XP 125/12

Sąd Rejonowy dla Wrocławia – ŚródmieściaWrocław2013-04-10
SAOSPracyindywidualne prawo pracyŚredniarejonowy
stosunek pracyumowa o pracęnawiązanie stosunku pracynegocjacjewynagrodzenieprzejęcie działalnościpowiązania spółeksąd pracy

Sąd oddalił powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy, uznając brak zgodnych oświadczeń woli stron co do zawarcia umowy.

Powód dochodził ustalenia istnienia stosunku pracy ze stroną pozwaną w okresie od grudnia 2011 r. do stycznia 2012 r., twierdząc, że świadczył pracę na jej rzecz. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że mimo wykonywania pewnych czynności na rzecz pozwanej, nie doszło do zawarcia umowy o pracę z powodu braku zgodnych oświadczeń woli stron, zwłaszcza w kwestii wynagrodzenia. Powód nadal pozostawał w stosunku pracy z poprzednim pracodawcą.

Powód P. R. domagał się ustalenia istnienia stosunku pracy ze spółką (...) S.A. we W. w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 4 stycznia 2012 r. Twierdził, że pracował na stanowisku Menadżera ds. (...) na rzecz pozwanej, mimo że formalnie był zatrudniony w innej spółce, (...) S.A. Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony w (...) S.A. od 2010 r., a w październiku/listopadzie 2011 r. poinformowano pracowników o założeniu nowej spółki (...) S.A., która miała przejąć działalność windykacyjną. Powód wskazywał, że świadczył pracę na rzecz pozwanej, ale negocjacje dotyczące warunków umowy o pracę, w tym wynagrodzenia, nie zakończyły się porozumieniem. Pozwana spółka (...) S.A. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powód nie odniósł się merytorycznie do przedstawionej umowy i nie miał woli jej zawarcia. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, stwierdzając, że nie doszło do zawarcia umowy o pracę z powodu braku zgodnych oświadczeń woli stron, zwłaszcza w kwestii wynagrodzenia. Sąd podkreślił, że powód nadal pozostawał w stosunku pracy na pełny etat z (...) S.A. i nie podpisał aneksu zmniejszającego wymiar pracy ani wynagrodzenie, co zrobili inni pracownicy. Wykonywanie czynności na rzecz podmiotu powiązanego nie świadczy o nawiązaniu stosunku pracy, zwłaszcza gdy nie doszło do porozumienia co do kluczowych warunków umowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie doszło do zgodnych oświadczeń woli stron co do wszystkich istotnych postanowień umowy, w szczególności wynagrodzenia, a pracownik nadal pozostaje w stosunku pracy z pierwotnym pracodawcą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak zgodnych oświadczeń woli stron co do zawarcia umowy o pracę, zwłaszcza w kwestii wynagrodzenia, uniemożliwia ustalenie istnienia stosunku pracy. Wykonywanie czynności na rzecz podmiotu powiązanego, w sytuacji gdy pracownik nadal jest zatrudniony u pierwotnego pracodawcy i nie doszło do zmian w jego umowie, nie świadczy o nawiązaniu nowego stosunku pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do dochodzenia roszczenia o ustalenie istnienia stosunku prawnego.

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

Definicja stosunku pracy, wymagająca wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem za wynagrodzeniem.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

u.k.s.c. art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis dotyczący obciążania Skarbu Państwa nieuiszczonymi przez stronę kosztami sądowymi.

Pomocnicze

k.c. art. 66-70

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące zawierania umów w drodze oferty, mające zastosowanie do umów o pracę.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Przepis stanowiący o odpowiednim stosowaniu przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.

k.p. art. 29 § § 1 pkt 3

Kodeks pracy

Wymóg określenia w umowie o pracę wysokości wynagrodzenia.

k.p. art. 13

Kodeks pracy

Przepis dotyczący minimalnego wynagrodzenia za pracę.

k.p. art. 84

Kodeks pracy

Przepis dotyczący wynagrodzenia za pracę.

k.p. art. 18 § 3c

Kodeks pracy

Komentarz do przepisu dotyczącego wynagrodzenia.

k.p. art. 78

Kodeks pracy

Przepis dotyczący formy umowy o pracę.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności stron za wynik procesu w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgodnych oświadczeń woli stron co do zawarcia umowy o pracę, zwłaszcza w kwestii wynagrodzenia. Powód nadal pozostawał w stosunku pracy z pierwotnym pracodawcą na pełny etat. Powód nie podpisał aneksu zmniejszającego wymiar pracy i wynagrodzenie u dotychczasowego pracodawcy, co zrobili inni pracownicy. Wykonywanie czynności na rzecz podmiotu powiązanego nie świadczy o nawiązaniu stosunku pracy, jeśli nie doszło do formalnego zawarcia umowy.

Odrzucone argumenty

Świadczenie pracy na rzecz pozwanej spółki w spornym okresie. Przejęcie klientów i działalności przez pozwaną spółkę. Wykorzystywanie przez powoda adresu mailowego pozwanej spółki.

Godne uwagi sformułowania

Nie nazwa umowy, ale jej treść i sposób wykonywania a także całokształt okoliczności faktycznych decydują o zakwalifikowaniu danej umowy jako umowy o pracę. Istota oferty polega na tym, że jedna strona... składa drugiej stronie... oświadczenie zawierające istotne postanowienia przyszłej umowy. Powstanie stosunku pracy bez względu na podstawę prawną... wymaga przede wszystkim zgodnych oświadczeń woli pracodawcy i pracownika. Czynności związane z „przepinaniem” klientów były niewątpliwie wykonywane przez powoda w ramach zakresu jego dotychczasowych obowiązków Dyrektora Zarządzającego.

Skład orzekający

Agnieszka Chlipała-Kozioł

przewodniczący

L. Z.

ławnik

A. P. (2)

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak zgodnych oświadczeń woli stron co do kluczowych elementów umowy (np. wynagrodzenia) uniemożliwia nawiązanie stosunku pracy, nawet jeśli pracownik świadczył pewne czynności na rzecz podmiotu powiązanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji działalności i przejmowania pracowników między powiązanymi spółkami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne zawarcie umowy o pracę i jakie mogą być konsekwencje braku porozumienia co do kluczowych warunków, nawet w sytuacji faktycznego wykonywania pracy.

Czy praca dla "nowej" firmy to od razu umowa o pracę? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XP 125/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia Wydział X Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Chlipała-Kozioł Ławnicy: L. Z. , A. P. (2) Protokolant: Marzena Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013r. we Wrocławiu sprawy z powództwa: P. R. przeciwko (...) S.A. we W. o ustalenie istnienia stosunku pracy I. oddala powództwo; II. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesowymi poniesionymi przez stronę pozwaną; III. nieuiszczone przez powoda koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Powód P. R. wniósł pozwem z dnia 27.01.2012 r. o ustalenie, ze w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 4 stycznia 2012 r. łączył go ze stroną pozwaną (...) S.A. stosunek pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku Menadżera ds. (...) . W uzasadnieniu powództwa powód wskazał, że od 2.08.2010 r. do 30.11.2011 r. pracował w spółce (...) S.A. , której prezesem zarządu był A. A. . Pracował na stanowisku Dyrektora Zarządzającego z miesięcznym wynagrodzeniem 4970 zł brutto. (...) S.A. utraciła płynność finansową i zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, na jej miejsce A. A. stworzył firmę (...) S.A. Jej prezesem została córka A. P. (2) K. ( K. ), w rzeczywistości jednak o wszystkim decydował A. A. . A. A. przestał być prezesem zarządu (...) S.A. , a na jego miejsce powołano „słupa” B. O. . Każdy z pracowników (...) S.A. otrzymał pismo o zmianach. Powód wskazał, że od połowy października 2011 r. cała jego praca była świadczona na rzecz strony pozwanej (początkowo spółki w organizacji). A. A. przez jakiś czas usiłował nakłonić powoda do podpisania umowy o pracę z pozwaną spółką ale za kwotę najniższej krajowej pensji, reszta wynagrodzenia miała być płacona na czarno. Powód nie mógł się na to zgodzić. Należy przyjąć, że powód był zatrudniony w pozwanej spółce na takim samym stanowisku, z takimi samymi obowiązkami i z takim samym wynagrodzeniem, jak w (...) S.A. W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) S.A. z siedzibą we W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana zarzuciła, że powód przynajmniej do końca grudnia 2011 r. pozostawał w stosunku pracy z (...) S.A. , nie mógł zatem świadczyć w tym samym czasie pracy zarówno na rzecz (...) S.A. , jak i strony pozwanej. Strona pozwana potwierdziła, że skierowała do pozwanego propozycję zawarcia umowy o pracę na stanowisku Menadżera ds. (...) po zakończeniu zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jednak pomimo wielokrotnych próśb powód nie odniósł się merytorycznie do przedstawionej umowy. Proponowana wysokość honorarium, tj. 1386 zł brutto, była uwarunkowana początkowym okresem działalności spółki i jej sytuacją finansową. Skoro powód nie podpisał umowy o pracę z pozwana, to nie miał woli jej zawarcia. Pozwana wskazała, że szeroko wymienione przez powoda czynności związane z podejmowaniem kontaktu telefonicznego i mailowego z różnymi podmiotami powód wykonywał jako pracownik (...) S.A. w zakresie porozumienia (...) S.A. i (...) S.A. dotyczącego przejęcia przez pozwaną klientów (...) S.A. Powód wprowadzał te podmioty w nową sytuację. Strona pozwana przyznała, że po zmianie siedziby przez (...) S.A. powód korzystał z uprzejmości pozwanej i pracował w jej przestrzeni biurowej, żeby nie musiał zmieniać miejsca pracy. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód P. R. był zatrudniony od 2.08.2010 r. na podstawie umowy o pracę w spółce (...) S.A. , początkowo na stanowisku Menadżera ds. (...) . Od dnia 1.07.2011 r. powód był zatrudniony na stanowisku Dyrektora Zarządzającego z wynagrodzeniem 4929 zł brutto miesięcznie. Prezesem zarządu (...) S.A. był A. A. . Dowód: umowa o pracę z 2.08.2010 r. – k. 97-100 umowa o pracę z 20.11.2010 r. – k. 101-104 aneks nr (...) do umowy z 20.11.2010 r. – k. 105-106 Największymi klientami (...) S.A. były firmy (...) S.A. i (...) S.A. Dowód: zeznania K. O. – k. 147v-148 Spółka (...) S.A. miała siedzibę przy ul. (...) we W. , wynajmowała pomieszczenia od (...) sp. z o.o. Z dniem 31.09.2011 r. umowa najmu łącząca te strony została zastąpiona umową (...) sp. z o.o. ze spółką (...) S.A. Dowód: zeznania M. G. – k. 207 W październiku lub listopadzie 2011 r. A. A. na zebraniu poinformował pracowników (...) S.A. , że w związku z problemami finansowymi firmy (...) założona zostanie (...) S.A. Na tym zebraniu A. A. powiedział, że powodowi zostanie zaproponowane stanowisko Menadżera ds. (...) . Powód i A. A. byli wówczas w bardzo dobrych kontaktach. Dowód: wyjaśnienia powoda – k. 216v-217 W dniu 24.11.2011 r. do Krajowego Rejestru Sądowego została wpisana nowozałożona spółka (...) S.A. Prezesem zarządu (...) S.A. została córka A. P. (2) K. , zaś A. A. został jej prokurentem. (...) Finanse S.A. znajdowała się w dotychczasowej siedzibie (...) S.A. Dowód: odpis z KRS – k. 9-10 Na mocy porozumienia z dnia 28.11.2011 r. pomiędzy spółką (...) S.A. a spółką (...) S.A. strony porozumienia postanowiły, że w związku z zakończeniem działalności windykacyjnej przez (...) S.A. z dniem 30.11.2011 r., wszelkie czynności windykacyjne z umowy zawartej przez (...) S.A. z (...) S.A. prowadzić będzie (...) S.A. Pismem z dnia 28.11.2011 r. prezes zarządu (...) S.A. A. A. poinformował swojego klienta (...) S.A. o zakończeniu działalności windykacyjnej przez (...) S.A. z dniem 30.11.2011 r. i o tym, że spółka (...) S.A. będzie się zajmowała wyłącznie obrotem wierzytelnościami, zaś wszystkie umowy z dotychczasowymi klientami zostaną przekazane do realizacji na tych samych zasadach i warunkach nowopowstałej spółce (...) S.A. , której profilem działalności jest m.in. windykacja należności i odbieranie przedmiotów zabezpieczenia. Poinformował także, że w (...) S.A. zostali zatrudnieni pracownicy (...) S.A. , między innymi P. R. . Tego samego dnia prezes zarządu (...) S.A. złożył oświadczenie, iż w związku z porozumieniem między (...) S.A. a (...) S.A. z dnia 28.11.2011 r., wszystkie prawa i obowiązki wynikające z umowy zawartej z firmą (...) S.A. przejmuje (...) S.A. O przejęciu działalności windykacyjnej (...) S.A. przez (...) S.A. pismem z 28.11.2011 r. poinformowany został również klient (...) S.A. Tego samego dnia prezes zarządu (...) S.A. złożyła oświadczenie, iż w związku z porozumieniem między (...) S.A. a (...) S.A. , spółka (...) S.A. przejmuje wszystkie prawa i obowiązki wynikające z umowy zawartej z firmą (...) . Dowód: porozumienie z 28.11.2011 r. – k. 15-16 pismo z 28.11.2011 r. – k. 11 oświadczenie z 28.11.2011 r. – k. 12 pismo z 28.11.2011 r. – k. 13 oświadczenie z 28.11.2011 r. – k. 14 Wszyscy pracownicy (...) S.A. mieli zostać zatrudnieni w (...) S.A. Mieli oni w pewnym okresie pracować dla dwóch firm jednocześnie. Wszyscy pracownicy (...) S.A. opróczo powoda podpisali umowy o pracę na pełny etat z (...) S.A. za wynagrodzeniem w wysokości najniższej krajowej pensji, a jednocześnie podpisali aneksy do umów o pracę łączących ich z (...) S.A. , w których wymiar pracy na rzecz (...) S.A. był zmniejszany do pół etatu. Wynagrodzenie za pracę na rzecz (...) S.A. było zmniejszane o kwotę najniższego wynagrodzenia wskazaną w umowach z (...) S.A. Większość umów o pracę z (...) S.A. została zawarta od 1.11.2011 r., od tej daty pracownicy pracowali w dwóch firmach. N. B. zawarła umowę ze strona pozwaną w połowie grudnia 2011 r., jednocześnie pracowała w (...) S.A. na pół etatu. Jej łączne wynagrodzenie było w tej samej wysokości, jak wcześniejsze wynagrodzenie w firmie (...) S.A. K. B. zawarł umowę ze stroną pozwaną na przełomie września/października 2011 r. i łącznie miał w (...) S.A i (...) S.A. jeden cały etat. Jego łączne wynagrodzenie było w tej samej wysokości, jak wcześniejsze wynagrodzenie w firmie (...) S.A. M. T. zawarł umowę ze stroną pozwaną w listopadzie 2011 r., jednocześnie pracował dla (...) S.A. na ½ etatu. Jego łączne wynagrodzenie było w tej samej wysokości, jak wcześniejsze wynagrodzenie w firmie (...) S.A. Projekt umowy o pracę z (...) S.A. dla powoda również został przygotowany przez zajmującą się księgowością K. O. . Dowód: zeznania K. O. – k.147v-148 zeznania N. B. – k. 178 v zeznania K. B. – k. 208 zeznania M. T. – k. 208 Stopniowo spółka (...) S.A. przejmowała działalność windykacyjną (...) S.A. Obowiązki pracowników po podpisaniu przez nich umów o pracę z (...) S.A. nie uległy zmianie. Zadaniem powoda i N. B. było przeniesienie – tzw. „przepięcie” – dotychczasowych klientów z (...) S.A. do (...) S.A., doprowadzenie do zawarcia z nimi nowych umów o zarządzanie wierzytelnościami lub umów zlecenia windykacji z (...) S.A. oraz rozwiązania umów z (...) S.A. , co przeciągało się w czasie. Pytania dotyczące przejęcia przez O. klienci mieli kierować do powoda. Poza przenoszeniem klientów powód wykonywał zadania związane z marketingiem i windykacją, uczestniczył w zebraniach. Nadzorował część pracowników zatrudnionych jednocześnie w dwóch spółkach, m.in. M. T. , K. B. , N. B. . Powodowi udostępniony został adres mailowy (...) , z którego korzystał, równocześnie zaś korzystał z adresu (...) . (k. 74, 85). W mailach do klientów powód przedstawiał się jako Menedżer ds. Rozwoju Biznesu. W listopadzie i grudniu 2011r. powód zajmował się również kwestią wdrożenia polityki ochrony danych osobowych w spółce (...) S.A. W grudniu zajmował się ponadto kontaktem z firmą, która miała świadczyć usługi masowej wysyłki sms dla (...) S.A. oraz z firmą, która dla (...) S.A. miała świadczyć usługę (...) . Dowód: wyjaśnienia powoda – k. 216v-217 zeznania N. B. – k. 178 v zeznania M. T. – k. 208 korespondencja mailowa między powodem a A. A. oraz między powodem a klientami - k. 27-94, załączniki 2a-2p do pozwu Część spraw windykacyjnych, pomimo działania firmy (...) S.A. , nadal była prowadzona pod firmą (...) S.A. Dotyczyło to m.in. spraw, w których klienci nie chcieli współpracować z firmą (...) lub kończyła im się umowa. Dowód:zeznania K. B. – k. 208 Jeden z dwóch największych klientów (...) S.A. - (...) S.A. - nie podpisał umowy z (...) S.A. Dowód: zeznania K. O. – k.147v-148 Część drobniejszych klientów nie była poinformowana o przejmowaniu działalności (...) S.A. przez (...) S.A. Dowód: wyjaśnienia powoda – k. 216v-217 Powód i A. A. wielokrotnie rozmawiali na temat zawarcia umowy o pracę przez powoda z firmą (...) S.A. W dniu 2.12.2011 r. powód i A. A. jako Prokurent (...) podpisali protokół przekazania sprzętu firmowego pracownikowi, na mocy którego powodowi powierzony został m.in. laptop, ładowarka i telefon. Negocjacje co do warunków wynagradzania, jakie mają być zawarte w umowie, nadal jednak trwały. Początkowo powód zgadzał się na propozycję A. A. , by w umowie o pracę między powodem a (...) S.A. wskazana była niższa kwota niż w umowie między powodem a (...) S.A. Ostatecznie powód nie zaakceptował propozycji A. A. , by zawrzeć umowę na najniższe wynagrodzenie krajowe, jaką podpisywali inni pracownicy, chciał bowiem podpisać taką samą umowę jak z (...) S.A. Ponadto A. A. powiedział powodowi, że firma (...) S.A. spłaci dotychczasowe należności wobec powoda w bliżej nieokreślonym czasie, na co powód nie chciał się zgodzić. Do podpisania umowy o pracę między powodem a (...) S.A. ostatecznie nie doszło. Etat powoda w (...) S.A. również nigdy nie został zmniejszony, strony nie podpisały bowiem aneksu do umowy o pracę, jaki podpisali inni pracownicy. Dowód: wyjaśnienia powoda – k. 216v-217 protokół z 2.12.2011 r. – k. 113 zeznania K. O. – k.147v-148 Wynagrodzenie za pracę należne powodowi od firmy (...) S.A. nie zostało powodowi wypłacone w całości. Nowy Prezes Zarządu (...) S.A. B. O. był zdziwiony, że powód domaga się wynagrodzenia i powiedział powodowi, że otrzymał informację, że w (...) S.A. od listopada nikt nie pracuje. Dowód: wyjaśnienia powoda – k. 216v-217 zeznania K. O. – k.147v-148 Pismem z 4.01.2012 r. prezes zarządu (...) S.A. B. O. rozwiązał umowę o pracę z powodem za wypowiedzeniem, którego okres upływał z dniem 29.02.2012r. Dowód: pismo z 4.01.2012 r. – k. 121 świadectwo pracy z 29.02.2012 r. – k. 157 Spółka (...) S.A. posiada zadłużenie wobec wierzycieli, zalega również z zapłatą wynagrodzeń na rzecz pracowników Dowód: zeznania N. B. – k. 178 v zeznania M. T. – k. 208-209 Upadłość strony pozwanej (...) S.A. nie została ogłoszona z uwagi na brak środków. Spółka (...) S.A. nadal jest wpisana do KRS, nie znajduje się w upadłości. okoliczność bezsporna W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne, Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd Rejonowy oparł się na wyjaśnieniach powoda, które uznał co do zasady za wiarygodne, a także na zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków, które wzajemnie się uzupełniały i w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie zawierały sprzeczności. Sąd oparł się również na dowodach z przedłożonych dokumentów, których prawdziwości żadna ze stron skutecznie nie podważyła. Sąd dał wiarę powodowi co do większości podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych, za niepotwierdzone treścią pozostałego materiału dowodowego (w szczególności zeznaniami świadków), a także sprzeczne z częścią pozostałych wyjaśnień powoda, Sąd uznał jedynie twierdzenia powoda, jakoby w spornym okresie (od 1.12.2011 r. do 4.01.2012 r.) całą pracę zarówno on, jak i inni pracownicy, wykonywali wyłącznie na rzecz strony pozwanej. Powód sam przyznał bowiem, że część klientów nie została przejęta przez stronę pozwaną od (...) S.A. , a także nie zaprzeczał, że inni pracownicy pracowali w tym okresie na rzecz obu firm. Dając wiarę wyjaśnieniom powoda w przeważającej części, Sąd Rejonowy nie podzielił jednak prezentowanej przez powoda oceny prawnej, jakoby powoda i (...) S.A. łączył w okresie 1.12.2011 r – 4.01.2012 r. stosunek pracy. W razie sporu, co do treści umowy lub rodzaju stosunku prawnego na podstawie którego była świadczona praca, pracownikowi przysługuje roszczenie o ustalenie rodzaju i treści umowy w oparciu o treść art. 189 k.p.c. Jednym ze sposobów zawierania umów jest zawarcie umowy w drodze oferty. Sposób ten został uregulowany w art. 66-70 k.c. i ma również odpowiednie zastosowanie do umów o pracę ( art. 300 k.p. ). Zawarcie umowy w drodze oferty wymaga zgodnego oświadczenia woli obu stron co do osiągnięcia zamierzonych skutków prawnych. Istota oferty polega na tym, że jedna strona, tj. składający ofertę (oferent), składa drugiej stronie, tj. odbiorcy oferty (adresatowi), oświadczenie zawierające istotne postanowienia przyszłej umowy. Jeżeli druga strona wyrazi zgodę na ofertę, jej oświadczenie woli, będące przyjęciem oferty, prowadzi do zawarcia umowy, gdy zostało dokonane bez zastrzeżeń i dotyczy wszelkich postanowień oferty (tak SN w wyroku z 4.07.2001, I PKN 517/00). Powstanie stosunku pracy bez względu na podstawę prawną (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór) wymaga przede wszystkim zgodnych oświadczeń woli pracodawcy i pracownika. Zgodnie z treścią art. 22 § 1 k.p. , przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Umowa o pracę posiada cechy stosunku zobowiązaniowego – jest dwustronnie zobowiązująca, odpłatna i konsensualna. Zatrudnienie mające opisane cechy jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że nie nazwa umowy, ale jej treść i sposób wykonywania a także całokształt okoliczności faktycznych decydują o zakwalifikowaniu danej umowy jako umowy o pracę (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.09.1997 r., OSNAPiUS z 1998 r., nr 13, poz. 407; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.1997 r., OSNAPiUS z 1998 r., nr 2, poz. 35, wyrok Sądu Najwyższego z 7.10.2009 r., III PK 38/09). Odpłatny charakter stosunku pracy ściśle wiąże się z obowiązkiem ustalenia przez strony wysokości wynagrodzenia (z art. 22 § 1 , art. 29 § 1 pkt 3 , art. 13 i art. 84 k.p. ). Jednak wynagrodzenie nie jest uznawane ani w orzecznictwie, ani w doktrynie za składnik przedmiotowo istotny ( essentialia negotii ) stosunku pracy w takim znaczeniu, jakie jest przypisywane rodzajowi pracy. Wynika to z faktu, że przy pracowniczym zatrudnieniu wynagrodzenie i jego wysokość można ustalić w sposób pośredni, na przykład na podstawie obowiązujących przepisów prawa pracy, układów zbiorowych, regulaminów czy statutu. W przypadku braku takiego wskazania wynagrodzenie przysługuje pracownikowi adekwatnie do rodzaju wykonywanej pracy, jej jakości i ilości (por. komentarz do art. 18 3c oraz art. 78 k.p.). W ocenie Sądu Rejonowego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnień złożonych przez samego powoda, należało uznać za niewątpliwe, że zgodnych oświadczeń woli w zakresie zawarcia umowy o pracę strony niniejszego postępowania, czyli (...) S.A. reprezentowany przez prokurenta A. A. , nigdy nie złożyły. Jak wynika z wyjaśnień powoda, a także treści odpowiedzi na pozew strony pozwanej, między stronami toczyły się negocjacje w celu zawarcia umowy o pracę, nie doszły one jednak do porozumienia w kwestii wynagrodzenia za pracę, jakie miało być wskazane w umowie powoda ze stroną pozwaną. Bezspornym jest zatem, że choć strony niniejszej sprawy prowadziły negocjacje w przedmiocie zawarcia umowy, to ostatecznie nie wyraziły zgodnej woli zawarcia umowy w zakresie wszystkich postanowień objętych negocjacjami. Pomimo, że ustalenie wysokości wynagrodzenia nie należy – jak wyżej wyjaśniono - do składników przedmiotowo istotnych umowy o pracę, to okoliczność, że strony na ten temat negocjowały i do zgodnych ustaleń nie doszły, a w konsekwencji nie podpisały przygotowanego projektu umowy, uniemożliwia zdaniem Sądu Rejonowego przyjęcie, by doszło do złożenia przez obie strony niniejszego postępowania zgodnych oświadczeń woli w przedmiocie zawarcia umowy o pracę, szczególnie w świetle okoliczności, że powód nie podpisał aneksu zmniejszającego wymiar jego pracy oraz jego wynagrodzenie za pracę u dotychczasowego pracodawcy, jaki podpisywali wszyscy pracownicy (...) S.A. nawiązujący stosunek pracy z (...) S.A. Wbrew stanowisku powoda, w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób również przyjąć, by strony – (...) S.A. - zawarły umowę o pracę w sposób dorozumiany – per facta concludentia - czyli przez przystąpienie do wykonania umowy. Należy zauważyć, że wykonywanie przez powoda w okresie 1.12.2011 r – 4.01.2012 r. opisanych przez niego w pozwie czynności, w tym nie tylko czynności związanych z przenoszeniem klientów, ale również również czynności związanych wyłącznie z działalnością strony pozwanej (...) S.A., następowało w szczególnej sytuacji faktycznej. Powoda łączył bowiem w tym okresie stosunek pracy na pełny etat na stanowisku Dyrektora Zarządzającego ze spółką (...) S.A. , której działalność windykacyjna była stopniowo przejmowana przez nowoutworzoną przez byłego prezesa zarządu (...) S.A. A. A. spółkę (...) S.A. Proces przejmowania klientów i działalności (...) S.A. przez stronę pozwaną był rozłożony w czasie i wiązał się z zatrudnieniem dotychczasowych pracowników (...) S.A. w nowej spółce, przy jednoczesnym obniżeniu ich wymiaru zatrudnienia w (...) S.A. do ½ etatu i ustaleniem łącznego wynagrodzenia z dwóch umów na dotychczasowym poziomie przez obniżenie kwoty wynagrodzenia z umowy z (...) S.A. o wynagrodzenie wskazane w umowie ze spółką (...) S.A. Należy zatem podkreślić, że w okresie objętym pozwem, tj. od 1.12.2011 r. do 4.01.2012 r., działały w obszarze windykacji obie spółki zarządzane przez A. A. , obie spółki zatrudniały również w większości tych samych pracowników, z których część podlegała nadzorowi powoda. Głównym zdaniem powoda, jako (...) S.A. , było – jak zeznali świadkowie – „przepinanie” klientów (...) S.A. do nowoutworzonej spółki (...) S.A. – działania zmierzające do zawarcia przez nich umów windykacyjnych z (...) S.A. z jednoczesnym rozwiązaniem umów łączących ich z (...) S.A. , informowanie ich o zaistniałej sytuacji i odpowiadanie na ich pytania. Nawet jeśli – co zdaniem Sądu powód wykazał, i czemu strona pozwana skutecznie nie zaprzeczyła – wśród wykonywanych przez powoda w spornym okresie zadań były nie tylko zadania związane stricte z przejmowaniem klientów (...) S.A. przez (...) S.A., ale również zadania związane wyłącznie z dalszą działalnością (...) S.A. - w szczególności działania o charakterze marketingowym - a także działania polegające na sprawowaniu nadzoru nad osobami, które były jednocześnie pracownikami obu spółek (a zatem również strony pozwanej), to w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zdaniem Sądu przyjąć, by świadczyło to łączącym powoda i (...) S.A. stosunku pracy. Czynności związane z „przepinaniem” klientów były niewątpliwie wykonywane przez powoda w ramach zakresu jego dotychczasowych obowiązków Dyrektora Zarządzającego, odpowiedzialnego za marketing i kontakty z klientami. Łączna liczba klientów obu spółek była taka sama, przy czym część klientów nie była zainteresowana współpracą z nowoutworzoną spółką (...) S.A. , a część mniejszych klientów – jak zeznał powód – nie była o przejęciu działalności windykacyjnej (...) S.A. przez stronę pozwaną poinformowana. Powód nie podnosił, by pracował od grudnia 2011 r. w większym wymiarze czasu pracy niż w okresie wcześniejszym. Przede wszystkim zaś – w przeciwieństwie do wszystkich innych pracowników, zatrudnionych w pewnym okresie jednocześnie w dwóch spółkach – powód nie podpisał aneksu do umowy o pracę z (...) S.A. , mocą którego zmniejszyłby się wymiar jego pracy dla dotychczasowego pracodawcy oraz jego wynagrodzenie. Uznać zatem należy, że wykonując wszystkie opisane przez siebie czynności powód działał w pełnym zakresie na polecenie dotychczasowego pracodawcy, z którym łączyła go umowa o pracę na pełny etat, na podstawie której przysługiwało mu wynagrodzenie za pracę w pełnej wskazanej w umowie – a nie obniżonej w drodze aneksu, jak innym pracownikom - wysokości. Należy w tym miejscu podkreślić, że wykonywanie na polecenie pracodawcy czynności na rzecz podmiotu trzeciego, w szczególności podmiotu powiązanego z pracodawcą (między spółkami (...) S.A. i (...) S.A. istnieją powiązania osobowe - osobą sprawującą faktyczny zarząd jest w obu spółkach (...) , łączy je również porozumienie dotyczące przejęcia części klientów), nie świadczy jeszcze o zawarciu przez pracownika z tym podmiotem stosunku pracy. W szczególności zaś nie może świadczyć o powstaniu stosunku pracy między powodem a pozwanym w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec niedojścia przez powoda i stronę pozwaną do porozumienia w kwestii wynagrodzenia i niepodpisania przygotowanej umowy o pracę między powodem a stroną pozwaną oraz wobec niedokonania zmian w treści dotychczasowej umowy łączącej powoda z (...) S.A w zakresie wymiaru pracy i wynagrodzenia, którymi to zmianami objęci zostali wszyscy pracownicy zatrudnieni przez (...) S.A. Tym bardziej nie ma zaś podstaw, by dokonywać ustaleń, że powoda i stronę pozwaną łączyła umowa o pracę z takim samym wynagrodzeniem, jakie zawarte było w umowie powoda z (...) S.A. Wykonując zatem w spornym okresie czynności na rzecz firmy (...) S.A. powód działał w ocenie Sądu na polecenie dotychczasowego pracodawcy – (...) S.A. - w ramach łączącego go z (...) S.A. stosunku pracy i za wynagrodzeniem wskazanym w jego umowie o pracę z (...) S.A. Na marginesie wskazać należy, że uwzględnienie powództwa doprowadziłoby do niemożliwych zdaniem Sądu do zaakceptowania skutków - ustalenia, iż powoda łączył w tym samym okresie stosunek pracy z dwoma podmiotami, łącznie w wymiarze 2 etatów (przy nie zmienionym, co powód przyznał, wymiarze pracy) i za podwójnym wynagrodzeniem. Okoliczność, że powód ma trudności w odzyskaniu jego należności z tytułu umowy o pracę od byłego pracodawcy (...) S.A. z powodu jego złej sytuacji finansowej, w tym należności za okres objęty pozwem w niniejszej sprawie, nie może mieć zdaniem Sądu wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności roszczenia o ustalenie istnienia stosunku pracy między powodem a (...) S.A. Z uwagi na powyższe w punkcie I wyroku Sąd Rejonowy powództwo oddalił. Z uwagi charakter roszczeń powoda w niniejszej sprawie, wymagający dokonania analizy prawnej i oceny, czy w nietypowej sytuacji faktycznej, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, doszło między powodem a stroną pozwaną do zwarcia stosunku pracy – Sąd Rejonowy na zasadzie art. 102 k.p.c. w punkcie II odstąpił od obciążania powoda kosztami procesowymi poniesionymi przez stronę pozwaną, która proces wygrała w całości. W punkcie III Sąd Rejonowy na podstawie art. 113 u.k.s.c. nieuiszczonymi przez powoda kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa. Powód był w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy prawa. Przepis art. 113 u.k.s.c., regulujący obowiązek pokrycia przez strony kosztów poniesionych w procesie tymczasowo przez Skarb Państwa, stanowi, że kosztami sądowymi, których nie miała obowiązku uiścić strona zwolniona od kosztów, Sąd w orzeczeniu kończącym winien obciążyć jej przeciwnika procesowego, o ile istnieją do tego podstawy przy odpowiednim stosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu (tj. przepisów art. 98 k.p.c. i następnych). W świetle odpowiednio stosowanego przepisu art. 98 k.p.c. , ustanawiającego zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu, brak zaś było niewątpliwie podstaw do obciążania kosztami sądowymi nieuiszczonymi przez powoda strony pozwanej, która postępowanie w niniejszej sprawie wygrała. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI