XU 27/14

Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w KatowicachKatowice2014-01-08
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnych warunkachspawaczZUSświadectwo pracydodatek szkodliwyniezrealizowane świadczenie

Sąd zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do wcześniejszej emerytury zmarłemu ubezpieczonemu i zobowiązując organ rentowy do wypłaty świadczenia jego żonie.

Organ rentowy odmówił prawa do wcześniejszej emerytury z powodu nieudowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony wniósł odwołanie, twierdząc, że pracował jako spawacz w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. w latach 1979-1982. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a ubezpieczony otrzymywał dodatek szkodliwy. Po doliczeniu tego okresu, ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W trakcie postępowania ubezpieczony zmarł, a jego żona wstąpiła do sprawy, domagając się wypłaty niezrealizowanego świadczenia.

Decyzją z dnia 9 kwietnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu K. N. prawa do wcześniejszej emerytury, argumentując, że na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił on wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony złożył odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, domagając się zmiany decyzji i przyznania mu prawa do świadczenia. Wskazał, że poza okresem uznanym przez ZUS, pracował w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. w latach 1979-1982. Sąd ustalił, że ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę 2 kwietnia 2013r. ZUS uznał 29 lat, 4 miesiące okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 14 lat, 3 miesiące i 10 dni pracy w szczególnych warunkach, nie zaliczając jednak okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. od 11 maja 1979r. do 15 czerwca 1982r. z powodu braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Na podstawie zeznań świadka C. D. oraz wyjaśnień ubezpieczonego, Sąd ustalił, że w tym okresie pracował on jako monter-spawacz na terenie Huty (...), remontując instalacje grzewcze i chłodzące. Praca ta polegała na demontażu i montażu elementów pieców hutniczych, a ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Z tego tytułu otrzymywał dodatek za pracę w szczególnych warunkach oraz posiłki regeneracyjne. Dokumentacja płacowa potwierdziła wypłacanie dodatku szkodliwego w okresach objętych sporem. W trakcie postępowania ubezpieczony zmarł (18 września 2013r.). Sąd postanowieniem z 28 listopada 2013r. zawiesił postępowanie, a po wstąpieniu do sprawy żony ubezpieczonego, K. N., postępowanie zostało podjęte. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., uznał, że praca spawacza była wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a po doliczeniu spornego okresu, ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy, w przypadku śmierci wnioskodawcy, należne do dnia zgonu świadczenie wypłaca się małżonkowi. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznał prawo do wcześniejszej emerytury od daty wniosku do dnia zgonu i zobowiązał organ rentowy do wypłaty świadczenia żonie zmarłego K. N. tytułem niezrealizowanego świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, praca spawacza wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w tym okresie może zostać zaliczona do pracy w szczególnych warunkach, nawet w przypadku braku formalnego świadectwa pracy, jeśli zostanie udowodniona innymi środkami dowodowymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zeznania świadka i wyjaśnienia ubezpieczonego, poparte dokumentacją płacową potwierdzającą wypłatę dodatku szkodliwego, są wystarczające do udowodnienia charakteru pracy jako wykonywanej stale i w pełnym wymiarze w szczególnych warunkach, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

K. N. (żona zmarłego ubezpieczonego)

Strony

NazwaTypRola
K. N.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.instytucjaorgan rentowy
K. N.osoba_fizycznanastępca prawny odwołującego

Przepisy (10)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczeni urodzeni po 31.12.1948r. nabywają prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz okres składkowy i nieskładkowy, a także nie przystąpili do OFE i rozwiązali stosunek pracy (ostatnia przesłanka nieobowiązująca od 1.01.2013r.).

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczeni będący pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mają prawo do emerytury w niższym wieku.

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz znacznym stopniu uciążliwości lub wymagające wysokiej sprawności psycho-fizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia uprawniają do emerytury w niższym wieku.

rozp. RM z 7.02.1983r. art. 2 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Pracodawca wystawia świadectwo pracy w szczególnych warunkach na podstawie posiadanej dokumentacji.

rozp. RM z 7.02.1983r. art. 14 § poz. 12 wykazu A

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Praca spawacza została wymieniona jako praca w szczególnych warunkach.

u.e.r.f.u.s. art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Odsyła do dotychczasowych przepisów w kwestii wieku emerytalnego, rodzaju prac i stanowisk uprawniających do wcześniejszego świadczenia.

k.p.c. art. 174 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie ulega zawieszeniu w razie śmierci strony.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd orzeka o przyznaniu świadczenia i zobowiązuje organ rentowy do jego wypłaty.

u.e.r.f.u.s. art. 136 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca spawacza wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w latach 1979-1982 w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. spełnia kryteria pracy w szczególnych warunkach. Dowody w postaci zeznań świadka, wyjaśnień ubezpieczonego oraz dokumentacji płacowej (dodatek szkodliwy) są wystarczające do udowodnienia charakteru pracy, mimo braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Małżonek zmarłego ubezpieczonego ma prawo do otrzymania niezrealizowanego świadczenia emerytalnego do dnia jego śmierci.

Odrzucone argumenty

Brak formalnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach uniemożliwia zaliczenie okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

Po doliczeniu spornego okresu na dzień 1.01.1999r. ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wypłata wcześniejszej emerytury tytułem niezrealizowanego świadczenia należy się żonie ubezpieczonego, która wstąpiła do procesu.

Skład orzekający

Elżbieta Żabińska - Fras

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznawanie pracy w szczególnych warunkach na podstawie innych dowodów niż świadectwo pracy; prawo małżonka do niezrealizowanego świadczenia po śmierci ubezpieczonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu i rodzaju pracy (spawacz); wymaga udowodnienia pracy stale i w pełnym wymiarze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie pracy w szczególnych warunkach innymi środkami dowodowymi niż tylko świadectwo pracy, co jest częstym problemem w sprawach emerytalnych. Dodatkowo, aspekt dziedziczenia świadczeń po zmarłym ubezpieczonym dodaje jej ludzkiego wymiaru.

Czy brak świadectwa pracy przekreśla szansę na wcześniejszą emeryturę? Sąd Okręgowy w Katowicach odpowiada.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XU 27/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, X Wydział w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Żabińska - Fras Protokolant Judyta Jakubowska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014r. w Katowicach sprawy K. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o niezrealizowane świadczenie na skutek odwołania E. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 9 kwietnia 2013r. Nr (...) - z m i e n i a zaskarżoną decyzję i przyznaje odwołującemu prawo do wcześniejszej emerytury od daty wniosku do dnia zgonu i zobowiązuje organ rentowy do wypłaty tej emerytury K. N. tytułem niezrealizowanego świadczenia. Sygn. akt XU 27/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9.04.2013r. organ rentowy odmówił odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury, bowiem ubezpieczony na dzień 1.01.1999r. nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu do Sądu i skonkretyzowaniu odwołania na rozprawie w dniu 21.08.2013r. ubezpieczony wniósł o zmianę decyzji organu rentowego przez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury, podnosząc, iż poza okresem uznanym przez ZUS wykonywał pracę w szczególnych warunkach w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. w latach 1979-1982. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony złożył w ZUS-ie wniosek o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury w dniu 2.04.2013r. W oparciu o przedłożoną dokumentację organ rentowy uznał za udowodnione przez odwołującego na dzień 1.01.1999r. 29 lat, 4 miesiące okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 14 lat, 3 miesiące i 10 dni okresów pracy w szczególnych warunkach. Nie zaliczył ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. od 11.05.1979r. do 15.06.1982r. do pracy w szczególnych warunkach, bowiem ubezpieczony nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Na podstawie zeznań świadka C. D. oraz wyjaśnień ubezpieczonego złożonych na rozprawie 21.08.2013r. Sąd ustalił, iż ubezpieczony pracował w w/w okresie jako monter-spawacz. Pracę wykonywał na terenie Huty (...) . Praca polegała na remontowaniu instalacji grzewczych, instalacji chłodzących, wyciągów kominowych w hucie. Zarówno świadek jak i ubezpieczony demontowali stare elementy pieców hutniczych i montowali i spawali nowe. Ubezpieczony wykonywał wyłącznie prace spawalnicze. Uprawnienia spawacza uzyskał w 1974r. Z tytułu wykonywanych prac spawacze otrzymywali dodatek za pracę w szczególnych warunkach oraz mleko i posiłki regeneracyjne. Na podstawie akt osobowych ubezpieczonego z Przedsiębiorstwa Budowlano- (...) w K. , Sąd ustalił, iż w dokumentach płacowych ubezpieczonego znajduje się informacja o wypłacanym dodatku szkodliwym: - w 1979r. za miesiąc V i VI, - w 1980r. za miesiące od VIII do XII, - w 1981r. za miesiące od I do III i w V, - w 1982r. za miesiące od I do VI. W toku postępowania przed Sądem ubezpieczony zmarł i żona ubezpieczonego K. N. przedłożyła odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynikało, iż zgon ubezpieczonego nastąpił 18.09.2013r. Wobec stwierdzonej okoliczności Sąd postanowieniem z dnia 28.11.2013r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt. 1kpc . Po wstąpieniu do sprawy żony ubezpieczonego zawieszone postępowanie zostało podjęte w dniu 8.01.2013r. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu o dowód z akt ZUS, dołączonych do akt sprawy. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U z 2009r. nr 153, poz. 1227): ust. 1 - ubezpieczonym urodzony po 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32…. jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganych w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art. 27, ust. 2 - emerytura o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ostatnia przesłanka nie obowiązuje od 1.01.2013r.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej: - ubezpieczonym będących pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach a więc przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psycho-fizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, przysługuje emerytura w wieku niższym od określonego w art. 27 pkt. 1 ustawy (65 lat dla mężczyzn). W kwestii wieku emerytalnego, rodzaju prac i stanowisk uprawniających do wcześniejszego korzystania z tego świadczenia ust. 4 cyt. art. odsyła do dotychczasowych przepisów. Aktem prawnym normującym powyższe zagadnienie jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983r. nr 8, poz. 43). Okresami pracy pozwalającymi uwzględnić ją do świadczenia emerytalnego są okresy pracy w których zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywane jest stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Przepis § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia stanowi, iż pracodawca w oparciu o posiadaną dokumentację wystawia świadectwo pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. W przedmiotowej sprawie odwołujący nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach z okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlano- (...) w K. . W postępowaniu sądowym dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia i to również wtedy gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy a ZUS kwestionuje jego treść jak i wtedy gdy ubezpieczony nie dysponuje takim świadectwem. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem pozwoliło na ustalenie, iż praca odwołującego wykonywana w charakterze spawacza była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu zeznania świadka oraz wyjaśnienia ubezpieczonego zasługują na wiarę, ponieważ wzajemnie się pokrywają, a ponadto z kart zarobkowych ubezpieczonego wynika, iż otrzymywał on dodatek szkodliwy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, iż ubezpieczony wykonywał pracę spawacza w okresie od 11.05.1979r. do 15.06.1982r. która została wymieniona w dziale XIV poz. 12 wykazu A, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. Po doliczeniu spornego okresu na dzień 1.01.1999r. ubezpieczony wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Stosownie do art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U z 2009r. nr 153, poz. 1227): - w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi….. Stosownie do ust. 2: - osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Kierując się powyższym przepisem, Sąd uznał, iż wypłata wcześniejszej emerytury tytułem niezrealizowanego świadczenia należy się żonie ubezpieczonego, która wstąpiła do procesu i dlatego Sąd orzekł jak w wyroku - po myśli art. 477 14 § 2kpc . SSO Elżbieta Żabińska-Fras

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI