyznania odsetek. Organ rentowy popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, przyjmując brak odpowiedzialności mimo posiadania informacji o okolicznościach faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcom prawa do odsetek nie można w niniejszej sprawie mówić o zawinionej zwłoce organu rentowego opóźnienie w przyznaniu świadczenia nie było zatem następstwem okoliczności, za które organa rentowy ponosi odpowiedzialność
Skład orzekający
Barbara Bonczar
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odsetek od świadczeń z ubezpieczeń społecznych w przypadku opóźnień spowodowanych przez organ rentowy, gdy ostateczne ustalenie prawa następuje po postępowaniu sądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy kwestionował prawo do świadczenia, a wypłata nastąpiła w terminie od prawomocnego orzeczenia sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych, ponieważ precyzuje warunki przyznawania odsetek od świadczeń w sytuacjach spornych z organem rentowym.
“Czy należą Ci się odsetki od świadczenia z ZUS, gdy organ zwleka z wypłatą? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 22 813 PLN
zwiększenie na uprawnionego drugiego członka rodziny: 12 775 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: XU-714/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Bonczar Protokolant: Grażyna Mazurkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 16 grudnia 2014r. we W. sprawy z odwołania A. N. i S. N. od decyzji (...) Oddział we W. z dnia 26 sierpnia 2014r. znak: (...) w sprawie A. N. i S. N. przeciwko (...) Oddział we W. o odsetki 1. oddala odwołanie. 2. nie obciąża stron kosztami postępowania. UZASADNIENIE Decyzjami z dnia 26 sierpnia 2014r. ( (...) (...) h Oddział we W. odmówił wnioskodawcom A. i S. N. przyznania prawa do odsetek od wypłaconego decyzją z dnia 21 sierpnia 2014r. odszkodowania w kwocie po 22.813,00 złotych dla każdego. (...) wydał te decyzje w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia z dnia 15 lipca 2014r. w sprawie XU 521/13, który został wydany w związku z odwołaniem ubezpieczonych od decyzji strony pozwanej z dnia 14 czerwca 2013r. Od powyższych decyzji odwołali się wnioskodawcy wnosząc o ich zmianę poprzez przyznanie wypłaty odsetek od wypłaconego odszkodowania. Zaskarżonej decyzji wnioskodawcy zarzucili naruszenie art. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, ze skoro Sąd w wyroku z dnia 15 lipca 2014r. nie ustalił odpowiedzialności organu rentowego to nie jest to równoznaczne z brakiem takiej odpowiedzialności w sytuacji, gdy wyrok Sądu został wydany o te same okoliczności faktyczne, którymi organ rentowy dysponował lub przy dochowaniu należytej staranności mógł dysponować. W odpowiedzi na odwołanie (...) Oddział we W. wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Decyzjami z dnia 14 czerwca 2013r. strona pozwana odmówiła wnioskodawcom A. i S. N. prawo do jednorazowego odszkodowania po zmarłym w dniu (...) synu D. N. . Wnioskodawcy odwołali się od decyzji strony pozwanej Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia wyrokiem z dnia 15 lipca 2014r., w sprawie X U 521/13 przyznał wnioskodawcom prawo do jednorazowego odszkodowania po zmarłym na skutek wypadku przy pracy w dniu 04 lutego 2012r. D. N. w kwocie 32.851 złotych i kwotę 12.775,00 tytułem zwiększenia na uprawnionego drugiego członka rodziny. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2014r. strona pozwana wypłaciła wnioskodawcom przyznane odszkodowanie. Decyzjami z dnia 26 sierpnia 2014r. strona pozwana odmówiła wnioskodawcom przyznania prawa do odsetek od przyznanego odszkodowania. Zdaniem strony pozwanej w wyroku Sądu rejonowego z dnia 15 lipca 2014r. nie ustalono odpowiedzialności organu rentowego a decyzje z dnia 21 sierpnia 2014r. wydano w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności w sprawie. Dowód: akta odszkodowawcze strony pozwanej, Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Odwołania wnioskodawców nie zasługują na uwzględnienie. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcom prawa do odsetek od przyznanego decyzjami z dnia 21 sierpnia 2014r. jednorazowego odszkodowania z następujących powodów: Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ), jeżeli ZUS – w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych – nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które ZUS nie ponosi odpowiedzialności. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 2013r., poz. 1440, organ rentowy wydaje decyzje w sprawie prawa do świadczeń w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy wnioskodawcom przysługuje prawo do ustawowych odsetek od przyznanego wyrokiem tut. Sądu z dnia 15 lipca 2014r. prawa do jednorazowego odszkodowania. Przeprowadzone w sprawie XU 421/13 postępowanie dowodowe wykazało, że D. N. w dniu 04 lutego 2012r. uległ wypadkowi przy pracy w wyniku którego poniósł śmierć. W toku postępowania dowodowego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego kardiologa, który uznał związek zgonu D. N. z zaistniałym w dniu 04 lutego 2012r. wypadkiem przy pracy. Zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenie jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, natomiast zgodnie z ust. 1 a art. 118 powołanej ustawy w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego. Przesłanką powstania obowiązku organu rentowego wypłaty odsetek jest opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia lub wypłaty tego świadczenia. W niniejszej sprawie bezsprzecznie chodziło o ustalenie prawa do świadczenia pieniężnego z ubezpieczeń społecznych w postaci jednorazowego odszkodowania. Brak ustalenia prawa to zarówno nie wydanie decyzji w wymaganym przepisami prawa terminie, jak i wydanie decyzji odmawiającej przyznanie świadczenia pomimo spełnienia warunków do jego uzyskania. Obowiązek wypłaty odsetek nie powstaje jednak, jeżeli opóźnienie w przyznaniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego należy przez to rozumieć, iż organ rentowy nie jest zobowiązany do wypłaty odsetek nie tylko wtedy, gdy nie ponosi winy w opóźnieniu, lecz także wtedy, gdy opóźnienie w ustaleniu jest skutkiem przyczyn niezależnych od organu. Niniejsza sprawa dotyczy okoliczności, w której organ rentowy kwestionował prawo wnioskodawców do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego. Dopiero Sąd I w postępowaniu dowodowym i w oparciu o treść opinii biegłego sądowego uznał prawo wnioskodawców do świadczenia. W związku z powyższym uznać należy, iż dopiero postępowanie sądowe i dokonane w nim ustalenia faktyczne ostatecznie umożliwiły ustalenie prawa do świadczenia wypadkowego dla wnioskodawców. W tym stanie rzeczy zastosowanie znajdzie art. 118 ust. 1 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , a więc ewentualne odsetki za opóźnienie należałoby liczyć od dnia wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego do organu rentowego. W związku z tym, iż organ rentowy wypłacił wnioskodawcom jednorazowe odszkodowanie w wymaganym terminie 30 dni od dnia wpływu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego we Wrocławiu, odsetki za czas opóźnienia nie przysługują. Mając powyższe na uwadze, nie można w niniejszej sprawie mówić o zawinionej zwłoce organu rentowego w kwestii przyznania wnioskodawcom prawa do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego, powodującej obowiązek wypłaty odsetek ustawowych. Opóźnienie w przyznaniu wnioskodawcom świadczenia nie było zatem następstwem okoliczności, za które organa rentowy ponosi odpowiedzialność zgodnie z powołanym na wstępie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Strona pozwana wykonując tenże wyrok wydała zaskarżoną decyzję w dniu 21 sierpnia 2014r. i dokonała wypłaty jednorazowego odszkodowania. Wypłata świadczenia nastąpiła w ciągu 30 dni od daty ustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Ostatnią bowiem okolicznością był wskazany wyżej prawomocny wyrok Sądu Rejonowego. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż jednorazowe odszkodowanie wypłacane jest na podstawie obowiązujących w chwili orzekania przepisach - Obwieszczeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przewidujących konkretne kwoty za 1 % uszczerbku na zdrowiu, które to kwoty ulegają sukcesywnej waloryzacji( od marca każdego roku), a zatem rekompensują one ubezpieczonym wysokość odszkodowań w sytuacjach gdy wypłata ich następuje w znacznym odstępie czasowym od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie. Tak więc Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje z dnia 21 sierpnia 2014 r. były prawidłowe, i w konsekwencji na podstawie art. 477 14 § 1 Kpc , Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach procesu (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 102 § 1 k.p.c. Uwzględniając powyższe, w oparciu o powołane i cytowane w uzasadnieniu przepisy Sąd orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI