XU 27/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do wcześniejszej emerytury zmarłemu ubezpieczonemu i zobowiązując organ rentowy do wypłaty świadczenia jego żonie.
Organ rentowy odmówił prawa do wcześniejszej emerytury z powodu nieudowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony wniósł odwołanie, twierdząc, że pracował jako spawacz w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. w latach 1979-1982. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a ubezpieczony otrzymywał dodatek szkodliwy. Po doliczeniu tego okresu, ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W trakcie postępowania ubezpieczony zmarł, a jego żona wstąpiła do sprawy, domagając się wypłaty niezrealizowanego świadczenia.
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu K. N. prawa do wcześniejszej emerytury, argumentując, że na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił on wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony złożył odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, domagając się zmiany decyzji i przyznania mu prawa do świadczenia. Wskazał, że poza okresem uznanym przez ZUS, pracował w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. w latach 1979-1982. Sąd ustalił, że ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę 2 kwietnia 2013r. ZUS uznał 29 lat, 4 miesiące okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 14 lat, 3 miesiące i 10 dni pracy w szczególnych warunkach, nie zaliczając jednak okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. od 11 maja 1979r. do 15 czerwca 1982r. z powodu braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Na podstawie zeznań świadka C. D. oraz wyjaśnień ubezpieczonego, Sąd ustalił, że w tym okresie pracował on jako monter-spawacz na terenie Huty (...), remontując instalacje grzewcze i chłodzące. Praca ta polegała na demontażu i montażu elementów pieców hutniczych, a ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Z tego tytułu otrzymywał dodatek za pracę w szczególnych warunkach oraz posiłki regeneracyjne. Dokumentacja płacowa potwierdziła wypłacanie dodatku szkodliwego w okresach objętych sporem. W trakcie postępowania ubezpieczony zmarł (18 września 2013r.). Sąd postanowieniem z 28 listopada 2013r. zawiesił postępowanie, a po wstąpieniu do sprawy żony ubezpieczonego, K. N., postępowanie zostało podjęte. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., uznał, że praca spawacza była wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a po doliczeniu spornego okresu, ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy, w przypadku śmierci wnioskodawcy, należne do dnia zgonu świadczenie wypłaca się małżonkowi. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznał prawo do wcześniejszej emerytury od daty wniosku do dnia zgonu i zobowiązał organ rentowy do wypłaty świadczenia żonie zmarłego K. N. tytułem niezrealizowanego świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, praca spawacza wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w tym okresie może zostać zaliczona do pracy w szczególnych warunkach, nawet w przypadku braku formalnego świadectwa pracy, jeśli zostanie udowodniona innymi środkami dowodowymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zeznania świadka i wyjaśnienia ubezpieczonego, poparte dokumentacją płacową potwierdzającą wypłatę dodatku szkodliwego, są wystarczające do udowodnienia charakteru pracy jako wykonywanej stale i w pełnym wymiarze w szczególnych warunkach, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji
Strona wygrywająca
K. N. (żona zmarłego ubezpieczonego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. N. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
| K. N. | osoba_fizyczna | następca prawny odwołującego |
Przepisy (10)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni urodzeni po 31.12.1948r. nabywają prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz okres składkowy i nieskładkowy, a także nie przystąpili do OFE i rozwiązali stosunek pracy (ostatnia przesłanka nieobowiązująca od 1.01.2013r.).
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni będący pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mają prawo do emerytury w niższym wieku.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz znacznym stopniu uciążliwości lub wymagające wysokiej sprawności psycho-fizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia uprawniają do emerytury w niższym wieku.
rozp. RM z 7.02.1983r. art. 2 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pracodawca wystawia świadectwo pracy w szczególnych warunkach na podstawie posiadanej dokumentacji.
rozp. RM z 7.02.1983r. art. 14 § poz. 12 wykazu A
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Praca spawacza została wymieniona jako praca w szczególnych warunkach.
u.e.r.f.u.s. art. 136 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Odsyła do dotychczasowych przepisów w kwestii wieku emerytalnego, rodzaju prac i stanowisk uprawniających do wcześniejszego świadczenia.
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie ulega zawieszeniu w razie śmierci strony.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka o przyznaniu świadczenia i zobowiązuje organ rentowy do jego wypłaty.
u.e.r.f.u.s. art. 136 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca spawacza wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w latach 1979-1982 w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. spełnia kryteria pracy w szczególnych warunkach. Dowody w postaci zeznań świadka, wyjaśnień ubezpieczonego oraz dokumentacji płacowej (dodatek szkodliwy) są wystarczające do udowodnienia charakteru pracy, mimo braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Małżonek zmarłego ubezpieczonego ma prawo do otrzymania niezrealizowanego świadczenia emerytalnego do dnia jego śmierci.
Odrzucone argumenty
Brak formalnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach uniemożliwia zaliczenie okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
Po doliczeniu spornego okresu na dzień 1.01.1999r. ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wypłata wcześniejszej emerytury tytułem niezrealizowanego świadczenia należy się żonie ubezpieczonego, która wstąpiła do procesu.
Skład orzekający
Elżbieta Żabińska - Fras
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uznawanie pracy w szczególnych warunkach na podstawie innych dowodów niż świadectwo pracy; prawo małżonka do niezrealizowanego świadczenia po śmierci ubezpieczonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu i rodzaju pracy (spawacz); wymaga udowodnienia pracy stale i w pełnym wymiarze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie pracy w szczególnych warunkach innymi środkami dowodowymi niż tylko świadectwo pracy, co jest częstym problemem w sprawach emerytalnych. Dodatkowo, aspekt dziedziczenia świadczeń po zmarłym ubezpieczonym dodaje jej ludzkiego wymiaru.
“Czy brak świadectwa pracy przekreśla szansę na wcześniejszą emeryturę? Sąd Okręgowy w Katowicach odpowiada.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XU 27/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, X Wydział w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Żabińska - Fras Protokolant Judyta Jakubowska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014r. w Katowicach sprawy K. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o niezrealizowane świadczenie na skutek odwołania E. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 9 kwietnia 2013r. Nr (...) - z m i e n i a zaskarżoną decyzję i przyznaje odwołującemu prawo do wcześniejszej emerytury od daty wniosku do dnia zgonu i zobowiązuje organ rentowy do wypłaty tej emerytury K. N. tytułem niezrealizowanego świadczenia. Sygn. akt XU 27/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9.04.2013r. organ rentowy odmówił odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury, bowiem ubezpieczony na dzień 1.01.1999r. nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu do Sądu i skonkretyzowaniu odwołania na rozprawie w dniu 21.08.2013r. ubezpieczony wniósł o zmianę decyzji organu rentowego przez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury, podnosząc, iż poza okresem uznanym przez ZUS wykonywał pracę w szczególnych warunkach w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. w latach 1979-1982. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony złożył w ZUS-ie wniosek o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury w dniu 2.04.2013r. W oparciu o przedłożoną dokumentację organ rentowy uznał za udowodnione przez odwołującego na dzień 1.01.1999r. 29 lat, 4 miesiące okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 14 lat, 3 miesiące i 10 dni okresów pracy w szczególnych warunkach. Nie zaliczył ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. od 11.05.1979r. do 15.06.1982r. do pracy w szczególnych warunkach, bowiem ubezpieczony nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Na podstawie zeznań świadka C. D. oraz wyjaśnień ubezpieczonego złożonych na rozprawie 21.08.2013r. Sąd ustalił, iż ubezpieczony pracował w w/w okresie jako monter-spawacz. Pracę wykonywał na terenie Huty (...) . Praca polegała na remontowaniu instalacji grzewczych, instalacji chłodzących, wyciągów kominowych w hucie. Zarówno świadek jak i ubezpieczony demontowali stare elementy pieców hutniczych i montowali i spawali nowe. Ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Uprawnienia spawacza uzyskał w 1974r. Z tytułu wykonywanych prac spawacze otrzymywali dodatek za pracę w szczególnych warunkach oraz mleko i posiłki regeneracyjne. Na podstawie akt osobowych ubezpieczonego z Przedsiębiorstwa Budowlano- (...) w K. , Sąd ustalił, iż w dokumentach płacowych ubezpieczonego znajduje się informacja o wypłacanym dodatku szkodliwym: - w 1979r. za miesiąc V i VI, - w 1980r. za miesiące od VIII do XII, - w 1981r. za miesiące od I do III i w V, - w 1982r. za miesiące od I do VI. W toku postępowania przed Sądem ubezpieczony zmarł i żona ubezpieczonego K. N. przedłożyła odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynikało, iż zgon ubezpieczonego nastąpił 18.09.2013r. Wobec stwierdzonej okoliczności Sąd postanowieniem z dnia 28.11.2013r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt. 1kpc . Po wstąpieniu do sprawy żony ubezpieczonego zawieszone postępowanie zostało podjęte w dniu 8.01.2013r. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu o dowód z akt ZUS, dołączonych do akt sprawy. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U z 2009r. nr 153, poz. 1227): ust. 1 - ubezpieczonym urodzony po 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32…. jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganych w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art. 27, ust. 2 - emerytura o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ostatnia przesłanka nie obowiązuje od 1.01.2013r.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej: - ubezpieczonym będących pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach a więc przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psycho-fizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, przysługuje emerytura w wieku niższym od określonego w art. 27 pkt. 1 ustawy (65 lat dla mężczyzn). W kwestii wieku emerytalnego, rodzaju prac i stanowisk uprawniających do wcześniejszego korzystania z tego świadczenia ust. 4 cyt. art. odsyła do dotychczasowych przepisów. Aktem prawnym normującym powyższe zagadnienie jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983r. nr 8, poz. 43). Okresami pracy pozwalającymi uwzględnić ją do świadczenia emerytalnego są okresy pracy w których zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywane jest stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Przepis § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia stanowi, iż pracodawca w oparciu o posiadaną dokumentację wystawia świadectwo pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. W przedmiotowej sprawie odwołujący nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach z okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. . W postępowaniu sądowym dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia i to również wtedy gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy a ZUS kwestionuje jego treść jak i wtedy gdy ubezpieczony nie dysponuje takim świadectwem. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem pozwoliło na ustalenie, iż praca odwołującego wykonywana w charakterze spawacza była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu zeznania świadka oraz wyjaśnienia ubezpieczonego zasługują na wiarę, ponieważ wzajemnie się pokrywają, a ponadto z kart zarobkowych ubezpieczonego wynika, iż otrzymywał on dodatek szkodliwy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, iż ubezpieczony wykonywał pracę spawacza w okresie od 11.05.1979r. do 15.06.1982r. która została wymieniona w dziale XIV poz. 12 wykazu A, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. Po doliczeniu spornego okresu na dzień 1.01.1999r. ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Stosownie do art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U z 2009r. nr 153, poz. 1227): - w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi….. Stosownie do ust. 2: - osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Kierując się powyższym przepisem, Sąd uznał, iż wypłata wcześniejszej emerytury tytułem niezrealizowanego świadczenia należy się żonie ubezpieczonego, która wstąpiła do procesu i dlatego Sąd orzekł jak w wyroku - po myśli art. 477 14 § 2kpc . SSO Elżbieta Żabińska-Fras
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI